Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §26.45.1-26.45.9

사다리 공격의 실패와 썰물을 이용한 기습 계획

1770개 구절 중 840번째 · 라틴어

요약

카르타고군의 완강한 저항과 사다리의 부적합함으로 인해 로마군의 1차 공격은 실패하지만, 스키피오는 썰물 현상을 이용해 늪지를 통한 기습 공격을 계획한다.

§26.45.1inter haec repleverat iam Poenus armatis muros, et vis magna ex ingenti copia congesta telorum suppeditabat. §26.45.2sed neque viri nec tela nec quicquam aliud aeque quam moenia ipsa sese defendebant.
이 와중에 카르타고인은 이미 성벽을 무장병으로 가득 채웠고, 막대하게 쌓여 있는 예비분에서 나온 엄청난 양의 투척 무기가 공급되고 있었다. 그러나 병사들도, 투척 무기도, 다른 그 어떤 것도 성벽 자체만큼 그들을 방어해 주지는 못했다.
rarae enim scalae altitudini aequari poterant, et quo quaeque altiores, eo infirmiores erant. §26.45.3itaque cum summus quisque evadere non posset, subirent tamen alii, onere ipso frangebantur.
왜냐하면 사다리가 성벽 높이에 미치는 경우가 드물었고, 사다리가 높으면 높을수록 그만큼 더 취약했기 때문이다. 그리하여 가장 위에 있는 사람이 넘어가지 못하는데도 다른 이들이 밑에서 기어올랐으므로, 사다리는 그 무게 자체로 인해 부서졌다.
quidam stantibus scalis, cum altitudo caliginem oculis offudisset, ad terram delati sunt. §26.45.4et cum passim homines scalaeque ruerent, et ipso successu audacia atque alacritas hostium cresceret, signum receptui datum est; §26.45.5quod spem non praesentis modo ab tanto certamine ac labore quietis obsessis, sed etiam in posterum dedit, scalis et corona capi urbem non posse, opera et difficilia esse et tempus datura ad ferendam opem imperatoribus suis. §26.45.6Vix prior tumultus conticuerat cum Scipio ab defessis iam vulneratisque recentis integrosque alios accipere scalas iubet et vi maiore adgredi urbem. §26.45.7ipse, ut ei nuntiatum est aestum decedere, quod per piscatores Tarraconenses nunc levibus cumbis, nunc, ubi eae slueren; , uadisperuagatos stagnum conpertum habebat, facilem pedibus ad murum transitum dari, eo secum armatos quingentos duxit. §26.45.8medium ferme diei erat, et ad id, quod sua sponte cedente in mare aestu trahebatur aqua, acer etiam septentrio ortus inclinatum stagnum eodem quo aestus ferebat et adeo nudaverat vada, ut alibi umbilico tenus aqua esset, alibi genua vix superaret. §26.45.9hoc cura ac ratione compertum in prodigium ac deos vertens Scipio, qui ad transitum Romanis mare verterent et stagna auferrent viasque ante numquam initas humano vestigio aperirent, Neptunum iubebat ducem itineris sequi ac medio stagno evadere ad moenia.
어떤 이들은 사다리가 서 있는 동안에, 높이 때문에 눈앞이 캄캄해져 땅으로 떨어졌다. 그리고 도처에서 사람과 사다리가 무너져 내리고, 그 성공 자체로 인해 적들의 대담함 과 활기가 더해갔으므로, 퇴각 신호가 울렸다. 이것은 포위된 자들에게 이토록 큰 전투와 노고로부터의 즉각적인 휴식의 희망뿐만 아니라 미래에 대한 희망도 주었으니, 사다리와 포위 공격으로는 도시를 점령할 수 없고, 로마군의 공성 공사는 어려우며 자신들의 장군들이 구원을 가져다줄 시간을 제공할 것이라는 희망이었다. 이전의 소란이 겨우 잦아들었을 때, 스키피오는 이미 지치고 부상당한 자들로부터 지치지 않고 온전한 다른 이들이 사다리를 넘겨받아 더 큰 힘으로 도시을 공격하도록 명령했다. 그 자신은 썰물이 시작되었다는 보고를 받자 (타라코의 어부들이 때로는 가벼운 배로, 때로는 배가 걸려 멈춘 곳에서는 얕은 여울을 걸어서 그 늪지를 돌아다녀 본 결과 성벽으로 향하는 도보로 가기 쉬운 길이 열려 있다는 사실을 알아두었기 때문에), 오백 명의 무장병을 데리고 몸소 그곳으로 향했다. 거의 한낮이었는데, 조수가 바다로 물러감에 따라 자연히 물이 쓸려가고 있었던 데다, 세찬 북풍까지 불어와 물러가는 늪을 조수와 같은 방향으로 몰고 갔으며 얕은 곳을 매우 드러나게 만들었으므로, 어떤 곳은 물이 배꼽까지 오고 다른 곳은 무릎을 겨우 넘길 정도였다. 신중함과 이성으로 알아낸 이 사실을 기적과 신들의 역사로 돌리며, 로마인들의 통행을 위해 바다를 물리치고 늪지를 걷어가며 전에는 결코 인간의 발길이 닿지 않았던 길을 열어주시는 신들의 뜻이라 한 스키피오는, 길잡이인 넵투누스를 따라 늪 한가운데를 통해 성벽으로 나아가라고 명령했다.

어휘·문법 주석

  1. 26.45.5quod spem non praesentis modo ab tanto certamine ac labore quietis obsessis, sed etiam in posterum dedit — 앞선 주절 전체(퇴각 신호가 울린 것)를 선행사로 삼는 관계대명사 `quod`로 시작한다. 희망(`spem`)의 구체적 내용은 이어지는 대격 부정사구들(`capi... posse`, `difficilia esse` 등)에 의해 동격으로 설명된다.
  2. 26.45.6Vix prior tumultus conticuerat cum Scipio ... iubet — "하마터면 ~하자마자 ~했다"를 나타내는 '역전의 cum'(cum inversum) 구문이다. 주절(`Vix... conticuerat`)에는 과거완료가 사용되고, `cum`절에는 역사적 현재(`iubet`)가 사용되어 예상치 못한 급격한 전개를 강조한다.
  3. 26.45.7conpertum habebat, facilem pedibus ad murum transitum dari — `conpertum habebat`는 완료분사를 사용한 우회적 표현으로 `compererat`와 동의어이다. 이 동사구의 목적어로서 대격 부정사절 `facilem... transitum dari`가 이어진다.
  4. 26.45.8ad id, quod — "~라는 사실에 더하여"를 의미하는 관용적 표현이다. `ad id`가 후속하는 `quod`절(사실을 나타내는 명사절)을 선행하여 가리킨다.
  5. 26.45.9qui ad transitum Romanis mare verterent et stagna auferrent viasque ante numquam initas humano vestigio aperirent — 접속법(`verterent`, `auferrent`, `aperirent`)을 동반하는 관계절로, 선행사(신들)의 목적, 이유 또는 그 성질을 설명한다("로마인들의 통행을 위해 바다를 물리치고... 주시는 신들").

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §26.45.1-26.45.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:26.45.1-26.45.9

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.