§27.2.1Marcellus nihil admodum tanta clade territus litteras Romam ad senatum de duce atque exercitu ad Herdoneam amisso scribit:
마르켈루스는 이토록 큰 참사에도 전혀 두려워하지 않고, 헤르도네아에서 잃은 장군과 군대에 대해 로마 원로원에 다음과 같은 편지를 썼다.
§27.2.2ceterum eundem se, qui post Cannensem pugnam ferocem victoria Hannibalem contuderit, ire adversus eum, brevem illi laetitiam, qua exultet, facturum.
즉, 칸나이 전투 이후 승리에 도취해 사나워진 한니발을 꺾었던 바로 자기 자신이 그를 마주하러 가고 있으며, 그가 기뻐 날뛰는 그 기쁨을 오래가지 못하게 만들겠다는 것이었다.
§27.2.3et Romae quidem cum luctus ingens ex praeterito tum timor in futurum erat.
그리고 로마에서는 과거의 일로 인한 거대한 슬픔뿐만 아니라 미래에 대한 두려움도 있었다.
§27.2.4consul ex Samnio in Lucanos transgressus ad Numistronem in conspectu Hannibalis loco plano, cum Poenus collem teneret, posuit castra.
집정관은 사므니움에서 루카니아인들의 땅으로 넘어가 누미스트로 근처에서, 카르타고인이 언덕을 차지하고 있는 와중에 한니발이 보는 앞 평탄한 곳에 진영을 쳤다.
§27.2.5addidit et aliam fidentis speciem, quod prior in aciem eduxit;
그는 또한 자신이 먼저 전열을 이끌고 나감으로써 자신감에 찬 사람의 또 다른 면모를 보여주었다.
nec detractavit Hannibal, at signa portis efferri vidit.
한니발 역시 문에서 군기가 나오는 것을 보자 전투를 피하지 않았다.
§27.2.6ita tamen aciem instruxerunt, ut Poenus dextrum cornu in collem erigeret, Romani sinistrum ad oppidum adplicarent.
그러나 그들은 카르타고인이 우익을 언덕 위로 올리고, 로마인이 좌익을 마을 쪽으로 밀착시키는 방식으로 전열을 갖추었다.
ab hora tertia cum ad noctem pugnam extendissent, fessaeque pugnando primae acies essent — ab Romanis prima legio et dextra ala, ab Hannibale Hispani milites et funditores Baliaris, elephanti quoque commisso iam certamine in proelium acti —, diu pugna neutro inclinata stetit.
제3시부터 밤까지 전투가 길어졌고, 제1열—로마 측에서는 제1군단과 우익 동맹군, 한니발 측에서는 히스파니아 병사들과 발레아레스 투석병들이었으며, 이미 전투가 개시된 후에 코끼리들도 전장에 투입되었다—이 싸움으로 피로해졌을 때에도, 오랫동안 전투는 어느 쪽으로도 기울지 않은 채 팽팽히 맞섰다.
§27.2.7ut primae legioni tertia, dextrae alae sinistra subiit, et apud hostis integri a fessis pugnam accepere, §27.2.8novum atque atrox proelium ex iam segni repente exarsit recentibus animis corporibusque;
제1군단 대신 제3군단이, 우익 동맹군 대신 제익 동맹군이 교대해 들어갔고, 적진에서도 지친 병사들로부터 생생한 병사들이 전투를 넘겨받자, 활기찬 정신과 육체로, 이미 시들해졌던 싸움으로부터 새롭고 치열한 전투가 돌입하듯 갑자기 불타올랐다.
sed nox incerta victoria diremit pugnantis.
그러나 밤이 찾아와 승패를 가리지 못한 채 전투원들을 갈라놓았다.
§27.2.9postero die Romani ab sole orto in multum diei stetere in acie;
다음 날 로마인들은 일출부터 낮이 한참 지날 때까지 전열을 갖추고 서 있었다.
ubi nemo hostium adversus prodiit, spolia per otium legere et congestos in unum locum cremavere suos.
적들 중 아무도 맞서 나오지 않자, 그들은 여유롭게 전리품을 수집하고 한곳에 모은 아군의 시신들을 화장했다.
nocte insequenti Hannibal silentio movit castra §27.2.10et in Apuliam abiit.
이튿날 밤 한니발은 어둠 속에서 조용히 진영을 옮겨 아풀리아로 떠났다.
Marcellus, ubi lux fugam hostium aperuit, sauciis cum praesidio modico Numistrone relictis praepositoque iis L. Furio Purpurione tribuno militum, vestigiis institit sequi.
마르켈루스는 날이 밝아 적의 도주가 드러나자, 부상병들을 적당한 규모의 수비대와 함께 누미스트로에 남겨두고 군사 호민관 루키우스 푸리우스 푸르푸리오를 그들의 지휘관으로 임명한 뒤, 발자국을 따라 추격을 개시했다.
ad Venusiam adeptus eum est.
그는 베누시아 근처에서 한니발을 따라잡았다.
§27.2.11ibi per dies aliquot, cum ab stationibus procursaretur, mixta equitum peditumque tumultuosa magis proelia quam magna, et ferme omnia Romanis secunda fuere.
그곳에서 며칠 동안 초소로부터 소규모 돌격이 일어나는 가운데 기병과 보병이 뒤섞인, 규모가 크다기보다는 요란한 전투들이 벌어졌으나, 거의 모든 전투가 로마인들에게 유리하게 끝났다.
§27.2.12inde per Apuliam ducti exercitus sine ullo memorando certamine, cum Hannibal nocte signa moveret, locum insidiis quaerens, Marcellus nisi certa luce et explorato ante non sequeretur.
그 후 아풀리아를 거쳐 군대가 이동하는 동안 이렇다 할 주목할 만한 전투는 없었다. 이는 한니발이 매복할 장소를 찾아 밤중에 군사를 움직였던 반면, 마르켈루스는 날이 완전히 밝고 미리 정찰을 마친 후가 아니면 결코 추격하지 않았기 때문이다。