§23.43.1ad ea Hannibal respondit, omnia simul facere Hirpinos Samnitesque, et indicare clades suas et petere praesidium et queri indefensos se neglectosque. §23.43.2indicandum autem primum fuisse, dein petendum praesidium, postremo, ni inpetraretur, tum denique querendum frustra opem inploratam. §23.43.3exercitum sese non in agrum Hirpinum Samnitemve, ne et ipse oneri esset, sed in proxima loca sociorum populi Romani adducturum.
이에 대해 한니발은 힐피니인들과 삼니움인들이 모든 일을 동시에 하고 있으며, 자신들의 피해를 알리고, 원조를 청하며, 자신들이 방치되고 무방비 상태에 놓여 있다고 불평하고 있다고 대답했다. 그러나 먼저 피해를 알렸어야 했고, 그 다음에 원조를 요청했어야 했으며, 마지막으로 만약 그것이 받아들여지지 않았다면 그때서야 비로소 원조를 헛되이 청했다고 불평했어야 했다고 했다. 자신 또한 부담이 되지 않도록, 군대를 힐피니나 삼니움의 영토가 아니라 로마 인민 동맹국들의 인접한 지역으로 인도할 것이라고 했다.
iis populandis et militem suum repleturum se et metu procul ab iis summoturum hostis. §23.43.4quod ad bellum Romanum attineret si Trasumenni quam Trebiae, si Cannarum quam Trasumenni pugna nobilior esset, Cannarum quoque se memoriam obscuram maiore et clariore victoria facturum. §23.43.5cum hoc responso muneribusque amplis legatos dimisit;
그 지역들을 약탈함으로써 자신은 군사들을 배불릴 것이며, 적들을 두려움으로 그들로부터 멀리 몰아낼 것이라 하였다. 로마와의 전쟁에 관해서는, 만약 트레비아 전투보다 트라시메누스 전투가, 트라시메누스 전투보다 칸나에 전투가 더 유명하다면, 칸나에의 기억조차도 더 크고 빛나는 승리로 무색하게 만들 것이라고 했다. 이 답변과 푸짐한 선물과 함께 그는 사절들을 돌려보냈다.
ipse praesidio modico relicto in Tifatis profectus cetero exercitu ire Nolam pergit; §23.43.6eodem Hanno ex Bruttiis cum supplemento Carthagine advecto atque elephantis venit.
자신은 티파타에 소규모 수비대를 남겨둔 채 출발하여, 나머지 군대를 거느리고 놀라를 향해 계속 나아갔다. 그곳으로 한노가 브루티움으로부터 카르타고에서 수송해 온 증원군과 코끼리들을 거느리고 왔다.
castris haud procul positis longe alia omnia inquirenti conperta sunt, quam quae a legatis sociorum audierat. §23.43.7nihil enim Marcellus ita egerat, ut aut fortunae aut temere hosti commissum dici posset: explorato cum firmisque praesidiis, tuto receptu praedatum ierat, omniaque velut adversus praesentem Hannibalem cauta provisaque fuerant. §23.43.8tum, ubi sensit hostem adventare, copias intra moenia tenuit;
멀지 않은 곳에 진영을 구축한 후, 조사해 보니 동맹국 사절들로부터 들었던 것과는 전혀 다른 사실들이 밝혀졌다. 마르켈루스는 운에 맡겼다거나 무모하게 적에게 내맡겨졌다고 말할 수 있는 일은 전혀 하지 않았기 때문이었다. 그는 정찰을 마친 후 강력한 호위대와 안전한 퇴로를 갖추고 약탈하러 나갔으며, 모든 것이 마치 한니발이 목전에 있는 것처럼 경계되고 예견되어 있었다. 그 뒤 적이 다가오는 것을 알아차리자, 그는 군대를 성벽 안에 머무르게 했다.
per muros inambulare senatores Nolanos iussit et omnia circa explorare, quae apud hostes fierent. §23.43.9ex his Hanno cum ad murum successisset, Herennium Bassum et Herium Pettium ad conloquium evocatos permissuque Marcelli egressos per interpretem adloquitur. §23.43.10Hannibalis virtutem fortunamque extollit, populi Romani obterit senescentem cum viribus maiestatem. §23.43.11quae si paria essent, ut quondam fuissent, tamen expertis, quam grave Romanum imperium sociis, quanta indulgentia Hannibalis etiam in captivos omnis Italici nominis fuisset, Punicam Romanae societatem atque amicitiam praeoptandam esse. §23.43.12si ambo consules cum suis exercitibus ad Nolam essent, tamen non magis pares Hannibali futuros, quam ad Cannas fuissent, nedum praetor unus cum paucis et novis militibus Nolam tutari possit.
그리고 놀라의 원로원 의원들에게 성벽 위를 오가며 적들 사이에서 일어나는 주변의 모든 일을 정찰하도록 명령했다. 이들 중 헤렌니우스 바수스와 헤리우스 페티우스가 회담에 소집되어 마르켈루스의 허락을 받고 밖으로 나오자, 성벽으로 다가간 한노는 통역관을 통해 그들에게 말을 건넸다. 그는 한니발의 용기와 행운을 극찬하고, 힘과 더불어 쇠퇴해가는 로마 인민의 위엄을 깎아내렸다. 설령 그것들이 예전처럼 대등했을지라도, 로마의 지배가 동맹국들에게 얼마나 가혹했는지, 그리고 이탈리아 동맹 출신의 모든 포로들에 대한 한니발의 관대함이 얼마나 컸는지를 경험한 이들에게는, 로마의 동맹과 우호보다 카르타고의 것을 택하는 편이 마땅하다고 하였다. 설령 두 명의 집정관이 저마다의 군대를 거느리고 놀라에 와 있을지라도, 칸나에에서 그랬던 것 이상으로 한니발의 상대가 되지는 못할 것인데, 하물며 단 한 명의 법무관이 소수의 신병들을 거느리고 놀라를 지킬 수 있을 리 만무하다고 했다. 놀라가 함락되어 점령되느냐 아니면 인도되어 점령되느냐는 한니발보다 오히려 그들 자신에게 더 중대한 이해관계가 걸린 일이라고 했다.
§23.43.13ipsorum quam Hannibalis magis interesse capta an tradita Nola poteretur: potiturum enim, ut Capua Nuceriaque potitus esset;
왜냐하면 그가 카푸아와 누케리아를 점령했듯이 놀라도 점령할 것이기 때문이다.
sed quid inter Capuae ac Nuceriae fortunam interesset, ipsos prope in medio sitos Nolanos scire. §23.43.14nolle ominari, quae captae urbi casura forent, et potius spondere, si Marcellum cum praesidio ac Nolam tradidissent, neminem alium quam ipsos legem, qua in societatem amicitiamque Hannibalis venirent, dicturum.
하지만 카푸아와 누케리아의 운명 사이에 어떤 차이가 있는지는, 거의 그 중간에 위치한 놀라인들 스스로가 가장 잘 알고 있을 것이라 했다. 그는 함락된 도시에 닥칠 불길한 운명을 예언하고 싶지 않으며, 오히려 만약 그들이 마르켈루스를 수비대와 함께 인도하고 놀라를 넘겨준다면, 그들이 한니발의 동맹과 우호 관계로 들어가는 조건들을 정하는 자는 그들 자신 외에 아무도 없을 것이라고 약속한다고 했다.