§25.21.1circa Herdoneam Romanae legiones et praetor Fulvius erat.
헤르도네아 주변에는 로마 군단들과 프라이토르 풀비우스가 있었다.
quo ubi allatum est hostis adventare, prope est factum, ut iniussu praetoris signis convulsis in aciem exirent.
그곳에 적이 접근하고 있다는 소식이 전해졌을 때, 프라이토르의 명령 없이 군기를 뽑아 전투 대형으로 나아갈 뻔한 일이 벌어졌다.
nec res magis ulla tenuit quam spes haud dubia suo id arbitrio, ubi vellent, facturos.
그들을 저지한 것은 자신들이 원할 때 스스로의 결정에 따라 그렇게 할 것이라는 확실한 희망뿐이었다.
§25.21.2nocte insequenti Hannibal, cum tumultuatum in castris et plerosque ferociter, signum ut daret, institisse duci ad arma vocantis sciret, haud dubius prosperae pugnae occasionem dari, §25.21.3tria milia expeditorum militum in villis circa vepribusque et silvis disponit,
이튿날 밤, 한니발은 진영 내에서 소동이 일어났고, 무장을 외치던 대부분의 병사들이 신호를 보내라고 지휘관을 거세게 압박했다는 것을 알게 되었으며, 승리가 확실한 전투의 기회가 주어졌음을 의심하지 않고, 가벼운 무장을 한 보병 삼천 명을 주변의 별장들과 덤불, 숲 속에 배치했다.
§25.21.4qui signo dato simul omnes e latebris existerent, et Magonem ac duo ferme milia equitum, qua fugam inclinaturam credebat, omnia itinera insidere iubet.
이들은 신호가 떨어지면 동시에 숨어 있던 곳에서 나오기록 되어 있었으며, 마고와 약 이천 명의 기병에게는 도주로가 향할 것으로 믿어지는 모든 길목을 지키라고 명령했다.
his nocte praeparatis prima luce in aciem copias educit.
밤사이에 이들을 예비해 두고서, 그는 동틀 녘에 군대를 전투 대형으로 이끌고 나왔다.
§25.21.5nec Fulvius est cunctatus, non tam sua ulla spe quam militum impetu fortuito tractus.
풀비우스 역시 주저하지 않았으나, 이는 그 자신의 어떤 희망 때문이 아니라 병사들의 우발적인 기세에 이끌린 결과였다.
itaque eadem teneritate, qua processum in aciem est, instruitur ipsa acies ad libidinem militum forte procurrentium consistentiumque, quo loco ipsorum tulisset animus, deinde per libidinem aut metum deserentium locum.
그리하여 전투 대형으로 나아갔을 때와 동일한 경솔함으로, 전투 대형 자체도 우연히 전진하거나 멈춰 서는 병사들의 변덕에 맞춰 정렬되었으니, 그들 스스로의 마음이 이끄는 곳에 섰다가, 이내 변덕이나 공포로 그곳을 이탈하는 식이었다.
§25.21.6prima legio et sinistra ala in primo instructae, et in longitudinem porrecta acies.
제일군단과 좌익이 전열에 배치되었고, 전투 대형은 옆으로 길게 늘어났다.
§25.21.7clamantibus tribunis nihil introrsus roboris ac virium esse et, quacumque impetum fecissent hostis, perrupturos, nihil, quod salutare esset, non modo ad animum sed ne ad aures quidem admittebat.
군사 호민관들이 내부에는 아무런 힘도 전력도 없으며 적이 어디로든 돌격해 오면 돌파당할 것이라고 외쳤으나, 그는 유익한 충고를 마음속에 담기는커녕 귀담아듣지도 않았다.
§25.21.8et Hannibal haudquaquam similis dux neque simili exercitu neque ita instructo aderat.
그리고 한니발은 결코 그와 비슷하지 않은 지휘관으로서, 결코 비슷하지 않고 그렇게 정렬되지도 않은 군대를 거느리고 다가왔다.
ergo ne clamorem quidem atque impetum primum eorum Romani sustinuere.
그리하여 로마군은 그들의 첫 함성과 돌격조차 견뎌내지 못했다.
§25.21.9dux, stultitia et temeritate Centenio par, animo haudquaquam comparandus, ubi rem inclinatam ac trepidantis suos videt, equo arrepto cum ducentis ferme equitibus effugit;
어리석음과 무모함에서는 켄테니우스와 동등하나 용맹함에서는 결코 비교할 수 없는 그 지휘관은, 전세가 기울고 자신의 부하들이 당황하는 것을 보자마자 말을 잡아 타고 약 이백 명의 기병과 함께 도주했다.
§25.21.10cetera a fronte pulsa, inde a tergo atque alis circumventa acies eo usque est caesa, ut ex duodeviginti milibus hominum duo milia haud amplius evaserint.
전투 대형의 나머지 부분은 정면에서 격퇴당하고, 이어서 후방과 양翼에서 포위되어, 일만 팔천 명의 병사 중 이천 명도 채 도망치지 못할 정도로 전멸에 가까운 살육을 당했다.
castris hostes potiti sunt.
적들이 진영을 장악했다.