§25.1.1dum haec in Africa atque in Hispania geruntur, Hannibal in agro Sallentino aestatem consumpsit spe per proditionem urbis Tarentinorum potiundae.
아프리카와 히스파니아에서 이러한 일들이 진행되는 동안, 한니발은 배반을 통해 타렌툼 시를 손에 넣으려는 희망을 품고 살렌티누스 지방에서 여름을 보냈다.
ipsorum interim Sallentinorum ignobiles urbes ad eum defecerunt.
그동안 살렌티누스인들 자신의 무명의 도시들이 그에게 투항했다.
§25.1.2eodem tempore in Brittiis ex duodecim populis, qui anno priore ad Poenos desciverant, Consentini et Tauriani in fidem populi Romani redierunt;
같은 시기에, 전년에 카르타고인들에게 반역했던 브루티움 지방의 열두 부족 중 콘센티아인들과 타우리아인들이 로마 인민의 신의로 복귀했다.
§25.1.3et plures redissent, ni T. Pomponius Veientanus, praefectus socium, prosperis aliquot populationibus in agro Bruttio iusti ducis speciem nactus tumultuario exercitu coacto cum Hannone conflixisset.
동맹군 대장 티투스 폼포니우스 웨이엔타누스가 브루티움 지방에서 몇 차례 성공적인 약탈을 통해 어엿한 장군의 명성을 얻고, 급조된 군대를 소집하여 한노와 격돌하지 않았더라면 더 많은 이들이 복귀했을 것이다.
§25.1.4magna ibi vis hominum, sed inconditae turbae agrestium servorumque, caesa aut capta est.
그곳에서 엄청난 수의 사람들이 전사하거나 포로로 잡혔는데, 이들은 농민과 노예로 구성된 무질서한 군중이었다.
minimum iacturae fuit, quod praefectus inter ceteros est captus, et tum temerariae pugnae auctor et ante publicanus omnibus malis artibus et rei publicae et societatibus infidus damnosusque.
가장 가벼운 손실은 대장이 다른 이들 틈에 섞여 포로가 된 것이었는데, 그는 당시 무모한 전투의 선동자였으며, 이전에는 징세청부업자로서 온갖 사악한 수단을 동원해 국가와 동업 조합 모두에 불성실하고 해를 끼친 자였다.
§25.1.5Sempronius consul in Lucanis multa proelia parva, haud ullum dignum memoratu fecit et ignobilia oppida Lucanorum aliquot expugnavit.
집정관 셈프로니우스는 루카니아 지방에서 많은 소규모 전투를 치렀으나 언급할 만한 것은 하나도 없었으며, 루카니아인의 몇몇 무명의 마을을 공략했다.
quo diutius trahebatur bellum §25.1.6et variabant secundae adversaeque res non fortunam magis quam animos hominum, tanta religio et ea magna ex parte externa civitatem incessit, ut aut homines aut dei repente alii viderentur facti.
전쟁이 오래 끌게 됨에 따라, 그리고 순경과 역경이 상황뿐만 아니라 사람들의 마음까지 변화시킴에 따라, 매우 강력한 미신이, 그것도 대부분이 외래의 것이 국가에 침투하여, 마치 사람들이나 신들이 갑자기 다른 존재로 변해버린 것처럼 보일 정도였다.
§25.1.7nec iam in secreto modo atque intra parietes abolebantur Romani ritus, sed in publico etiam ac foro Capitolioque mulierum turba erat nec sacrificantium nec precantium deos patrio more.
이제 로마의 의식이 은밀하게, 가문의 벽 안에서만 폐지되고 있었을 뿐만 아니라, 공공장소와 광장, 카피톨리움 언덕에도 여성들의 군중이 가득 차서, 조상의 방식대로 신들에게 제사를 지내지도 기도하지도 않았다.
§25.1.8sacrificuli ac vates ceperant hominum mentes; quorum numerum auxit rustica plebs, ex incultis diutino bello infestisque agris egestate et metu in urbem conpulsa, et quaestus ex alieno errore facilis, quem velut concessae artis usu exercebant.
가짜 제사장들과 예언자들이 사람들의 마음을 사로잡았는데, 이들의 수를 늘린 것은 오랜 전쟁으로 인해 경작되지 않고 위협받는 농지로부터 빈곤과 공포 때문에 도시로 몰려든 농촌 평민들이었으며, 또한 타인의 미혹으로부터 얻는 쉬운 이득이 그들을 부추겼는데, 그들은 이를 마치 허가받은 기술을 행사하듯 행하고 있었다.
§25.1.9primo secretae bonorum indignationes exaudiebantur; deinde ad patres etiam ac publicam querimoniam excessit res.
처음에는 양식 있는 사람들의 은밀한 분노가 들려올 뿐이었으나, 이윽고 사태는 원로원 의원들에게까지 이르러 공적인 불만으로 발전했다.
§25.1.10incusati graviter ab senatu aediles triumvirique eapitales, quod non prohiberent, cum emovere eam multitudinem e foro ac disicere adparatus sacrorum conati essent, haud procul afuit, quin violarentur.
조회관들과 형사 삼인관들이 이를 저지하지 않았다는 이유로 원로원으로부터 심하게 질타를 받았으나, 그들이 광장에서 그 군중을 쫓아내고 제사 도구들을 치우려고 시도했을 때, 하마터면 폭행을 당할 뻔했다.
§25.1.11ubi potentius iam esse id malum apparuit, quam ut minores per magistratus sedaretur, M. Aemilio praetori urbano negotium ab senatu datum et, ut eis religionibus populum liberaret.
이 해악이 이제 하급 정무관들에 의해 진압되기에는 너무나 강력해졌음이 분명해졌을 때, 원로원은 도시 법무관 마르쿠스 에밀리우스에게 이 임무를 맡겨, 인민을 그러한 미신들로부터 해방시키도록 했다.
§25.1.12is et in contione senatus consultum recitavit et edixit, ut, quicunque libros vaticinios precationesve aut artem sacrificandi conscriptam haberet, eos libros omnis litterasque ad se ante kal. Apriles deferret, neu quis in publico sacrove loco novo aut externo ritu sacrificaret.
그는 민회에서 원로원 결의를 낭독하고, 예언서나 기도문, 혹은 글로 쓰인 제사 기술을 소지한 자는 누구든지 그 책들과 기록물들을 모두 4월 1일 전까지 자신에게 제출할 것과, 누구도 공공장소나 신성한 장소에서 새로운 의식이나 외래의 의식으로 제사를 지내서는 안 된다고 고시했다.