§29.30.1et Masinissa, audita morte patrui, dein nece fratris patruelis, ex Hispania in Mauretaniam — Baga ea tempestate rex Maurorum erat — traiecit.
마시니사는 숙부의 사망과 이어서 사촌의 살해 소식을 듣고, 히스파니아에서 마우레타니아로 건너갔다. 당시 바가가 마우루스인들의 왕이었다.
§29.30.2ab eo supplex intimis precibus auxilium itineri quoniam bello non poterat, quattuor milia Maurorum impetravit.
그는 바가 왕에게 전쟁을 위한 원조는 얻을 수 없었기에 여정을 위한 지원이라도 해달라고 간절한 기도로 탄원하여, 마우루스인 4,000명의 호위를 얻어냈다.
§29.30.3cum iis, praemisso nuntio ad paternos suosque amicos, cum ad fines regni pervenisset, quingenti ferme Numidae ad eum convenerunt.
그들과 함께, 부친의 친구들과 자신의 친구들에게 미리 사절을 보낸 뒤, 왕국의 국경에 다다랐을 때 약 500명의 누미디아인들이 그에게 모여들었다.
§29.30.4igitur Mauris inde, sicut convenerat, retro ad regem remissis, quamquam aliquanto minor spe multitudo nec cum qua tantam rem adgredi satis auderet, §29.30.5convenerat, ratus agendo ac moliendo vires quoque ad agendum aliquid conlecturum, proficiscenti ad Syphacem Lacumazae regulo ad Thapsum occurrit.
그리하여 약속된 바대로 마우루스인들을 그곳에서 왕에게 다시 돌려보냈는데, 모인 군세는 그의 기대보다 다소 적어 그토록 중대한 업적에 감히 착수하기에는 충분치 않았으나, 그는 행동하고 꾀함으로써 무언가를 실행하기 위한 실력도 모을 수 있으리라 생각하여, 시팍스에게로 떠나려 하던 소왕 라쿠마제스의 앞길을 탑수스에서 가로막았다.
§29.30.6trepidum agmen cum in urbem refugisset, et urbem Masinissa primo impetu capit et ex regiis alios tradentes se recipit, alios vim parantes occidit;
공포에 질린 군사들이 도시로 도망치자, 마시니사는 첫 돌격으로 도시를 점령하고 왕의 일행 중 항복하는 자들은 받아들이고 저항을 준비하는 자들은 죽였다.
pars maxima cum ipso puero inter tumultum ad Syphacem, quo primum intenderant iter, pervenerunt.
가장 큰 무리는 그 소년 본인과 함께 소란 통에 그들이 처음에 목적지로 삼았던 시팍스에게로 도달했다.
§29.30.7fama huius modicae rei in principio rerum prospere actae convertit ad Masinissam Numidas, adfluebantque undique ex agris vicisque veteres milites Galae et incitabant iuvenem ad reciperandum paternum regnum.
거사의 초반에 순조롭게 이루어진 이 소박한 성공의 소문은 누미디아인들을 마시니사에게로 전향하게 만들었고, 사방의 들판과 마을에서 갈라의 노병들이 몰려들어 그 청년에게 부친의 왕국을 되찾으라고 격려했다.
§29.30.8numero militum aliquantum Mazaetullus superabat;
병력 수에서는 마자에툴루스가 다소 우세했다.
nam et ipse eum exercitum, quo Capussam vicerat, et ex receptis post caedem regis aliquot habebat, et puer Lacumazes ab Syphace auxilia ingentia adduxerat.
그 자신도 카푸사를 꺾었던 군대와 왕의 전사 후에 받아들인 자들 중 일부를 보유하고 있었고, 소년 라쿠마제스도 시팍스로부터 거대한 지원군을 이끌고 왔기 때문이었다.
§29.30.9quindecim milia peditum Mazaetullo, decem milia equitum erant, quibus cum Masinissa nequaquam tantum peditum equitumve habente acie conflixit.
마자에툴루스에게는 보병 15,000명과 기병 10,000명이 있었는데, 마시니사는 결코 그만한 보병이나 기병을 거느리지 못했음에도 그들과 맞서 전투를 벌였다.
vicit tamen et veterum militum virtus et prudentia inter Romana et Punica arma exercitati ducis;
그러나 노병들의 용맹과 로마 및 카르타고의 군대 사이에서 단련된 지휘관의 사려 깊음이 결국 승리를 거두었다.
§29.30.10regulus cum tutore et exigua Masaesuliorum manu in Carthaginiensem agrum perfugit.
소왕은 후견인 및 마사에술리아인들의 소수의 무리와 함께 카르타고 영토로 도망쳤다.
ita recuperato regno paterno Masinissa, quia sibi adversus Syphacem haud paulo maiorem restare dimicationem cernebat, optimum ratus cum fratre patruele gratiam reconciliare, §29.30.11missis qui et puero spem facerent, si in fidem Masinissae sese permisisset, futurum eum in eodem honore, quo apud Galam Oezalces quondam fuisset, §29.30.12et Mazaetullo praeter inpunitatem sua omnia cum fide restitui sponderent, ambo praeoptantes exilio modicam domi fortunam, §29.30.13omnia, ne id fieret, Carthaginiensibus de industria agentibus, ad sese perduxit.
이리하여 부친의 왕국을 탈환한 마시니사는 시팍스를 상대로 결코 가볍지 않은 결전이 자신에게 남아 있음을 깨달았기에, 사촌과 화해하는 것이 가장 좋다고 판단하고, 사절들을 보내 소년에게는 만일 그가 마시니사의 보호 아래 들어온다면, 과거 갈라 밑에서 오에잘케스가 누렸던 것과 동일한 명예를 누릴 수 있으리라는 희망을 품게 하고, 마자에툴루스에게는 처벌을 면해주는 것 외에도 그의 모든 재산이 신의 있게 반환될 것임을 약속하게 하니, 두 사람 모두 망명 생활보다는 고국에서의 소박한 운명을 더 바랐으므로, 카르타고인들이 이를 저지하기 위해 의도적으로 온갖 방책을 쓰고 있었음에도 불구하고, 마시니사는 그들 모두를 자신에게로 끌어들였다.