§27.48.1Nero primum cum omni equitatu advenit, Porcius deinde adsecutus cum levi armatura.
네로가 먼저 모든 기병을 거느리고 도착했고, 이어 포르키우스가 가벼운 무장을 한 부대를 거느리고 뒤쫓아와 합류했다.
§27.48.2qui cum fessum agmen carperent ab omni parte incursarentque, et iam omisso itinere, quod fugae simile erat, castra metari Poenus in tumulo super fluminis ripam vellet, §27.48.3advenit Livius peditum omnibus copiis non itineris modo, sed ad conserendum extemplo proelium instructis armatisque.
이들이 사방에서 피로해진 군대를 괴롭히고 습격했을 때, 그리고 이미 도망치는 것과 다름없던 행군을 단념하고 카르타고 장수가 강둑 위의 언덕에 진영을 구축하고자 했을 때, 리비우스가 단지 행군을 위해서뿐만 아니라 즉시 전투를 치를 수 있도록 대열을 정비하고 무장한 보병의 전 군대를 거느리고 도착했다.
§27.48.4sed ubi omnes copias coniunxerunt, derectaque acies est, Claudius dextro in cornu, Livius ab sinistro pugnam instruit, media acies praetori tuenda data.
그러나 이들이 모든 군대를 합치고 전열이 정비되자, 클라우디우스는 우익에서, 리비우스는 좌익에서 전투를 지휘했고, 중앙 전열은 수비를 위해 법무관에게 맡겨졌다.
§27.48.5Hasdrubal omissa munitione castrorum postquam pugnandum vidit, in prima acie ante signa elephantos locat, circa eos laevo in cornu adversus Claudium Gallos opponit, haud tantum iis fidens, quantum ab hoste timeri eos credebat; §27.48.6ipse dextrum cornu adversus M. Livium sibi atque Hispanis — et ibi maxime in vetere milite spem habebat — sumpsit; §27.48.7Ligures in medio post elephantos positi.
하스드루발은 진영 구축을 단념하고 전투를 치러야 함을 알게 되자, 최전열의 군기 앞에 코끼리들을 배치하고, 그 주변인 우익의 클라우디우스와 맞서는 좌익에 갈리아인들을 대적하여 배치했다. 이는 그들을 그만큼 신뢰해서가 아니라, 그들이 적에게 그만큼 두려움의 대상이라고 믿었기 때문이다; 그 자신은 마르쿠스 리비우스와 맞서는 우익을 자신과 히스파니아인들을 위해 맡았다. 그는 바로 그곳의 노련한 병사들에게 가장 큰 희망을 걸고 있었다; 리구리아인들은 중앙에, 코끼리들 뒤편에 배치되었다.
sed longior quam latior acies erat;
그러나 전열은 가로보다 세로가 더 길었다.
Gallos prominent collis tegebat.
돌출된 언덕이 갈리아인들을 가려주고 있었다.
§27.48.8ea frons, quam Hispani tenebant, cum sinistro Romanorum cornu concurrit;
히스파니아인들이 지키고 있던 그 전면이 로마군의 좌익과 충돌했다.
dextra omnis acies extra proelium eminens cessabat; §27.48.9collis oppositus arcebat, ne aut a fronte aut ab latere adgrederentur.
우익의 모든 전열은 전투 바깥쪽으로 돌출된 채 가만히 서 있었다; 맞은편 언덕이 가로막고 있어 정면으로도 측면으로도 공격할 수 없게 단념시켰기 때문이다.
inter Livium Hasdrubalemque ingens contractum certamen erat, atroxque caedes utrimque edebatur.
리비우스와 하스드루발 사이에는 거대한 전투가 벌어졌고, 양측 모두에서 처참한 학살이 일어났다.
§27.48.10ibi duces ambo, ibi pars maior peditum equitumque Romanorum, ibi Hispani, vetus miles peritusque Romanae pugnae, et Ligures, durum in armis genus.
그곳에는 두 지휘관이 있었고, 그곳에는 로마군 보병과 기병의 더 많은 부분이 있었으며, 그곳에는 로마식 전투에 능숙한 노련한 병사들인 히스파니아인들과 무기에 단련된 강인한 종족인 리구리아인들이 있었다.
eodem versi elephanti, qui primo impetu turbaverant antesignanos et iam signa moverant loco; §27.48.11deinde crescente certamine et clamore inpotentius iam regi et inter duas acies versari, velut incerti, quorum essent, haud dissimiliter navibus sine gubernaculo vagis.
코끼리들도 같은 곳으로 향했는데, 첫 돌격으로 전위 부대를 혼란에 빠뜨렸고 이미 군기들을 제자리에서 움직이게 만들었다; 그 후 전투와 함성이 커짐에 따라 코끼리들은 더 이상 통제하기 어려워졌고 두 전열 사이에서 움직였는데, 마치 누구의 편인지 확실치 않은 듯하여 키가 없어 방황하는 배들과 다를 바가 없었다.
§27.48.12Claudius “quid ergo praecipiti cursu tam longum iter emensi sumus?” clamitans militibus, cum in adversum collem frustra signa erigere conatus esset, §27.48.13postquam ea regione penetrari ad hostem non videbat posse, cohortes aliquot subductas e dextro cornu, ubi stationem magis segnem quam pugnam futuram cernebat, §27.48.14post aciem circumducit et non hostibus modo sed etiam suis inopinantibus in dextrum hostium latus incurrit;
클라우디우스는 병사들에게 “그러면 우리는 이토록 긴 길을 급한 행군으로 무엇을 위해 달려왔단 말인가?”라고 외치면서, 맞은편 언덕을 향해 무기력하게 군기를 전진시키려 애쓰다가, 그 방면으로는 적에게 도달할 수 없음을 깨닫고, 전투가 벌어지기보다는 그저 가만히 서 있는 자리가 될 것 같아 보이던 우익에서 몇몇 대대를 빼내어, 전열 뒤로 우회시켜 적들뿐만 아니라 아군조차 예상치 못한 사이에 적의 우측 측면을 급습했다.
tantaque celeritas fuit, ut, cum ostendissent se ab latere, mox in terga iam pugnarent.
그 속도가 어찌나 빨랐던지, 측면에서 모습을 드러내자마자 곧이어 적의 배후에서 전투를 벌이고 있을 정도였다.
§27.48.15ita ex omnibus partibus, ab fronte, ab latere, ab tergo, trucidantur Hispani Liguresque, et ad Gallos iam caedes pervenerat.
이리하여 정면, 측면, 배후 등 모든 방향에서 히스파니아인들과 리구리아인들이 학살당했고, 그 죽음의 행렬은 이제 갈리아인들에게까지 이르렀다.
ibi minimum certaminis fuit: §27.48.16nam et pars magna ab signis aberant, nocte dilapsi stratique somno passim per agros, et qui aderant, itinere ac vigiliis fessi, intolerantissima laboris corpora, vix arma umeris gestabant; §27.48.17et iam diei medium erat, sitisque et calor hiantes caedendos capiendosque adfatim praebebat.
그곳에서는 전투가 가장 적었다: 왜냐하면 상당수가 군기를 벗어나 밤사이에 흩어져 들판 도처에 누워 잠들어 있었고, 자리에 있던 자들도 행군과 불침번으로 지쳐서 노고를 가장 견디지 못하는 몸이 되어 어깨에 무기를 짊어지기조차 힘들었기 때문이다; 게다가 이미 한낮이었기에 갈증과 더위로 숨을 헐떡이는 그들은 학살당하고 사로잡히기에 십상인 상태가 되어 있었다.