Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §27.39.1-27.39.14

하스드루발의 알프스 통과와 집정관들의 출정

1770개 구절 중 885번째 · 라틴어

요약

갈리아로부터의 서한을 통해 하스드루발의 알프스 통과가 로마에 알려져 집정관들이 출정을 서두른다. 한편 한니발의 지체 요인, 알프스의 현재 상황, 그리고 하스드루발이 플라켄티아 포위전으로 자초한 지체가 묘사된다.

§27.39.1auxerunt Romae tumultum litterae ex Gallia allatae ab L. Porcio praetore:
법무관 루키우스 포르키우스가 갈리아로부터 보내온 서한은 로마의 소동을 가중시켰다.
§27.39.2Hasdrubaler movisse ex hibernis et iam Alpes transire; octo milia Ligurum conscripta armataque coniunctura se transgresso in Italiam esse, nisi mitteretur in Ligures qui eos bello occuparet;
하스드루발이 겨울 진영을 떠나 이미 알프스를 넘고 있으며, 리구리아인들에게 그들을 전쟁으로 묶어둘 군사를 보내지 않는 한, 그가 이탈리아로 건너왔을 때 징집되어 무장한 8,000명의 리구리아인들이 그와 합류할 예정이라는 것이었다.
se cum invalido exercitu quoad tutum putaret, progressurum.
또한 자신은 약한 군대를 이끌고 안전하다고 판단되는 한 전진하겠다고 했다.
§27.39.3hae litterae consules raptim confecto dilectu maturius, quam constituerant, exire in provincias coegerunt ea mente, ut uterque hostem in sua provincia contineret neque coniungi aut conferre in unum vires pateretur.
이 서한은 집정관들로 하여금 서둘러 징집을 마치고 예정했던 것보다 더 일찍 임지로 떠나도록 강제하였으니, 이는 각자가 자신의 임지에서 적을 묶어두고 그들이 합류하거나 힘을 한데 모으지 못하게 하려는 의도에서였다.
§27.39.4plurimum in eam rem adiuvit opinio Hannibalis, quod, etsi ea aestate transiturum in Italiam fratrem crediderat, recordando, quae ipse in transitu nunc Rhodani, nunc Alpium cum hominibus locisque pugnando per quinque menses exhausisset, §27.39.5haudquaquam tam facilem maturumque transitum expectabat;
이 일에 있어 한니발의 생각이 가장 큰 도움을 주었다. 비록 그는 형제가 그해 여름에 이탈리아로 건너갈 것이라 믿고 있었지만, 자신이 통과 과정에서 때로는 론강을, 때로는 알프스를 지나며 사람 및 험지와 싸우면서 5개월 동안 겪어내야 했던 일들을 되돌아봄으로써, 결코 이처럼 쉽고 신속한 통과를 예상하지 못했기 때문이다.
ea tardius movendi ex hibernis causa fuit.
이것이 그가 겨울 진영을 떠나는 것을 늦춘 원인이었다.
§27.39.6ceterum Hasdrubali et sua et aliorum spe omnia celeriora atque expeditiora fuere.
그러나 하스드루발에게는 자신과 타인의 예상보다 모든 일이 더 신속하고 원활하게 진행되었다.
non enim receperunt modo Arverni eum deincepsque aliae Gallicae atque Alpinae gentes, sed etiam secutae sunt ad bellum.
아르베르니족과 이어서 다른 갈리아 및 알프스 부족들이 그를 영입했을 뿐만 아니라, 전쟁에 동참하기까지 했던 것이다.
§27.39.7et cum per munita pleraque transitu fratris, quae antea invia fuerant, ducebat, tum etiam duodecim annorum adsuetudine perviis Alpibus factis inter mitiora iam transibat hominum ingenia.
또한 그는 이전에 길 없는 곳이었으나 형제의 통과로 대부분 정비된 길을 통해 군대를 이끌었을 뿐만 아니라, 12년 동안의 익숙함으로 알프스가 통행 가능하게 됨으로써 이제 한결 온순해진 사람들의 성정 사이를 지나가고 있었다.
§27.39.8invisitati namque antea alienigenis nec videre ipsi advenam in sua terra adsueti, omni generi humano insociabiles erant.
왜냐하면 이전에는 외지인을 겪어본 적도 없고 스스로도 자신들의 땅에서 이방인을 보는 데 익숙하지 않아 모든 인류에 대해 비사교적이었기 때문이다.
et primo ignari, quo Poenus pergeret, suas rupes suaque castella et pecorum hominumque praedam peti crediderant;
처음에는 카르타고인이 어디로 가는지 알지 못해, 자신들의 암벽과 요새, 그리고 가축과 사람의 약탈을 노리는 것이라 믿었다.
§27.39.9fama deinde Punici belli, quo duodecimum annum Italia urebatur, satis edocuerat viam tantum Alpes esse, duas praevalidas urbes, magno inter se maris terrarumque spatio discretas, de imperio et opibus certare.
그러나 이탈리아를 12년째 불태우고 있던 포에니 전쟁의 소문이 마침내 그들에게 가르쳐 주었으니, 알프스는 단지 통로일 뿐이며, 바다와 땅의 거대한 공간으로 서로 떨어져 있는 두 강력한 도시가 패권과 부를 두고 경쟁하고 있다는 사실을 충분히 깨닫게 했다.
§27.39.10hae causae aperuerant Alpes Hasdrubali.
이러한 이유들이 하스드루발에게 알프스를 열어주었던 것이다.
§27.39.11ceterum quod celeritate itineris profectum erat, id mora ad Placentiam, dum frustra obsidet magis quam oppugnat, conrupit.
하지만 행군의 신속함으로 얻은 진척은, 플라켄티아에서 공격하기보다는 헛되이 포위하며 시간을 보낸 지체 때문에 완전히 무산되었다.
§27.39.12crediderat campestris oppidi facilem expugnationem esse, et nobilitas coloniae induxerat eum, magnum se excidio eius urbis terrorem ceteris ratum iniecturum.
그는 평지 도시의 공략이 쉬울 것이라 믿었고, 그 식민지의 명성이 그를 부추겼으니, 그 도시의 파멸을 통해 다른 이들에게 큰 공포를 안겨줄 수 있을 것이라 판단했기 때문이다.
§27.39.13non ipse se solum ea oppugnatione inpediit, sed Hannibalem post famam transitus eius tanto spe sua celeriorem iam moventem ex hibernis continuerat,
그는 그 공방전으로 자신만 지체시켰을 뿐만 아니라, 하스드루발의 통과 소식(이는 자신의 예상보다 훨씬 빨랐다) 이후 이미 겨울 진영을 떠나 움직이려던 한니발을 묶어두게 되었다.
§27.39.14quippe reputantem, non solum quam lenta urbium oppugnatio esset, sed etiam quam ipse frustra eandem illam coloniam ab Trebia victor regressus temptasset.
한니발은 도시의 포위 공격이 얼마나 더딘 일인지뿐만 아니라, 자신 또한 트레비아강에서 승리를 거두고 물러난 뒤 똑같은 그 식민지를 얼마나 무익하게 공략하려 했는지를 생각하고 있었기 때문이다.

어휘·문법 주석

  1. 27.39.2coniunctura se transgresso in Italiam esse — 미래 능동 부정사 `coniunctura... esse`는 주어 `octo milia`에 일치하며, 재귀대명사 `se`는 그들 자신이 '합류하다'를 나타낸다. `transgresso`는 남성 단수 여격 분사로 하스드루발을 가리키며, 그가 이탈리아로 건너갔을 때 그에게 합류할 예정임을 뜻한다.
  2. 27.39.4recordando, quae ipse in transitu nunc Rhodani, nunc Alpium cum hominibus locisque pugnando per quinque menses exhausisset — `recordando`는 수단이나 원인('회상함으로써')을 나타내는 탈격 동명사(gerund)이다. 이것은 간접 의문절 `quae... exhausisset`('자신이 무엇을 겪어냈는지')를 목적어로 취한다.
  3. 27.39.12ratum — 탈동사 `reor`('생각하다', '판단하다')의 과거분사이다. 여기서는 능동의 의미('~라고 생각하였기에')를 가지며, 주격 남성 단수로서 문맥상의 주어(하스드루발)를 수식하는 분사구문으로 기능한다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §27.39.1-27.39.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:27.39.1-27.39.14

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.