§3.71.1victoriam honestam ex hostibus partam turpe domi de finibus sociorum iudicium populi deformavit.
적에게서 거둔 명예로운 승리를, 동맹국들의 국경에 관한 국내에서의 민중의 수치스러운 판결이 퇴색시켰다.
§3.71.2Aricini atque Ardeates de ambiguo agro cum saepe bello certassent, multis in vicem cladibus fessi iudicem populum Romanum cepere.
아리키아인들과 아르데아인들은 귀속이 모호한 토지를 두고 자주 전쟁을 벌였으나, 서로 입은 수많은 참화에 지쳐 로마 민중을 중재자로 삼았다.
§3.71.3cum ad causam orandam venissent, concilio populi a magistratibus dato magna contentione actum.
그들이 변론을 하기 위해 왔을 때, 정무관들에 의해 민회가 소집되어 격렬한 대립 속에서 재판이 진행되었다.
iamque editis testibus cum tribus vocari et populum inire suffragium oporteret, consurgit P. Scaptius de plebe magno natu et “si licet” inquit, “consules, de re publica dicere, errare ego populum in hac causa non patiar. ”
이미 증인들의 증언이 제시되고 부족들이 소집되어 민중이 투표를 시작해야 할 때, 평민 출신의 고령인 푸블리우스 스카프티우스가 일어나 말하기를, "집정관들이여, 만일 국사에 관해 말하는 것이 허락된다면, 저는 민중이 이 사건에서 잘못을 범하는 것을 방치하지 않겠습니다"라고 했다.
§3.71.4cum ut vanum eum negarent consules audiendum esse vociferantemque prodi publicam causam submoveri iussissent, tribunos appellat.
집정관들이 그를 실없는 사람이라며 들을 가치가 없다고 부정하고, 국가의 대의가 배신당하고 있다고 외치는 그를 쫓아내라고 명령하자, 그는 호민관들에게 호소했다.
§3.71.5tribuni, ut fere semper reguntur a multitudine magis quam regunt, dedere cupidae audiendi plebi, ut, quae vellet, Scaptius diceret.
호민관들은 거의 언제나 군중을 지배하기보다 군중에게 지배당하곤 하는데, 듣기를 갈망하는 평민들에게 스카프티우스가 원하는 대로 말할 수 있도록 허락해 주었다.
§3.71.6ibi infit annum se tertium et octogesimum agere et in eo agro, de quo agitur, militasse, non iuvenem, vicesima iam stipendia merentem, cum ad Coriolos sit bellatum.
그곳에서 그는 말하기를, 자신이 여든세 살이며 논쟁이 되고 있는 그 토지에서 군 복무를 했었는데, 젊은이로서가 아니라 코리올리에서 전쟁이 벌어졌을 때 이미 스무 번째 군 복무를 치르고 있었다고 했다.
eo rem se vetustate oblitteratam, ceterum suae memoriae infixam adferre,
그리하여 세월의 흐름 속에 지워졌으나 자신의 기억 속에는 깊이 새겨진 사실을 제기하는 것이라고 했다.
§3.71.7agrum, de quo ambigitur, finium Coriolanorum fuisse captisque Coriolis iure belli publicum populi Romani factum.
논쟁 중인 그 토지는 코리올리인들의 영토였으며, 코리올리가 함락되었을 때 전쟁의 법에 따라 로마 민중의 공유지가 되었다는 것이었다.
mirari se, quonam ore Ardeates Aricinique, cuius agri ius numquam usurpaverint incolumi Coriolana re, eum se a populo Romano, quem pro domino iudicem fecerint, intercepturos sperent.
코리올리 국가가 건재할 때는 그 토지의 권리를 결코 주장한 적이 없었던 아르데아인들과 아리키아인들이, 소유자 대신 중재자로 삼은 로마 민중으로부터 무슨 낯짝으로 그것을 가로채기를 바라는지 의아하다고 했다.
§3.71.8sibi exiguum vitae tempus superesse; non potuisse se tamen inducere in animum, quin, quem agrum miles pro parte virili manu cepisset, eum senex quoque voce, qua una posset, vindicaret.
자신에게는 살날이 얼마 남지 않았으나, 군인으로서 온 힘을 다해 손으로 얻었던 토지를 노인이 된 지금 자신이 할 수 있는 유일한 도구인 목소리로 나마 주장하지 않고서는 견딜 수 없었다고 했다.
magnopere se suadere populo, ne inutili pudore suam ipse causam damnaret.
그리고 헛된 부끄러움 때문에 자신들의 정당한 권리를 스스로 저버리지 말 것을 민중에게 강력히 권고했다.