Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §28.16.1-28.16.15

카르타고군의 궤멸과 히스파니아 지배의 종식

1770개 구절 중 913번째 · 라틴어

요약

스키피오는 퇴각하는 카르타고군을 추격하였고, 로마군의 맹공으로 인해 대부분의 적군은 학살당하거나 사방으로 흩어졌다. 하스드루발과 마고가 가데스로 도주하면서 카르타고의 히스파니아 지배는 종식되었고, 마시니사는 로마와의 협력을 공고히 하기 위해 아프리카로 건너갔다.

§28.16.1Scipio, ut prima luce qui in stationibus erant rettulerunt profectos hostes, praemisso equitatu signa ferri iubet;
스키피오는 동틀 무렵 초소에 있던 자들이 적이 떠났다고 보고하자, 기병을 먼저 보내고 군기를 전진시키라고 명령한다.
§28.16.2adeoque citato agmine ducti sunt, ut, si via recta vestigia sequentes issent, haud dubie adsecuturi fuerint;
그리고 그들은 매우 빠른 속도로 인도되었기에, 만약 직진하여 흔적을 쫓아 곧장 갔더라면 의심의 여지없이 따라잡았을 것이다.
ducibus est creditum brevius aliud esse iter ad Baetim fluvium, ut transeuntes adgrederentur.
그러나 바이티스강으로 통하는 더 짧은 다른 길이 있어, 건너가는 적들을 습격할 수 있다는 안내인들의 말이 믿어졌다.
§28.16.3Hasdrubal clauso transitu fluminis ad Oceanum flectit, et iam inde fugientium modo effusi abibant.
하스드루발은 강의 도하가 막히자 대양 쪽으로 방향을 틀었고, 이제 그곳에서부터는 도망자처럼 뿔뿔이 흩어져 가기 시작했다.
itaque ab legionibus Romanis aliquantum intervalli fecit, §28.16.4eques levisque armatura nunc ab tergo nunc ab lateribus occurrendo fatigabat morabaturque;
그리하여 그는 로마 군단들로부터 상당한 거리를 확보했으나, 기병과 경장보병이 때로는 뒤에서, 때로는 옆에서 가로막으며 그들을 괴롭히고 지체시켰다.
sed cum ad crebros tumultus signa consisterent §28.16.5et nunc equestria nunc cum velitibus auxiliisque peditum proelia consererent, supervenerunt legiones.
그러나 빈번한 소동에 대응하여 군기가 멈추어서고, 때로는 기병전을, 때로는 벨리테스 및 보병 지원군과 전투를 벌이는 사이에, 마침내 군단들이 도착했다.
§28.16.6inde non iam pugna sed trucidatio velut pecorum fieri, donec ipse dux fugae auctor in proximos colles cum sex milibus ferme semermium evasit;
그 뒤로는 더 이상 전투가 아니라 가축을 도살하는 듯한 학살이 벌어졌으며, 마침내 도망을 주동한 장군 자신이 무기도 거의 없는 약 6천 명과 함께 가까운 언덕으로 탈출하기에 이르렀다.
ceteri caesi captique.
나머지는 모두 죽임을 당하거나 사로잡혔다.
§28.16.7castra tumultuaria raptim Poeni tumulo editissimo communiverunt atque inde, cum hostis nequiquam subire iniquo ascensu conatus esset, haud difficulter sese tutati sunt.
카르타고인들은 매우 높은 언덕 위에 임시 진영을 급히 구축했고, 그곳에서 적이 불리한 오르막길로 올라오려다 허사로 돌아가자 그리 어렵지 않게 자신들을 지켜냈다.
§28.16.8sed obsidio in loco nudo atque inopi vix in paucos dies tolerabilis erat;
하지만 가릴 곳도 없고 물자도 부족한 곳에서의 포위는 단 며칠 동안도 거의 버티기 힘들었다.
itaque transitiones ad hostem fiebant.
그리하여 적에게 투항하는 일이 속출했다.
postremo dux ipse navibus accitis — nec procul inde aberat mare — nocte relicto exercitu Gades perfugit.
결국 장군 자신도 배를 불러들여—바다가 그리 멀지 않은 곳에 있었다—밤에 군대를 내버려 둔 채 가데스로 달아났다.
§28.16.9Scipio fuga ducis hostium audita decem milia peditum mille equites relinquit Silano ad castrorum obsidionem;
스키피오는 적장의 도주 소식을 듣고, 실라누스에게 진영 포위를 위해 보병 1만 명과 기병 1천 명을 남겨두었다.
§28.16.10ipse cum ceteris copiis septuagensimis castris protinus causis regulorum civitatiumque cognoscendis, ut praemia ad veram meritorum aestimationem tribui possent, Tarraconem rediit.
자신은 나머지 군대를 거느리고, 소왕들과 도시들의 사정을 심리하여 공적의 진정한 평가에 따라 보상이 주어질 수 있도록 하면서, 70일간의 행군 끝에 곧바로 타라코로 돌아왔다.
§28.16.11post profectionem eius Masinissa cum Silano clam congressus, ut ad nova consilia gentem quoque suam oboedientem haberet, cum paucis popularibus in Africam traiecit, §28.16.12non tam evidenti eo tempore subitae mutationis causa, quam documento post id tempus constantissimae ad ultimam senectam fidei, ne tum quidem eum sine probabili causa fecisse.
그가 떠난 후 마시니사는 실라누스와 비밀리에 회동한 뒤, 자신의 새로운 계획에 자신의 부족도 순종하게 만들기 위해 소수의 동포들과 함께 아프리카로 건너갔는데, 당시에는 이 갑작스러운 심경 변화의 이유가 그리 분명하지 않았으나, 그 후 극도의 노년에 이르기까지 한결같았던 그의 충성심이, 그 당시에도 그가 타당한 이유 없이 그렇게 행동한 것은 아니었다는 증거가 되었다.
§28.16.13Mago inde remissis ab Hasdrubale navibus Gades petit;
그 후 마고는 하스드루발이 돌려보낸 배를 타고 가데스로 향했다.
ceteri deserti ab ducibus, pars transitione, pars fuga dissupati per proximas civitates sunt, nulla numero aut viribus manus insignis.
장군들에게 버림받은 나머지 사람들은 일부는 투항으로, 일부는 도망으로 인근 도시들로 흩어졌으며, 그 수나 힘에서 주목할 만한 무리는 전혀 남지 않았다.
§28.16.14hoc maxime modo ductu atque auspicio P. Scipionis pulsi Hispania Carthaginienses sunt, quarto decimo anno post bellum initum, quinto quam P. Scipio provinciam et exercitum accepit.
주로 이러한 방식으로, 푸블리우스 스키피오의 지휘와 소임 하에 카르타고인들은 히스파니아에서 축출되었다. 이는 전쟁이 시작된 지 14년째 되는 해이자, 푸블리우스 스키피오가 속주와 군대를 넘겨받은 지 5년째 되는 해였다.
§28.16.15haud multo post Silanus debellatum referens Tarraconem ad Scipionem rediit.
그 후 얼마 지나지 않아 실라누스는 전쟁이 끝났음을 보고하며 타라코의 스키피오에게로 돌아왔다.

어휘·문법 주석

  1. 28.16.2adsecuturi fuerint — 결과절(ut + 접속법) 내에서 과거의 반사실적 가정의 귀결(본래 접속법 과거완료 adsecuti essent가 사용될 자리)을 나타내기 위해 미래능동분사에 fuerint(접속법 완료)를 결합한 구문이다.
  2. 28.16.10septuagensimis castris — 직역하면 '70번째 진영에서'이지만, 로마군이 하루의 행군이 끝날 때마다 진영을 구축하던(castra ponere) 관습에서 비롯되어, 70일간의 행군을 거쳐 이동했다는 시간의 경과를 나타내는 리비우스 특유의 간결한 표현이다.
  3. 28.16.12non tam evidenti eo tempore subitae mutationis causa, quam documento post id tempus constantissimae ad ultimam senectam fidei, ne tum quidem eum sine probabili causa fecisse — 원인의 탈격 또는 묘사의 탈격에 속하는 명사구 형태의 독립적인 삽입 구문이다. 후반부의 대격과 부정사구인 'ne... quidem eum... fecisse'('eum'이 'fecisse'의 의미상 주어)는 'documento'(증거)와 동격을 이루며, 그 당시에도 그가 합당한 이유 없이 그렇게 행동한 것은 아니었음을 명시한다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §28.16.1-28.16.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:28.16.1-28.16.15

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.