§29.29.1hi cum Carthaginiensi equitatu proelium cum commisissent, paucos in ipso certamine, plerosque fugientes persecuti, in quibus praefectum quoque Hannonem, nobilem iuvenem, occiderunt.
이들이 카르타고 기병들과 전투를 벌였을 때, 실제 전투 중에 소수를, 도망치는 그들을 추격하여 대다수를 죽였는데, 그중에는 지휘관이자 고귀한 청년인 한노도 포함되어 있었다.
§29.29.2Scipio non agros modo circa vastavit, sed urbem etiam proximam Afrorum satis opulentam cepit,
스키피오는 주변 들판을 약탈했을 뿐만 아니라, 가장 가까이에 있는 꽤 부유한 아프리카인들의 도시도 점령했다.
§29.29.3ubi praeter cetera, quae extemplo in naves onerarias imposita missaque in Siciliam erant, octo milia liberorum servorumque capitum sunt capta.
그곳에서는 즉시 수송선에 실려 시킬리아로 보내진 다른 전리품들 외에도, 자유인과 노예를 합쳐 8,000명의 머리수가 사로잡혔다.
§29.29.4laetissimus tamen Romanis in principio rerum gerendarum adventus fuit Masinissae;
그러나 군사 행동의 초기에 로마인들에게 가장 기쁜 일은 마시니사의 도래였다.
quem quidam cum ducentis haud amplius equitibus, plerique cum duum milium equitatu tradunt venisse.
그에 대해 어떤 이들은 200명 이하의 기병을 거느리고 왔다고 전하고, 대부분은 2,000명의 기병대와 함께 왔다고 전한다.
§29.29.5ceterum cum longe maximus omnium aetatis suae regum hic fuerit plurimumque rem Romanam iuverit, operae pretium videtur excedere paulum ad enarrandum, quam varia fortuna usus sit in amittendo recuperandoque paterno regno.
하지만 이 인물은 그의 시대의 모든 왕들 중 단연 가장 위대했으며 로마의 대업을 가장 많이 도왔기에, 그가 부친의 왕국을 잃고 되찾는 과정에서 얼마나 다채로운 운명을 겪었는지를 상술하기 위해 잠시 본론에서 벗어나는 것은 충분한 가치가 있어 보인다.
§29.29.6Militanti pro Carthaginiensibus in Hispania pater ei moritur;
그가 히스파니아에서 카르타고인들을 위해 복무하고 있을 때 그의 아버지가 사망했다.
Galae nomen erat.
그 이름은 갈라였다.
regnum ad fratrem regis Oezalcem pergrandem natu — ita mos apud Numidas est — pervenit.
왕위는 왕의 형제이자 극 고령이었던 오에잘케스에게 승계되었는데, 누미디아인들 사이에서는 그것이 관습이었다.
§29.29.7haud multo post Oezalce quoque mortuo maior ex duobus filiis eius Capussa, puero admodum altero, paternum imperium accepit.
얼마 지나지 않아 오에잘케스마저 사망하자, 그의 두 아들 중 연장자인 카푸사가 부친의 지배권을 물려받았고, 다른 아들은 아주 어린아이였다.
§29.29.8ceterum cum magis iure gentis quam auctoritate inter suos aut viribus obtineret regnum, extitit quidam Mazaetullus nomine, non alienus sanguine regibus, familiae semper inimicae ac de imperio varia fortuna cum iis, qui tum obtinebant, certantis.
그러나 그가 백성들 사이에서의 권위나 실력보다는 부족의 법에 의지하여 왕위를 유지하고 있었기에, 왕들과 혈통적으로 무관하지 않으며 늘 적대적이었던, 그리고 당시 권력을 쥐고 있던 자들과 지배권을 두고 다채로운 운명 속에서 다투던 가문 출신의 마자에툴루스라는 인물이 나타났다.
§29.29.9is concitatis popularibus, apud quos invidia regum magnae auctoritatis erat, castris palam positis descendere regem in aciem ac dimicare de regno coegit.
그는 왕들에 대한 반감이 큰 영향력을 발휘하고 있던 민중을 선동하고 공공연히 진영을 구축한 뒤, 왕에게 전장으로 내려와 왕위를 두고 싸울 것을 강요했다.
§29.29.10in eo proelio Capussa cum multis principum cecidit; gens Maesuliorum omnis in dicionem imperiumque Mazaetulli concessit.
그 전투에서 카푸사는 많은 지도자들과 함께 전사했고, 마에술리아 부족 전체가 마자에툴루스의 지배와 권력 아래로 들어갔다.
§29.29.11regio tamen nomine abstinuit contentusque nomine modico tutoris puerum Lacumazen, qui stirpis regiae supererat, regem appellat.
그럼에도 그는 왕이라는 칭호는 삼가고 후견인이라는 소박한 명칭에 만족하며, 왕가의 혈통 중 살아남은 아이인 라쿠마제스를 왕이라 불렀다.
§29.29.12Carthaginiensem nobilem feminam, sororis filiam Hannibalis, quae proxime Oezalci regi nupta fuerat, matrimonio sibi iungit spe Carthaginiensium societatis
그는 카르타고인들과의 동맹을 기대하며, 최근 오에잘케스 왕과 혼인했던 카르타고의 귀족 여성이자 한니발의 누이의 딸을 아내로 맞이했다.
§29.29.13et cum Syphace hospitium vetustum legatis missis renovat, omnia ea auxilia praeparans adversus Masinissam.
그리고 사절을 보내 시팍스와의 오래된 환대 관계를 갱신하며, 마시니사에 대항하기 위한 이 모든 원군들을 준비했다.