§30.33.1non confertas autem cohortes ante sua quamque signa instruebat, sed manipulos aliquantum inter se distantes, ut esset spatium, qua elephanti hostium acti nihil ordines turbarent.
그러나 그는 코호르스를 각각의 군기 앞에 밀집하여 배치하지 않고, 마니풀루스 사이에 어느 정도 거리를 두고 배치했다. 이는 적의 전투 코끼리들이 몰려왔을 때 전열을 전혀 교란하지 않고 지나갈 수 있는 공간을 마련하기 위함이었다.
§30.33.2Laelium, cuius ante legati, eo anno quaestoris extra sortem ex senatus consulto opera utebatur, cum Italico equitatu ab sinistro cornu, Masinissam Numidasque ab dextro opposuit.
이전에는 부관으로서, 그해에는 원로원 결의에 따라 추첨 없이 재무관으로서 그의 조력을 얻고 있었던 렐리우스를 이탈리아 기병과 함께 좌익에 배치했고, 마시니사와 누미디아인들을 우익에 배치했다.
§30.33.3vias patentes inter manipulos antesignanorum velitibus — ea tunc levis armatura erat — complevit, dato praecepto, ut ad impetum elephantorum aut post directos refugerent ordines aut in dextram laevamque discursu applicantes se antesignanis viam, qua inruerent in ancipitia tela, beluis darent.
전열 전위병들의 마니풀루스 사이의 열린 통로들을 벨리테스(당시의 경장보병이었다)로 채웠으며, 코끼리들의 돌격에 직면했을 때 일렬로 정렬된 전열 뒤쪽으로 도망치거나, 혹은 좌우로 흩어져 전위병들에게 몸을 밀착시킴으로써, 그 짐승들이 사방에서 쏟아지는 투창의 표적이 될 통로를 열어주라는 지시를 내렸다.
§30.33.4Hannibal ad terrorem primos elephantos — octoginta autem erant, quot nulla umquam in acie ante habuerat — instruxit,
한니발은 공포를 자아내기 위해 코끼리들을 가장 전면에 배치했다. 그 수는 여든 마리에 달했는데, 그가 이전의 어떤 전열에서도 가져본 적이 없는 규모였다.
§30.33.5deinde auxilia Ligurum Gallorumque Baliaribus Maurisque admixtis;
이어 리구리아인들과 가울인들의 보조병을 발레아레스인들과 마우리아인들과 혼합하여 배치했다.
in secunda acie Carthaginienses Afrosque et Macedonum legionem;
제2열에는 카르타고인들과 아프리카인들, 그리고 마케도니아 군단을 배치했다.
§30.33.6modico deinde intervallo relicto subsidiariam aciem Italicorum militum — Bruttii plerique erant, vi ac necessitate plures quam sua voluntate decedentem ex Italia secuti — instruxit.
그 후 적당한 간격을 두고 이탈리아 병사들의 예비대 전열을 배치했다. 이들은 대부분 브루티인들이었으며, 이탈리아를 떠나는 그를 따른 것은 자발적 의지보다는 무력과 강요에 의한 자들이 더 많았다.
§30.33.7equitatum et ipse circumdedit cornibus;
그 역시 양 날개에 기병을 배치했다.
dextrum Carthaginienses, sinistrum Numidae tenuerunt.
우익은 카르타고인들이, 좌익은 누미디아인들이 차지했다.
Varia adhortatio erat in exercitu inter tot homines,
이토록 많은 사람들로 구성된 군대 안에서의 격려는 매우 다양했다.
§30.33.8quibus non lingua, non mos, non lex, non arma, non vestitus habitusque, non causa militandi eadem esset.
그들에게는 언어도, 관습도, 법률도, 무기도, 의복과 용모도, 군복무의 이유도 같지 않았기 때문이다.
auxiliaribus §30.33.9et praesens et multiplicata ex praeda merces ostentatur; Galli proprio atque insito in Romanos odio accenduntur;
보조병들에게는 당장 지급될 급료와 약탈품을 통해 몇 배로 늘어날 보상이 제시되었고, 가울인들은 로마인들에 대한 그들 고유의 뼛속 깊은 증오심으로 불타올랐다.
Liguribus campi uberes Italiae deductis ex asperrimis montibus in spem victoriae ostentantur;
거친 산악 지대에서 이끌려 나온 리구리아인들에게는 승리의 희망 속에 이탈리아의 비옥한 평야가 제시되었다.
§30.33.10Mauros Numidasque Masinissae inpotenti futuro dominatu terret;
마우리아인들과 누미디아인들은 미래에 마시니사의 난폭한 지배를 받게 될 것이라는 위협으로 위협했다.
§30.33.11aliis aliae spes ac metus iactantur.
다른 이들에게는 저마다 다른 희망과 두려움이 던져졌다.
Carthaginiensibus moenia patriae, di penates, sepulcra maiorum, liberi cum parentibus coniugesque pavidae, aut excidium servitiumque aut imperium orbis terrarum, nihil aut in metum aut in spem medium, ostentatur.
카르타고인들에게는 조국의 성벽, 가신들, 조상의 무덤, 부모와 함께 있는 자식들, 그리고 겁에 질린 아내들, 나아가 멸망과 노예 신세인가 아니면 세계의 지배권인가의 갈림길(두려움이든 희망이든 그 중간은 아무것도 없었다)이 제시되었다.
cum maxime haec imperator apud Carthaginienses, §30.33.12duces suarum gentium inter populares, pleraque per interpretes inter immixtos alienigenas agerent, tubae cornuaque ab Romanis cecinerunt, tantusque clamor ortus, §30.33.13ut elephanti in suos, sinistrum maxime cornu, verterentur, Mauros ac Numidas.
총사령관이 카르타고인들 사이에서 바로 이 말들을 하고, 각 부족의 수장들이 동포들 사이에서, 그리고 혼합된 이방인들 사이에서는 대부분 통역관을 통해 이야기를 전하고 있던 바로 그때, 로마군 쪽에서 나팔과 뿔나팔 소리가 울려 퍼졌고, 너무나 큰 함성이 일어났기에 코끼리들이 자군, 특히 좌익인 마우리아인들과 누미디아인들을 향해 돌아섰다.
addidit facile Masinissa perculsis terrorem nudavitque ab ea parte aciem equestri auxilio.
마시니사는 겁에 질린 이들에게 쉽게 공포를 더해 주었고, 그쪽 측면의 전열에서 기병 지원을 박탈해 버렸다.
§30.33.14paucae tamen bestiarum intrepidae in hostem actae inter velitum ordines cum multis suis vulneribus ingentem stragem edebant.
그러나 겁 없이 적을 향해 몰려간 몇 마리의 짐승들은 벨리테스의 전열 사이에서 자신들도 많은 상처를 입으면서도 엄청난 참상을 초래했다.
§30.33.15resilientes enim ad manipulos velites, cum viam elephantis, ne obtererentur, fecissent, in ancipites ad ictum utrimque coniciebant hastas,
벨리테스들이 짓밟히지 않으려고 코끼리들에게 길을 비켜주며 마니풀루스 쪽으로 물러나면서, 양쪽에서 타격을 가하기 위해 양방향에서 창을 던졌기 때문이다.
§30.33.16nec pila ab antesignanis cessabant, donec undique incidentibus telis exacti ex Romana acie hi quoque in suos dextrum cornu, ipsos Carthaginienses equites, in fugam verterunt.
전위병들의 투창 역시 멈추지 않았으며, 마침내 사방에서 쏟아지는 투창들에 의해 로마군 전열에서 쫓겨난 이들 또한 자군의 우익, 즉 카르타고 기병들 자체를 향해 돌아서서 그들을 도주하게 만들었다.
Laelius ut turbatos vidit hostes, addidit perculsis terrorem.
렐리우스는 적들이 혼란에 빠진 것을 보자, 겁에 질린 이들에게 공포를 더해 주었다.