Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §25.31.1-25.31.15

시라쿠사의 함락과 아르키메데스의 죽음

1770개 구절 중 785번째 · 라틴어

요약

시라쿠사가 로마군에 의해 함락되고 아크라디나가 약탈당한다. 혼란의 와중에 학자 아르키메데스가 병사에게 살해되는 한편, 티투스 오타킬리우스가 우티카로부터 곡물을 수송해 옴으로써 승자와 패자 모두를 위협하던 기근을 피하게 된다.

§25.31.1suppresso impetu militum ut iis, qui in Achradina erant, transfugis spatium locusque fugae datus est, §25.31.2Syracusani tandem liberi metu portis Achradinae apertis oratores ad Marcellum mittunt nihil petentis aliud quam incolumitatem sibi liberisque suis.
병사들의 기세가 억제됨으로써 아크라디나에 있던 탈영병들에게 도망칠 시간과 장소가 주어지자, 시라쿠사인들은 마침내 공포에서 벗어나 아크라디나의 문을 열고 마르켈루스에게 사절을 보내어, 자신들과 자녀들의 신변 안전 외에는 아무것도 요구하지 않았다.
§25.31.3Marcellus consilio advocato §25.31.4et adhibitis etiam Syracusanis qui per seditiones pulsi ab domo intra praesidia Romana fuerant, respondit non plura per annos quinquaginta benefacta Hieronis quam paucis his annis maleficia eorum, qui Syracusas tenuerint, erga populum Romanum esse.
마르켈루스는 군사회의를 소집하고, 내란으로 인해 집에서 쫓겨나 로마군의 수비 범위 안에 머물고 있던 시라쿠사인들까지 참석시킨 뒤 다음과 같이 답변했다. 50년 동안 히에론이 로마 인민에게 베푼 은혜도, 최근 몇 년 동안 시라쿠사를 장악한 자들이 저지른 악행보다는 많지 않다.
sed pleraque eorum quo debuerint reccidisse, foederumque ruptorum ipsos ab se graviores multo, quam populus Romanus voluerit, poenas exegisse.
그러나 그들의 악행 대부분은 마땅히 돌아가야 할 곳으로 돌아갔으며, 동맹을 깨뜨린 것에 대해 그들 스스로가 로마 인민이 원했던 것보다 훨씬 더 무거운 벌을 자신들에게서 거두어들였다.
§25.31.5se quidem tertium annum circumsedere Syracusas, non ut populus Romanus servam eam civitatem haberet, sed ne transfugarum mercennariorumque duces captam et oppressam tenerent.
자신은 참으로 3년째 시라쿠사를 포위하고 있는데, 이는 로마 인민이 이 국가를 노예로 삼기 위함이 아니라, 탈영병들과 용병들의 지도자들이 이 도시를 점령하고 억압한 채로 두지 않도록 하기 위함이다.
§25.31.6quid potuerint Syracusani facere, exemplo vel eos esse Syracusanorum, qui intra praesidia Romana fuerint, vel Hispanum ducem Moericum, qui praesidium tradiderit, vel ipsorum Syracusanorum postremo serum quidera, sed forte consilium.
시라쿠사 인민들이 무엇을 할 수 있었는지는, 로마군의 수비 범위 안에 있었던 시라쿠사인들의 예나, 요새를 넘겨준 히스파니아인 지휘관 모에리쿠스의 예, 혹은 마지막에 이르러 비록 늦기는 했으나 결연했던 시라쿠사인들 자신의 결정이 좋은 예가 된다.
§25.31.7sibi omnium laborum periculorumque circa moenia Syracusana terra marique tam diu exhaustorum nequaquam tanti eum fructum esse, quod capere Syracusas potuisset.
자신에게는 시라쿠사 성벽 주변에서 육지와 바다로 그토록 오랫동안 치러낸 모든 노고와 위험에 비해, 단지 시라쿠사를 함락할 수 있었다는 사실만으로는 결코 그만한 가치가 있는 열매가 아니다.
§25.31.8inde quaestor cum praesidio Nasum ad accipiendam pecuniam regiam custodiendamque missus.
그 후 재무관이 왕실의 보물을 넘겨받고 지키기 위해 호위대와 함께 나소스로 파견되었다.
Achradina diripienda militi data est custodibus divisis per domos eorum, qui intra praesidia Romana fuerant.
아크라디나는 로마군의 수비 범위 안에 있었던 이들의 집마다 감시병들을 분산 배치한 뒤, 병사들에게 약탈을 위해 내어주어졌다.
§25.31.9cum multa irae, multa avaritiae foeda exempla ederentur, Archimeden memoriae proditum est in tanto tumultu, quantum pavor captae urbis in discursu diripientium militum ciere poterat, intentum formis, quas in pulvere descripserat, ab ignaro milite, quis esset, interfectum;
분노와 탐욕의 추악한 행태가 많이 저질러지는 가운데, 알키메데스는 함락된 도시의 공포가 사방으로 약탈하는 병사들의 분주함 속에서 일으킬 수 있는 최대의 혼란 속에서도, 모래 위에 그려둔 도형에만 열중하고 있었기 때문에, 그가 누구인지 몰랐던 한 병사에 의해 살해되었다고 전해진다.
§25.31.10aegre id Marcellum tulisse sepulturaeque curam habitam, et propinquis etiam inquisitis honori praesidioque nomen ac memoriam eius fuisse.
마르켈루스가 이를 몹시 비통해하며 장례를 치르도록 조치했고, 친족들까지 찾아내어 그의 이름과 기억이 그들에게 영예와 보호가 되게 했다고 전해진다.
§25.31.11hoc maxume modo Syracusae captae;
주로 이러한 방식으로 시라쿠사가 함락되었다.
in quibus praedae tantum fuit, quantum vix capta Carthagine tum fuisset, cum qua viribus aequis certabatur.
그곳의 전리품은 당시 대등한 힘으로 맞서 싸우던 카르타고가 가령 함락되었다 하더라도 거의 나오지 않았을 만큼 엄청난 양이었다.
§25.31.12paucis ante diebus quam Syracusae caperentur, T. Otacilius cum quinqueremibus octoginta Uticam ab Lilybaeo transmisit et, §25.31.13cum ante lucem portum intrasset, onerarias frumento onustas cepit egressusque in terram depopulatus est aliquantum agri circa Uticam praedamque omnis generis retro ad navis egit.
시라쿠사가 함락되기 며칠 전에, 티투스 오타킬리우스는 80척의 오단노선을 이끌고 릴리바이움에서 우티카로 건너가, 동이 트기 전에 항구로 들어가 곡물을 가득 실은 수송선들을 나포하고, 육지에 상륙하여 우티카 주변의 땅을 제법 황폐화하고 온갖 종류의 전리품을 배로 실어 왔다.
§25.31.14Lilybaeum tertio die, quam inde profectus erat, cum centum triginta onerariis navibus frumento praedaque onustis rediit idque frumentum extemplo Syracusas misit;
그는 그곳을 출발한 지 사흘째 되는 날에 곡물과 전리품을 가득 실은 130척의 수송선과 함께 릴리바이움으로 돌아와, 그 곡물을 즉시 시라쿠사로 보냈다.
§25.31.15quod ni tam in tempore subvenisset, victoribus victisque pariter perniciosa fames instabat
만약 이것이 이토록 적시에 원조하러 오지 않았더라면, 승자와 패자 모두에게 똑같이 파멸적인 기근이 닥칠 뻔했다.

어휘·문법 주석

  1. 25.31.2nihil petentis aliud — petentis는 현재분사 대격 복수의 고어형(petentes를 대체)으로, 앞의 명사 oratores(대격 복수)를 수식한다. 형태상 단수 속격과 혼동하지 않도록 주의해야 한다.
  2. 25.31.7nequaquam tanti eum fructum esse, quod capere Syracusas potuisset — tanti는 가치의 속격(genitive of value)으로 평가 대상의 가치를 나타낸다. quod... potuisset(시라쿠사를 함락할 수 있었다는 사실)가 이끄는 명사절이 이러한 가치 평가의 기준이자 전제가 된다.
  3. 25.31.11vix capta Carthagine tum fuisset — 탈격 절대 구문 capta Carthagine는 여기에서 가정 조건('설령 카르타고가 함락되었다 하더라도')의 의미를 띠고 있으며, 주절의 접속법 과거완료 fuisset와 결합하여 반사실적 가정법을 형성한다.
  4. 25.31.15quod ni tam in tempore subvenisset ... fames instabat — 조건절에는 접속법 과거완료 subvenisset가 사용된 반면, 귀결절에는 직설법 미완료 과거 instabat가 사용되었다. 이는 가정적 조건 하에서 기근이라는 파멸적인 위협이 실질적으로 얼마나 코앞에 닥쳐 있었는지를 생생하게 강조하는 직설법 표현이다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §25.31.1-25.31.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:25.31.1-25.31.15

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.