§3.26.1vis Sabinorum ingens prope ad moenia urbis infesta populatione venit;
사비니인의 강력한 군세가 적대적인 약탈을 벌이며 거의 도성의 성벽 바로 앞까지 도달했다.
foedati agri, terror iniectus urbi est.
농경지는 황폐해졌고 도성에는 공포가 몰아쳤다.
tum plebs benigne arma cepit; reclamantibus frustra tribunis magni duo exercitus scripti.
그때 평민들은 기꺼이 무기를 잡았고, 호민관들이 헛되이 항의하는 가운데 두 개의 대군이 징집되었다.
§3.26.2alterum Nautius contra Sabinos duxit castrisque ad Eretum positis per expeditiones parvas, plerumque nocturnis incursionibus, tantam vastitatem in Sabino agro reddidit, ut conparati ad eam prope intacti bello fines Romani viderentur.
한쪽 군대를 나우티우스가 사비니인에 대항해 이끌었고, 에레툼 근처에 진을 친 뒤 소규모 원정, 대개는 야간 습격을 통해 사비니인 영토에 매우 심한 황폐화를 초래하여, 이에 비하면 로마 영토는 전쟁으로 거의 피해를 입지 않은 것처럼 보일 정도였다.
§3.26.3Minucio neque fortuna nec vis animi eadem in gerendo negotio fuit;
미누키우스에게는 임무를 수행함에 있어 그와 같은 행운도 정신력의 강인함도 없었다.
nam cum haud procul ab hoste castra posuisset, nulla magnopere clade accepta castris se pavidus tenebat.
그는 적에게서 그리 멀지 않은 곳에 진을 쳤으면서도, 특별히 큰 타격을 입지 않았음에도 공포에 질려 진영 안에만 머물러 있었기 때문이다.
§3.26.4quod ubi senserant hostes, crevit ex metu alieno, ut fit, audacia, et nocte adorti castra, postquam parum vis aperta profecerat, munitiones postero die circumdant.
적이 이를 눈치채자, 늘 그렇듯 남의 두려움으로부터 그들의 대담함이 커졌고, 밤에 진영을 공격했으나 공공연한 무력 공격이 별다른 소득을 거두지 못하자 다음 날 포위망을 둘렀다.
quae priusquam undique vallo obiectae clauderent exitus, quinque equites inter stationes hostium emissi Romam pertulere consulem exercitumque obsideri.
이것들이 사방에서 토성으로 막혀 탈출구를 차단하기 전에, 적의 초소들 사이로 빠져나간 다섯 명의 기병이 로마로 소식을 전하여 집정관과 군대가 포위당했음을 알렸다.
§3.26.5nihil tam inopinatum nec tam insperatum accidere potuit.
이보다 더 예상치 못하고 뜻밖인 일은 일어날 수 없었다.
itaque tantus pavor, tanta trepidatio fuit, quanta si urbem, non castra hostes obsiderent.
그리하여 적들이 진영이 아니라 도성을 포위하고 있는 것과 맞먹는 커다란 공포와 혼란이 일어났다.
§3.26.6Nautium consulem arcessunt.
집정관 나우티우스를 불러들였다.
in quo cum parum praesidii videretur dictatoremque dici placeret, qui rem perculsam restitueret, L. Quinctius Cincinnatus consensu omnium dicitur.
그에게서는 충분한 해결책이 보이지 않아, 타격을 입을 국면을 회복하기 위해 독재관을 임명하는 것이 결의되었으므로, 루키우스 퀸크티우스 킨키나투스가 만장일치로 지명되었다.
§3.26.7operae pretium est audire, qui omnia prae divitiis humana spernunt neque honori magno locum neque virtuti putant esse, nisi ubi effuse afluant opes.
부유함 때문에 인간의 모든 일을 경멸하고, 부가 넘치게 흐르는 곳이 아니라면 위대한 명예도 미덕도 발붙일 자리가 없다고 생각하는 이들은 귀를 기울여 들을 가치가 있다.
spes unica imperii populi Romani, §3.26.8L. Quinctius trans Tiberim, contra eum ipsum locum, ubi nunc navalia sunt, quattuor iugerum colebat agrum, quae prata Quinctia vocantur.
로마 인민의 제국의 유일한 희망인 루키우스 퀸크티우스는 테베레강 건너편, 현재 조선소가 있는 바로 그 자리 맞은편에서 ‘퀸크티우스의 초원’이라 불리는 4유게룸의 밭을 일구고 있었다.
§3.26.9ibi ab legatis, seu fossam fodiens palae innixus seu cum araret, operi certe, id quod constat, agresti intentus, salute data in vicem redditaque rogatus, ut, quod bene verteret ipsi reique publicae, togatus mandata senatus audiret, admiratus rogitansque “satin salve?” togam propere e tugurio proferre uxorem Raciliam iubet.
그곳에서 사절단에 의해—도랑을 파며 삽에 기대어 서 있었거나 혹은 밭을 갈던 중이었을 터이나, 농작업에 전념하고 있었다는 점만은 확실하다—서로 인사를 건네고 받은 뒤, 자신과 국가에 좋은 결과가 있기를 기원하며 토가를 입고 원로원의 지시를 들으라는 요청을 받자, 그는 깜짝 놀라며 “다들 무탈한가?” 하고 거듭 물으며 아내 라킬리아에게 오두막에서 토가를 서둘러 가져오라고 일렀다.
§3.26.10qua simul absterso pulvere ac sudore velatus processit, dictatorem eum legati gratulantes consalutant, in urbem vocant, qui terror sit in exercitu, exponunt.
먼지와 땀을 닦아내고 그것을 몸에 걸치고 그가 앞으로 나아가자마자, 사절들은 그를 독재관으로 축하하며 환호하고 도성으로 부르며 군대에 어떤 공포가 감돌고 있는지 설명했다.
§3.26.11navis Quinctio publice parata fuit, transvectumque tres obviam egressi filii excipiunt, inde alii propinqui atque amici, tum patrum maior pars.
퀸크티우스를 위해 공적으로 배가 마련되었고, 강을 건너오자 마중 나와 있던 그의 세 아들이 그를 맞이했으며, 이어서 다른 친척들과 친구들, 그리고 원로원 의원들의 대부분이 그를 맞이했다.
§3.26.12ea frequentia stipatus antecedentibus lictoribus deductus est domum.
이 군중에 둘러싸여 리토르들을 앞세우고 그는 집으로 인도되었다.
et plebis concursus ingens fuit; sed ea nequaquam tam laeta Quinctium vidit, et imperii nimium et virum ipso imperio vehementiorem rata.
평민들의 엄청난 인파도 몰려들었으나, 그들은 결코 기쁜 기색으로 퀸크티우스를 바라보지 않았으니, 독재관의 권력이 지나치게 크며 그 인물 자체도 권력 그 자체보다 더 격렬하다고 여겼기 때문이다.
et illa quidem nocte nihil praeterquam vigilatum est in urbe.
그리고 적어도 그날 밤 도성 안에서는 경계 근무 외에는 아무 일도 행해지지 않았다.