Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §25.26.1-25.26.15

아크라디나 포위와 양군을 덮친 전염병

1770개 구절 중 780번째 · 라틴어

요약

에우리알루스를 확보한 마르켈루스는 아크라디나를 포위하지만, 히포크라테스와 히밀코의 가세로 사방에서 공격을 받는다. 그러나 곧이어 양 진영에 참혹한 전염병이 발생하여, 특히 피난처가 없던 카르타고군은 장수들을 포함해 몰살당한다.

§25.26.1Marcellus Euryalo recepto praesidioque addito una cura erat liber, ne qua ab tergo vis hostium in arcem accepta inclusos inpeditosque moenibus suos turbaret.
마르켈루스는 에우리알루스를 인도받고 수비대를 배치한 덕분에, 혹시 뒤쪽에서 적의 병력이 요새로 들어와 성벽에 갇혀 움직임이 제한된 아군을 혼란에 빠뜨리지 않을까 하는 한 가지 걱정에서 벗어났다。
§25.26.2Achradinam inde trinis castris per idonea dispositis loca spe ad inopiam omnium rerum inclusos redacturum circumsedit.
그 후 그는 적절한 장소에 세 개의 진영을 나누어 배치하여 아크라디나를 포위했는데, 이는 갇힌 자들을 모든 물자의 결핍으로 인해 투항하게 만들 수 있으리라는 희망 때문이었다。
§25.26.3cum per aliquot dies quietae stationes utrimque fuissent, repente adventus Hippocratis et Himilconis, ut ultro undique oppugnarentur Romani, fecit.
며칠 동안 양측의 초소가 평온을 유지했으나, 갑자기 히포크라테스나 히밀코가 도착하면서 로마군이 오히려 사방에서 공격을 받는 상황이 초래되었다。
§25.26.4nam et Hippocrates castris ad magnum portum communitis signoque iis dato, qui Achradinam tenebant, castra vetera Romanorum adortus est, quibus Crispinus praeerat, et Epicydes eruptionem in stationes Marcelli fecit, et classis Punica litori, quod inter urbem et castra Romana erat, adpulsa est, ne quid praesidii Crispino submitti a Marcello posset.
왜냐하면 히포크라테스는 대항구 근처에 진영을 구축하고 보강한 뒤 아크라디나를 장악하고 있던 이들에게 신호를 보내어 크리스피누스가 지휘하던 로마군의 옛 진영을 공격했고, 에피키데스는 마르켈루스의 초소를 향해 돌격을 감행했으며, 카르타고 함대는 마르켈루스가 크리스피누스에게 어떠한 지원군도 보낼 수 없도록 도시와 로마군 진영 사이에 있는 해안에 바짝 다가섰기 때문이다。
§25.26.5tumultum tamen maiorem hostes praebuerunt quam certamen;
그러나 적들은 실제 전투보다는 더 큰 소란을 피웠을 뿐이었다.
nam et Crispinus Hippocraten non reppulit tantum munimentis, sed insecutus etiam est trepide fugientem, et Epicyden Marcellus in urbem compulit.
왜냐하면 크리스피누스는 히포크라테스를 방어벽에서 격퇴했을 뿐만 아니라 겁에 질려 달아나는 그를 추격하기까지 했고, 마르켈루스는 에피키데스를 도시 안으로 밀어붙였기 때문이다。
§25.26.6satisque iam etiam in posterum videbatur provisum, ne quid ab repentinis eorum excursionibus periculi foret.
그리고 그들의 갑작스러운 습격으로부터 장차 아무런 위험도 생기지 않도록 충분한 대비가 이루어진 것처럼 보였다.
accessit et ab pestilentia commune malum, §25.26.7quod facile utrorumque animos averteret a belli consiliis.
여기에 전염병으로 인한 공동의 재앙이 더해졌는데, 이는 쉽게 양측의 마음을 전쟁 계획으로부터 돌려놓았다.
nam tempore autumni et locis natura gravibus, multo tamen magis extra urbem quam in urbe, intoleranda vis aestus per utraque castra omnium ferme corpora movit.
왜냐하면 가을철인 데다 본래 자연적으로 기후가 나쁜 곳이었고, 도시 안보다 도시 밖이 훨씬 더 심했는데, 참을 수 없는 더위의 기세가 양쪽 진영 모두에서 거의 모든 이들의 몸을 병들게 만들었기 때문이다。
§25.26.8ac primo temporis ac loci vitio et aegri erant et moriebantur.
처음에는 계절과 장소의 나쁜 조건 때문에 병에 걸리고 사망했다.
postea curatio ipsa et contactus aegrorum volgabat morbos, ut aut neglecti desertique, qui incidissent, morerentur, aut adsidentis curantisque eadem vi morbi repletos secum traherent cotidianaque funera §25.26.9et morse ob oculos esset et undique dies noctesque ploratus audirentur.
나중에는 간호하는 행위 자체와 환자들과의 접촉이 병을 퍼뜨려, 병에 걸린 이들은 방치되고 버려져 죽거나, 곁을 지키며 간호하는 이들을 같은 병의 위력으로 감염시켜 자신과 함께 사지로 끌고 들어갔고, 매일같이 치러지는 장례식과 죽음이 눈앞에 아른거렸으며, 사방에서 밤낮으로 통곡 소리가 들려왔다。
§25.26.10postremo ita adsuetudine mali efferaverant: animos, ut non modo lacrimis iustoque conploratu. prosequerentur mortuos, sed ne efferrent quidem aut sepelirent, iacerentque strata exanima corpora in conspectu similem mortem expectantium mortuique aegros, aegri validos cum metu, §25.26.11tum tabe ac pestifero odore corporum conficerent.
마침내 재앙에 익숙해진 탓에 그들의 마음이 너무도 거칠어져서, 죽은 이들을 눈물과 마땅한 애도로 배웅하지 않을 뿐만 아니라 시신을 밖으로 실어 나르거나 묻어주지도 않았으며, 자신도 그와 같은 죽음을 맞이할 것이라 예상하는 이들의 눈앞에 숨진 시신들이 그대로 널브러져 있었고, 죽은 자는 병자를, 병자는 건강한 자를 공포와 더불어, 그리고 시신의 부패와 유독한 악취로 숨지게 만들었다.
et ut ferro potius morerentur, quidam invadebant soli hostium stationes.
또한 칼에 맞아 죽는 편을 택하고자, 어떤 이들은 홀로 적의 초소로 돌격하기도 했다。
§25.26.12multo tamen vis maior pestis Poenorum castra quam Romana adorta erat, nam Romani diu circumsedendo Syracusas caelo aquisque adsuerant magis.
그러나 전염병의 위력은 로마군 진영보다 카르타고군 진영을 훨씬 더 가혹하게 덮쳤다. 왜냐하면 로마군은 오랫동안 시라쿠사를 포위하고 있었기 때문에 그 기후와 물에 더 적응해 있었기 때문이다。
§25.26.13ex hostium exercitu Siculi, ut primum videre ex gravitate loci volgari morbos, in suas quisque propinquas urbes dilapsi sunt; et.
적군 중에서 시켈리아인들은 장소의 나쁜 조건으로 인해 병이 번지는 것을 보자마자 제각기 인근의 자기 도시들로 흩어져 달아났다.
§25.26.14Carthaginienses quibus nusquam receptus erat, cum ipsis ducibus Hippocrate atque Himilcone ad internecionem omnes perierunt.
그리고 어디에도 피난할 곳이 없었던 카르타고인들은 사령관인 히포크라테스와 히밀코 자신들과 함께 모두 전멸했다。
§25.26.15Marcellus, ut tanta vis ingruebat mali, traduxerat in urbem suos infirmaque corpora tecta et umbrae recreaverant.
마르켈루스는 이토록 큰 재앙의 위세가 엄습하자 아군을 도시 안으로 이동시켰고, 지붕과 그늘이 그들의 약해진 몸을 회복시켜 주었다.
multi tamen ex Romano exercitu eadem peste absumpti sunt.
그럼에도 불구하고 로마군 중에서도 많은 이들이 같은 전염병으로 목숨을 잃었다。

어휘·문법 주석

  1. 25.26.1Marcellus Euryalo recepto praesidioque addito una cura erat liber — 주격인 'Marcellus'에 대응하는 한정동사가 직접 나타나지 않으며, 'Marcellus'는 형용사 'liber'(~에서 벗어난, 자유로운)와 주격 보어 관계를 이루어 '마르켈루스는 한 가지 걱정에서 벗어나 있었다'라는 구문(Marcellus ... una cura liber erat)을 형성한다. 탈격 'una cura'는 형용사 'liber'가 지배하는 분리의 탈격이다.
  2. 25.26.2spe ad inopiam omnium rerum inclusos redacturum — 'redacturum'은 미래 능동 분사 주격 단수 남성형으로, 주절의 주어(Marcellus)에 일치하여 '~할 것이라는 (희망 속에)'라는 주어의 의도나 확신을 나타낸다. 대격 'inclusos'는 'redacturum'의 목적어이다.
  3. 25.26.3repente adventus Hippocratis et Himilconis, ut ultro undique oppugnarentur Romani, fecit. — 여기서 'fecit'은 '~한 상황을 초래했다'라는 뜻으로 쓰였으며, 그 결과나 목적을 나타내는 접속법 동사 'oppugnarentur'가 이끄는 ut절을 취하고 있다. 부사 'ultro'(오히려, 스스로)는 포위하던 측이었던 로마군이 오히려 사방에서 공격받게 된 공수 교대의 상황을 강조한다.
  4. 25.26.10mortuique aegros, aegri validos cum metu, — 이 부분은 25.26.10절의 끝에 위치하며, 뒤이어 나오는 25.26.11절의 'tum tabe ac...'와 긴밀하게 연결되어 있다. 즉, 'cum metu, tum tabe...'(공포로 인해서도, 그리고 부패로 인해서도)라는 상관 구조가 절의 경계를 넘어 형성되어 있다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §25.26.1-25.26.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:25.26.1-25.26.15

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.