§3.37.1circumspectare tum patriciorum vultus plebei et inde libertatis captare auram, unde servitutem timendo in eum statum rem publicam adduxerant.
그때 평민들은 귀족들의 기색을 살피며, 과거 예속을 두려워한 나머지 국가를 그 지경으로 몰고 갔던 바로 그 귀족들에게서 자유의 기운을 얻으려 애썼다.
§3.37.2primores patrum odisse decemviros, odisse plebem;
원로원의 영수들은 10인관들을 증오했고 평민들을 증오했다.
nec probare, quae fierent, et credere haud indignis accidere;
그들은 벌어지고 있는 일들을 좋게 보지 않았으며, 그 일들이 자업자득인 자들에게 일어나고 있다고 믿었다.
avide ruendo ad libertatem in servitutem elapsos iuvare nolle, cumulari quoque iniurias, §3.37.3ut taedio praesentium consules duo tandem et status pristinus rerum in desiderium veniant.
자유를 향해 탐욕스럽게 돌진하다가 예속으로 굴러 떨어진 자들을 도울 마음이 없었고, 또한 현재의 상황에 대한 혐오로 인해 결국 두 명의 집정관과 이전의 국가 체제가 갈망의 대상이 되도록 하기 위하여, 불의가 누적되기를 [바랐다].
§3.37.4iam et processerat pars maior anni, et duae tabulae legum ad prioris anni decem tabulas erant adiectae, nec quicquam iam supererat, si eae quoque leges centuriatis comitiis perlatae essent, cur eo magistratu rei publicae opus esset.
해의 대부분이 이미 지나갔고, 전해의 열 개의 판판에 두 개의 법률 판판이 덧붙여져 있었다. 만약 그 법률들마저 백인회에서 통과된다면, 국가에 그 관직이 필요할 이유는 이제 더 이상 아무것도 남아 있지 않았다.
§3.37.5expectabant, quam mox consulibus creandis comitia edicerentur.
사람들은 집정관을 선출하기 위한 민회가 얼마나 빨리 공고될지 기다리고 있었다.
id modo plebes agitabat, quonam modo tribuniciam potestatem, munimentum libertati, remintermissam repararent, cum interim mentio comitiorum nulla fieri.
평민들은 오직 자유의 방벽이자 일시 중단되었던 제도인 호민관 특권을 어떻게 복구할 것인가만을 논의하고 있었으나, 그동안 민회에 대한 언급은 전혀 없었다.
§3.37.6et decemviri, qui primo tribunicios homines, quia id populare habebatur, circum se ostentaverant plebei, patriciis iuvenibus saepserant latera.
그리고 처음에 민중의 인기를 얻기 위해 예전의 호민관들을 평민들에게 보여주려 주변에 대동했던 10인관들은, 이제 젊은 귀족들로 신변을 감싸고 있었다.
eorum catervae tribunalia obsederant.
이들의 무리가 재판단을 에워쌌다.
§3.37.7hi ferre agere plebem plebisque res, cum fortuna, quidquid cupitum foret, potentioris esset.
이들은 평민들과 평민들의 재산을 약탈했는데, 원해진 것은 무엇이든 더 강한 자의 전리품이 되었기 때문이다.
§3.37.8et iam ne tergo quidem abstinebatur: virgis caedi, alii securi subici, et, ne gratuita crudelitas esset, bonorum donatio sequi domini supplicium.
그리고 이제는 등에 대해서조차 손길이 멈추지 않았다. 어떤 이들은 채찍으로 맞았고, 다른 이들은 도끼 아래 놓였다. 그리고 잔혹함이 대가 없는 것이 되지 않도록, 주인의 처형에는 재산 몰수가 뒤뒤따랐다.
hac mercede iuventus nobilis corrupta non modo non ire obviam iniuriae, sed propalam licentiam suam malle quam omnium libertatem.
이 보상으로 타락한 귀족 청년들은 불의에 맞서지 않았을 뿐만 아니라, 모든 이의 자유보다 자신들의 공공연한 방종을 더 바랐다.