§3.51.1dimissis legatis admonet milites Verginius in re non maxima paulo ante trepidatum esse, quia sine capite multitudo fuerit, responsumque quamquam non inutiliter, fortuito tamen magis consensu quam communi consilio esse.
사절들이 물러간 후, 베르기니우스는 병사들에게 방금 전 그다지 중대하지 않은 일에 소동이 일어난 것은 군중에게 지도자가 없었기 때문이며, 답변도 비록 무익하지는 않았으나 공동의 계획에 따랐다기보다는 우연히 의견이 일치한 것에 가까웠다고 훈계했다.
§3.51.2placere decem creari, qui summae rei praeessent, militarique honore tribunos militum appellari.
그리고 국가의 최고 책임을 맡을 10명을 선출하고, 군사적 명예를 담아 ‘군사 호민관’이라 부르자고 제안했다.
§3.51.3cum ad eum ipsum primum is honos deferretur, “melioribus meis vestrisque rebus reservate” inquit “ista de me iudicia;
이 명예가 먼저 그 자신에게 제안되었을 때, 그는 “나와 여러분의 상황이 더 좋아졌을 때를 위해, 나에 대한 그 판단은 아껴 두시오.”라고 말했다.
§3.51.4nec mihi filia inulta honorem ullum iucundum esse patitur, nec in perturbata re publica eos utile est praeesse vobis, qui proximi invidiae sint.
“내 딸의 복수가 이루어지지 않은 채로는 그 어떤 명예도 내게 즐거움을 주지 못하며, 국가가 혼란한 상황에서 가장 원망을 사기 쉬운 이들이 여러분을 이끄는 것은 유익하지 않소.
§3.51.5si quis usus mei est, nihilo minor ex privato capietur. ” §3.51.6ita decem numero tribunos militares creant.
만약 내 도움이 필요하다면, 일개 사인의 처지에서도 아무런 손색없이 도움이 될 수 있을 것이오.” 그리하여 그들은 10명의 군사 호민관을 선출했다.
neque in Sabinis quievit exercitus.
사비니인들에게 가 있던 군대 역시 조용히 있지 않았다.
§3.51.7ibi quoque auctore Icilio Numitorioque secessio ab decemviris facta est non minore motu animorum Sicci caedis memoria renovata, quam quem nova fama de virgine adeo foede ad libidinem petita accenderat.
그곳에서도 이킬리우스와 누미토리우스의 주도로 십인위원들에 대한 이탈이 일어났는데, 시키우스 살해의 기억이 되살아남으로써 생긴 마음의 동요는 욕정의 대상으로 그토록 비열하게 노려졌던 처녀에 대한 새로운 소문이 일으킨 동요에 못지않았다.
§3.51.8Icilius, ubi audivit tribunos militum in Aventino creatos, ne comitiorum militarium praerogativam urbana comitia iisdem tribunis plebis creandis sequerentur, §3.51.9peritus rerum popularium inminensque ei potestati et ipse, priusquam iretur ad urbem, pari potestate eundem numerum ab suis creandum curat.
이킬리우스는 아벤티누스 언덕에서 군사 호민관들이 선출되었다는 소식을 듣자, 군대의 선거가 지닌 우선권을 도시의 선거가 똑같은 이들을 호민관으로 선출함으로써 그대로 따르게 되지 않도록, 민중의 정치적 사정에 정통하고 자신도 그 권력을 목표로 하고 있었기에, 도시로 나아가기 전에 동등한 권한을 가진 같은 수의 호민관을 자신들의 군대에서도 선출하도록 주선했다.
§3.51.10porta Collina urbem intravere sub signis mediaque urbe agmine in Aventinum pergunt.
그들은 군기를 앞세우고 콜리나 문을 통해 시내로 들어와, 대열을 지어 시 중심부를 지나 아벤티누스로 나아갔다.
ibi coniuncti alteri exercitui viginti tribunis militum negotium dederunt, ut ex suo numero duos crearent, qui summae rerum praeessent.
그곳에서 다른 군대와 합류한 그들은 20명의 군사 호민관에게 자신들 가운데서 최고 책임을 맡을 2명을 선출하는 임무를 맡겼다.
M. Oppium, Sex. Manilium creant.
그들은 마르쿠스 옵피우스와 섹스투스 마닐리우스를 선출했다.
§3.51.11patres solliciti de summa rerum, cum senatus cottidie esset, iurgiis saepius terunt tempus quam consiliis.
원로원 의원들은 국가의 중대사를 걱정하여 매일 원로원을 소집했으나, 의사결정보다는 논쟁으로 시간을 허비하는 일이 더 많았다.
Sicci caedes decemviris §3.51.12et Appiana libido et dedecora militiae obiciebantur.
십인위원들에게는 시키우스의 살해와 아피우스의 정욕, 그리고 군사 작전에서의 수많은 치욕이 비난의 대상으로 떠올랐다.
placebat Valerium Horatiumque ire in Aventinum.
발레리우스와 호라티우스가 아벤티누스로 가기로 결정되었다.
illi negabant se aliter ituros, quam si decemviri deponerent insignia magistratus eius, quo anno iam ante abissent.
그러나 그들은, 십인위원들이 임기가 이미 전년에 만료된 그 정무관의 표식을 반납하지 않는 한, 자신들은 가지 않겠다고 선언했다.
§3.51.13decemviri querentes se in ordinem cogi non ante quam perlatis legibus, quarum causa creati essent, deposituros imperium se aiebant.
십인위원들은 자신들이 일개 사인으로 격하된다고 불만을 토로하며, 자신들이 선출된 목적인 법률들이 통과되기 전에는 결코 통치권을 내려놓지 않겠다고 말했다.