Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §26.44.1-26.44.11

마고의 출격 격퇴와 스키피오의 총공격

1770개 구절 중 839번째 · 라틴어

요약

카르타고의 지휘관 마고는 군대와 주민들을 배치하고 출격시켰으나, 스키피오가 이끄는 로마군은 지원군을 통해 이를 격퇴하고 성벽의 방어 태세가 허술해진 것을 포착하여 총공격을 개시한다.

§26.44.1* armaverat.
[마고는 그들을] 무장시켰다.
cum terra marique instrui oppugnationem videret, et ipse copias ita disponit: oppidanorum duo milia ab ea parte,
육지와 바다 양면에서 포위 공격이 준비되는 것을 보자, 그 자신도 군대를 다음과 같이 배치했다.
§26.44.2qua castra Romana erant, opponit, quingentis militibus arcem insidit, quingentos tumulo urbis in orientem verso inponit;
로마 진영이 있는 쪽 방향에 주민 이천 명을 배치하고, 오백 명의 병사로 요새를 지키게 했으며, 오백 명을 동쪽으로 향한 도시의 언덕 위에 배치했다.
multitudinem aliam, quo clamor, quo subita vocasset res, intentam ad omnia occurrere iubet.
그 외의 군중에게는 비명 소리나 갑작스러운 사태가 부르는 곳으로, 모든 사태에 대처하기 위해 주의를 기울여 달려가라고 명령했다.
§26.44.3patefacta deinde porta eos, quos in via ferente ad castra hostium instruxerat, emittit.
그러고 나서 문을 열고, 적의 진영으로 통하는 길에 정렬시켜 두었던 자들을 내보냈다.
Romani duce ipso praecipiente parumper cessere, ut propiores subsidiis in certamine ipso summittendis essent.
로마군은 지휘관 자신의 지시에 따라, 전투 자체 속에서 지원군을 보내기에 더 가깝도록 잠시 동안 뒤로 물러났다.
§26.44.4et primo haud impares stetere acies;
그리고 처음에는 전선이 거의 대등하게 유지되었다.
subsidia deinde identidem summissa e castris non averterunt solum in fugam hostis, sed adeo effusis institerunt, ut nisi receptui cecinisset, permixti fugientibus inrupturi fuisse in urbem viderentur.
그러나 진영으로부터 잇달아 파견된 지원군이 적들을 패주하게 만들었을 뿐만 아니라, 패주하는 적들을 너무나 거세게 추격하여, 만약 퇴각 신호가 울리지 않았다면 도망치는 자들과 뒤섞여 도시 안으로 난입했을 것처럼 보였다.
§26.44.5trepidatio vero non in proelio maior quam tota urbe fuit.
사실, 공포는 전투에서보다 도시 전체에서 더 컸다.
multae stationes pavore atque fuga desertae sunt, relictique muri, cum, qua cuique erat proximum, desiluissent.
많은 초소가 두려움과 도망으로 버려졌고, 저마다 자신에게 가장 가까운 곳으로 뛰어내림으로써 성벽은 방치되었다.
§26.44.6quod ubi egressus Scipio in tumulum, quem Mercuri vocant, animadvertit, multis partibus nudata defensoribus moenia esse, omnis e castris excitos ire ad oppugnandam urbem et ferre scalas iubet.
메르쿠리우스의 언덕이라 불리는 언덕에 올라간 스키피오가 이를 알아차리고, 성벽의 많은 부분이 방어자들로부터 비어 있는 것을 보자, 진영에서 소집된 모든 이들에게 도시를 공격하러 나아가 사다리를 나르라고 명령했다.
§26.44.7ipse trium prae se iuvenum validorum scutis oppositis — ingens enim iam vis omnis generis telorum e muris volabat — ad urbem succedit, hortatur, imperat quae in rem sunt,
그 자신은 세 명의 건장한 청년의 방패를 앞에 가로막고서 — 이미 성벽으로부터 온갖 종류의 투척 무기가 엄청나게 날아오고 있었기 때문에 — 도시로 다가가 격려하고 상황에 맞는 명령을 내렸다.
§26.44.8quodque plurimum ad accendendos militum animos intererat, testis spectatorque virtutis atque ignaviae cuiusque adest.
그리고 병사들의 마음을 불태우는 데 가장 중요했던 것인데, 각자의 용맹과 비겁의 목격자이자 감시자로서 그 자리에 함께했다.
§26.44.9itaque in vulnera ac tela ruunt, neque illos muri neque superstantes armati arcere queunt, quin certatim ascendant.
그리하여 그들은 상처와 투척 무기 속으로 돌진했으며, 성벽도 그 위에 서 있는 무장병들도 그들이 다투어 기어오르는 것을 막지 못했다.
§26.44.10et ab navibus eodem tempore ea, quae mari adluitur, pars urbis oppugnari coepta est.
동시에 배들로부터 바다에 닿아 있는 도시의 부분이 공격받기 시작했다.
ceterum tumultus inde maior quam vis adhibere poterat.
그러나 그곳의 소란은 그들이 가할 수 있었던 무력보다 더 컸다.
§26.44.11dum adplicant, dum raptim exponunt scalas militesque, dum, qua cuique proximum est, in terram evadere properant, ipsa festinatione et certamine alii alios inpediunt.
그들이 접안하고, 급히 사다리와 병사들을 내리고, 저마다 가장 가까운 곳으로 육지에 내리려고 서두르는 동안, 바로 그 서두름과 다툼으로 인해 서로가 서로를 방해했다.

어휘·문법 주석

  1. 26.44.3subsidiis ... summittendis — 여격으로, 형용사 `propiores`에 걸려 '전투 중에 파견되어야 할 지원군에 더 가깝도록'이라는 의미를 나타낸다.
  2. 26.44.4nisi receptui cecinisset — 접속법 과거완료. 비인칭 표현이며 `receptui`는 여격(목적)이다. '만약 퇴각 신호가 (나팔 등으로) 울리지 않았다면'이라는 가정을 나타낸다.
  3. 26.44.4inrupturi fuisse ... viderentur — `viderentur`에 걸리는 주격 부정사 구문. 미래분사+`fuisse`로 구성된 `inrupturi fuisse`는 과거 반사실적 조건문의 귀결절이 간접 화법으로 바뀐 형태를 나타내며, 전체적으로 '그들이 난입했을 것처럼 보였다'라는 의미가 된다.
  4. 26.44.8quodque plurimum ... intererat — 관계대명사 `quod`는 뒤따르는 주절 전체의 사실(목격자이자 감시자로서 배석하는 것)을 선행사로 삼으며, 삽입적으로 '그리고 그것이 ~에 있어 가장 중요했던 일인데'라는 의미를 나타낸다.
  5. 26.44.10tumultus inde maior quam vis adhibere poterat — `vis`(무력·실력)가 `adhibere poterat`(발발할 수 있었던 것, 혹은 수동적 의미로 발휘되는 것)의 주어이다. 배를 통한 공격은 실제 가해질 수 있었던 실력 행사보다 그로 인해 발생한 소란(`tumultus`)이 더 컸음을 나타낸다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §26.44.1-26.44.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:26.44.1-26.44.11

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.