§25.13.1cum Hannibal circa Tarentum, consules ambo in Samnio essent, sed circumsessuri Capuam viderentur, quod malum diuturnae obsidionis esse solet, iam famem Campani sentiebant, quia sementem facere prohibuerant eos Romani exercitus.
한니발이 타렌툼 주변에 있고, 두 집정관 모두 삼니움에 있었으나 카푸아를 포위하려는 것처럼 보였을 때, 장기 포위전에서 으레 따르는 재앙인 기근을 캄파니아인들은 이미 느끼고 있었다. 로마 군대가 그들에게 파종하는 것을 금지했기 때문이다.
§25.13.2itaque legatos ad Hannibalem miserunt orantes, ut, priusquam consules in agros suos educerent legiones, viaeque omnes hostium praesidiis insiderentur, frumentum ex propinquis locis convehi iuberet Capuam.
그리하여 그들은 한니발에게 사절을 보내, 집정관들이 자신들의 영토로 군단을 이끌고 들어오고 모든 길이 적의 수비대에 의해 장악되기 전에, 인근 지역에서 카푸아로 곡물을 수송하도록 명령해 달라고 간청했다.
§25.13.3Hannibal Hannonem ex Bruttiis cum exercitu in Campaniam transire et dare operam, ut frumenti copia fieret Campanis, iussit.
한니발은 한노에게 브루티움에서 군대를 이끌고 캄파니아로 건너가 캄파니아인들에게 곡물이 풍부하게 공급되도록 힘쓸 것을 명령했다.
§25.13.4Hanno ex Bruttiis profectus cum exercitu vitabundus castra hostium consulesque, qui in Samnio erant, cum Benevento iam adpropinquaret, tria milia passuum ab ipsa urbe loco edito castra posuit;
한노는 브루티움에서 군대를 이끌고 출발하여, 삼니움에 있던 적의 진영과 집정관들을 피하면서 전진했고, 이미 베네벤툼에 가까워졌을 때 그 도시에서 3마일 떨어진 고지대에 진영을 설치했다.
§25.13.5inde ex sociis circa populis, quo aestate comportatum erat, devehi frumentum in castra iussit praesidiis datis, quae commeatus eos prosequerentur.
거기서 그는 지난여름에 곡물이 수집되었던 주변 동맹 부족들로부터 진영으로 곡물을 수송하도록 명령하고, 이 수송을 호위할 수비대를 배치했다.
§25.13.6Capuam inde nuntium misit, qua die in castris ad accipiendum frumentum praesto essent omni undique genere vehiculorum iumentorumque ex agris contracto.
이어 그는 카푸아에 전령을 보내, 들판에서 온갖 종류의 마차와 가축을 사방에서 모아들인 후, 며칠에 곡물을 수령하기 위해 진영에 대기해야 하는지 지시했다.
§25.13.7id pro cetera socordia neglegentiaque a Campanis actum: paulo plus quadringenta vehicula missa et pauca praeterea iumenta.
캄파니아인들은 자신들의 평소의 나태함과 무신경함에 걸맞게 이 일을 처리했다. 보내온 마차는 400대를 아주 조금 넘는 정도였고, 가축도 그 외에는 거의 없었다.
ob id castigatis ab Hannone, quod ne fames quidem, quae mutas accenderet bestias, curam eorum stimulare posset, alia prodicta dies ad frumentum maiore apparatu petendum.
말 못하는 짐승마저 자극하는 기근조차 그들의 주의력을 자극할 수 없느냐며 한노에게 혹독한 질책을 받은 후, 더 큰 준비를 갖추어 곡물을 구하러 오도록 다른 날이 지정되었다.
§25.13.8ea omnia, sicut acta erant, cum enuntiata Beneventanis essent, legatos decem extemplo ad consules — circa Bovianum castra Romanorum erant — miserunt.
이 모든 일이 진행된 그대로 베네벤툼 사람들에게 전해지자, 그들은 즉시 열 명의 사절을 집정관들에게 보냈다. 당시 로마군의 진영은 보비아눔 부근에 있었다.
§25.13.9qui cum auditis quae ad Capuam agerentur, inter se comparassent, ut alter in Campaniam exercitum duceret, Fulvius, cui ea provincia obvenerat, profectus nocte Beneventi moenia est ingressus.
집정관들은 카푸아에서 벌어지는 일들을 듣고 서로 의논하여, 한 사람이 캄파니아로 군대를 이끌고 가기로 합의했다. 이 임무를 배정받은 풀비우스는 밤에 출발하여 베네벤툼 성벽 안으로 들어갔다.
§25.13.10ex propinquo cognoscit Hannonem cum exercitus parte profectum frumentatum;
그는 근처에서 다음과 같은 사실들을 알게 되었다.
per quaestorem Campanis datum frumentum; duo milia plaustrorum, inconditam inermemque aliam turbam advenisse; per tumultum ac trepidationem omnia agi, castrorumque formam et militarem ordinem inmixtis agrestibus et servis sublatum.
한노는 군대의 일부를 거느리고 식량 조달을 위해 떠났고, 재무관을 통해 캄파니아인들에게 곡물이 지급되고 있다는 것, 2천 대의 수레와 그 밖에 무질서하고 무장하지 않은 대규모 군중이 도착했다는 것, 모든 일이 소란과 동요 속에서 진행되고 있으며, 농민과 노예들이 뒤섞이는 바람에 진영의 틀과 군사적 질서가 완전히 사라졌다는 것이다.
§25.13.11his satis compertis consul militibus edicit, signa tantum armaque in proximam noctem expedirent: castra Punica oppugnanda esse.
이러한 일들을 충분히 확인한 후, 집정관은 병사들에게 다가올 밤을 위해 오직 군기와 무기만을 준비하라고 명령했다. 카르타고군의 진영을 공격해야 한다는 것이었다.
§25.13.12quarta vigilia profecti sarcinis omnibus impedimentisque Beneventi relictis paulo ante lucem cum ad castra pervenissent, tantum pavoris iniecerunt, ut, si in plano castra posita essent, haud dubie primo impetu capi potuerint.
그들은 제4경에 출발하여 모든 가방과 짐을 베네벤툼에 남겨두고 날이 밝기 조금 전에 진영에 도착했을 때, 적들에게 큰 공포를 불어넣었으므로, 만약 진영이 평지에 설치되어 있었더라면 의심할 여지 없이 첫 번째 공격으로 점령될 수 있었을 정도였다.
§25.13.13altitudo loci et munimenta defenderunt, quae nulla ex parte adiri nisi arduo ac difficili ascensu poterant.
지대의 높이와 방어벽이 그들을 보호해 주었는데, 그곳은 어느 방향에서도 가파르고 험난한 오르막길을 통하지 않고는 접근할 수 없었기 때문이다.
§25.13.14luce prima proelium ingens accensum est.
날이 밝자마자 치열한 전투가 시작되었다.
nec vallum modo tutantur Poeni, sed, ut quibus locus aequior esset, deturbant nitentis per ardua hostes.
카르타고인들은 방벽을 지키는 데 그치지 않고, 지형의 이점을 가진 자들답게, 가파른 비탈길을 기어오르려고 애쓰는 적들을 아래로 밀쳐내 버렸다.