§27.49.1elephanti plures ab ipsis rectoribus quam ab hoste interfecti.
코끼리들은 적들보다도 자신들의 인도자들에 의해 더 많이 죽임을 당했다.
fabrile scalprum cum malleo habebant;
그들은 망치가 달린 장인용 끌을 가지고 있었다.
id, ubi saevire beluae ac ruere in suos coeperant, magister inter aures positum, ipso in articulo, quo iungitur capiti cervix, quanto maximo poterat ictu adigebat.
그 짐승들이 날뛰며 아군에게 돌격하기 시작할 때, 인도자는 그것을 양 귀 사이, 즉 머리와 목이 연결되는 바로 그 관절에 대고, 자신이 가할 수 있는 가장 강력한 일격으로 내리쳤다.
§27.49.2ea celerrima via mortis in tantae molis belua inventa erat, ubi regenti? imperium sprevissent, primusque id Hasdrubal instituerat, dux cum saepe alias memorabilis, tum illa praecipue pugna.
이처럼 거대한 몸집의 짐승에게서, 그들이 인도하는 자의 명령을 무시했을 때, 이것이 가장 신속한 죽음의 방법으로 고안되었던 것이다. 그리고 하스드루발이 처음으로 이것을 도입했는데, 그는 다른 여러 차례의 기회에도 기억할 만한 장수였지만, 특히 이 전투에서 그러했다.
§27.49.3ille pugnantes hortando pariterque obeundo pericula sustinuit, ille fessos abnuentesque taedio et labore nunc precando nunc castigando accendit; ille fugientes revocavit omissamque pugnam aliquot locis restituit;
그는 싸우는 자들을 격려하고 함께 위험을 마주함으로써 전선을 지탱했고, 피로와 노고로 지쳐 거부하는 자들을 때로는 애원하고 때로는 질책하며 북돋웠으며, 도망치는 자들을 불러 세우고 여러 곳에서 포기했던 전투를 복구했다.
§27.49.4postremo, cum haud dubie fortuna hostium esset, ne superstes tanto exercitui suum nomen secuto esset, concitato equo se in cohortem Romanam inmisit.
마침내 승패가 의심할 여지 없이 적의 편으로 기울었을 때, 자신의 이름을 따서 따랐던 그 위대한 군대보다 더 오래 살아남지 않기 위해, 그는 말을 몰아 로마군 대대 속으로 몸을 던졌다.
ibi, ut patre Hamilcare et Hannibale fratre dignum erat, pugnans cecidit.
그곳에서 그는 아버지 하밀카르와 형 한니발에게 부끄럽지 않게 싸우다가 전사했다.
§27.49.5numquam eo bello una acie tantum hostium interfectum est, redditaque aequa Cannensi clades vel ducis vel exercitus interitu videbatur.
그 전쟁에서 단 한 번의 회전으로 이토록 많은 적이 전사한 적은 없었으며, 장수의 전사나 군대의 파멸로 인해 칸나에의 참패가 고스란히 되돌아간 것처럼 보였다.
§27.49.6quinquaginta sex milia hostium occisa, capta quinque milia et quadringenti; magna praeda alia cum omnis generis, tum auri etiam argentique.
적 오만 육천 명이 전사하고 오천 사백 명이 생포되었으며, 온갖 종류의 엄청난 전리품과 더불어 금과 은도 획득되었다.
§27.49.7civium etiam Romanorum, qui capti apud hostes erant, supra quattuor milia capitum recepta.
적들에게 포로로 잡혀 있던 로마 시민도 사천 명 넘게 구출되었다.
id solacii fuit pro amissis eo proelio militibus.
이것은 이 전투에서 소실된 병사들에 대한 위안이 되었다.
nam haudquaquam incruenta victoria fuit: octo ferme milia Romanorum sociorumque occisa;
승리는 결코 피 흘림이 없지 않았기 때문이니, 로마인과 동맹군 약 팔천 명이 전사했다.
§27.49.8adeoque etiam victores sanguinis caedisque ceperat satietas, ut postero die, cum esset nuntiatum Livio consuli Gallos Cisalpinos Liguresque, qui aut proelio non adfuissent aut inter caedem effugissent, uno agmine abire sine certo duce, sine signis, sine ordine ullo aut imperio; si una equitum ala mittatur, posse omnes deleri: §27.49.9“supersint” inquit “aliqui nuntii et hostium cladis et nostrae virtutis. ”
그리하여 승자들마저도 피와 학살에 대한 넌더리가 나 있었기에, 다음날 집정관 리비우스에게, 전투에 참석하지 않았거나 학살 중에 도망쳤던 갈리아 키살피나인들과 리구리아인들이 뚜렷한 지도자도 없고, 군기도 없으며, 아무런 질서나 통제도 없이 하나의 대열로 물러나고 있어, 만약 단 하나의 기병 날개 부대(알라)만 파견된다면 그들 모두를 소멸시킬 수 있다는 보고가 올라왔을 때, 그는 “적의 파멸과 우리의 용맹을 전할 전령들이 얼마간은 살아남게 하라”고 말했다.