§3.27.1postero die dictator, cum ante lucem in forum venisset, magistrum equitum dicit L. Tarquitium, patriciae gentis, sed qui, cum stipendia pedibus propter paupertatem fecisset, bello tamen primus longe Romanae iuventutis habitus esset.
다음 날, 독재관은 동이 트기 전에 포룸에 나와 루키우스 타르퀴티우스를 기병대장으로 지명했다. 그는 귀족 가문 출신이었으나 가난 때문에 보병으로 군 복무를 마쳤음에도, 전쟁에서만큼은 로마의 청년들 중 단연 으뜸으로 여겨지던 인물이었다.
§3.27.2cum magistro equitum in contionem venit, iustitium edicit, claudi tabernas tota urbe iubet, vetat quemquam privatae quicquam rei agere.
그는 기병대장과 함께 시민 집회에 나와 사법 및 공무 정지를 선포하고, 도성 전역의 상점을 닫도록 명령했으며, 누구도 사적인 일을 일절 하지 못하도록 금지했다.
§3.27.3tum, quicumque aetate militari essent, armati cum cibariis in dies quinque coctis vallisque duodenis ante solis occasum Martio in campo adessent;
그리고 군 복무 연령에 해당하는 자는 누구나 무장을 갖추고 5일 치의 조리된 식량과 12개의 말뚝을 지닌 채 일몰 전에 마르스 광장에 집결하도록 했다.
quibus aetas ad militandum gravior esset, §3.27.4vicino militi, dum is arma pararet vallumque peteret, cibaria coquere iussit.
군 복무를 하기에 연로한 이들에게는, 이웃한 군인이 무기를 준비하고 말뚝을 구하는 동안 그 식량을 조리하도록 명령했다.
§3.27.5sic iuventus discurrit ad vallum petendum.
그리하여 청년들은 말뚝을 구하기 위해 사방으로 흩어졌다.
sumpsere, unde cuique proximum fuit; prohibitus nemo est;
그들은 각자 가장 가까운 곳에서 말뚝을 가져왔으며, 아무도 제지받지 않았다.
§3.27.6inpigreque omnes ad edictum dictatoris praesto fuere.
그리고 모두가 지체 없이 독재관의 명령에 따라 집결했다.
inde conposito agmine non itineri magis apti quam proelio, si res ita tulisset, legiones ipse dictator, magister equitum suos equites ducit.
이어서 행군뿐만 아니라 상황이 요구한다면 전투에도 적합하도록 대열을 정비한 뒤, 독재관 자신이 보병 군단을 이끌고 기병대장이 자신의 기병들을 이끌었다.
in utroque agmine quas tempus ipsum poscebat adhortationes erant:
양쪽 대열 모두에서 바로 그 순간의 상황이 요구하는 격려의 말들이 오갔다.
§3.27.7adderent gradum; maturato opus esse, ut nocte ad hostem perveniri posset.
발걸음을 재촉해야 하며, 밤중에 적에게 도달할 수 있도록 서둘러야 한다는 것이었다.
consulem exercitumque Romanum obsideri, tertium diem iam clausos esse; quid quaeque nox aut dies ferat, incertum esse; puncto saepe temporis maximarum rerum momenta verti.
집정관과 로마 군대가 포위당해 벌써 사흘째 갇혀 있으며, 매 밤낮이 무엇을 가져다줄지 알 수 없고, 흔히 아주 짧은 순간에 가장 중대한 일들의 향방이 결정된다는 내용이었다。
§3.27.8“accelera signifer!” “sequere miles!” inter se quoque gratificantes ducibus clamabant.
“서둘러라, 기수여!” “따라라, 군사여!” 하며 그들은 장군들을 기쁘게 하기 위해 서로 간에도 외쳐댔다.
media nocte in Algidum perveniunt et, ut sensere se iam prope hostes esse, signa constituunt.
한밤중에 그들은 알기도스산에 도착했고, 이미 적이 가까이 있음을 감지하자 군기를 세우고 행군을 멈췄다.