§23.3.1tum vocato ad contionem populo “quod saepe” inquit “optastis, Campani, ut supplicii sumendi vobis ex improbo ac detestabili senatu potestas esset, §23.3.2eam non per tumultum expugnantes domos singulorum, quas praesidiis clientium servorumque tuentur, cum summo vestro periculo, sed tutam habetis ac liberam.
그때 그는 민중을 집회로 소집하고 이렇게 말했다. "캄파니아인들이여, 사악하고 가증스러운 원로원에 대해 여러분이 처벌을 내릴 권한을 갖기를 종종 갈망해 왔는데, 여러분은 그 권한을, 그들이 피보호자들과 노예들의 경비로 지키고 있는 개별 가옥들을 여러분의 극심한 위험 속에서 폭동을 통해 습격함으로써가 아니라, 안전하고 자유로운 형태로 쥐고 있소.
§23.3.3clausos omnis in curiam accipite, solos, inermis.
의사당 안에 갇혀 홀로 무기도 없는 그들 모두를 넘겨받으시오.
nec quicquam raptim aut forte temere egeritis;
결코 경솔하게 혹은 맹목적으로 요행을 바라고 행동해서는 안 되오.
de singulorum capite vobis ius sententiae dicendae faciam, ut quas quisque meritus est poenas pendat.
내가 여러분에게 개별 의원들의 생사에 대해 판결을 내릴 권리를 주어, 각자가 마땅히 받아야 할 처벌을 치르게 하겠소.
§23.3.4sed ante omnia ita vos irae indulgere oportet, ut potiorem ira salutem atque utilitatem vestram habeatis.
그러나 무엇보다도 여러분은 분노보다 자신들의 안전과 이익을 더 중요하게 여길 수 있는 방식으로 분노에 몸을 맡겨야 하오.
etenim hos, ut opinor, odistis senatores, non senatum omnino habere non voltis;
왜냐하면 내 생각에 여러분은 이 원로원 의원들을 미워하는 것이지, 원로원이라는 존재를 아예 두고 싶지 않은 것은 아니기 때문이오.
§23.3.5quippe aut rex, quod abominandum, aut, quod unum liberae civitatis consilium est, senatus habendus est.
왜냐하면 혐오스러운 군주를 모시거나, 아니면 자유 국가의 유일한 의회인 원로원을 두어야 하기 때문이오.
itaque duae res simul agendae vobis sunt, ut et veterem senatum tollatis et novum cooptetis.
따라서 여러분은 구 원로원을 폐지하고 신 원로원을 선출하는 두 가지 일을 동시에 수행해야 하오.
§23.3.6citari singulos senatores iubebo deque eorum capite vos consulam;
내가 원로원 의원들을 한 명씩 소환하게 하여 그들의 생사에 대해 여러분에게 자문을 구하겠소.
quod de quoque censueritis, fiet.
각자에 대해 여러분이 결정한 바가 실행될 것이오.
sed prius in eius locum virum fortem ac strenuum novum senatorem cooptabitis, quam de noxio supplicium sumatur. ” §23.3.7inde consedit, et nominibus in urnam coniectis citari quod primum sorte nomen excidit ipsumque e curia produci iussit.
그러나 죄인에게 처벌이 내려지기 전에, 먼저 그 자리에 용감하고 정력적인 인물을 새로운 원로원 의원으로 선출해야 하오." 그러고 나서 그는 자리에 앉았고, 이름들이 항아리에 던져지자, 추첨으로 가장 먼저 나온 이름을 소환하고 그자 자신을 의사당에서 끌어내오도록 명령했다.
§23.3.8ubi auditum est nomen, malum et inprobum pro se quisque clamare et supplicio dignum.
그 이름이 들리자, 저마다 그자가 사악하고 부도덕하며 처벌받아 마땅하다고 소리쳤다.
§23.3.9tum Pacuvius “Video, quae de hoc sententia sit;
그러자 파쿠비우스가 말했다. "이 사람에 대한 의견은 알겠소.
date igitur pro malo atque inprobo bonum senatorem et iustum. ” §23.3.10primo silentium erat inopia potioris subiciundi;
그러니 그 사악하고 부도덕한 자 대신에 훌륭하고 공정한 원로원 의원을 대시오." 처음에는 대신 천거할 더 나은 인물이 부족했기에 침묵이 흘렀다.
deinde, cum aliquis omissa verecundia quempiam nominasset, multo maior extemplo clamor oriebatur,
그러다가 누군가 체면을 버리고 아무나 이름을 부르자, 즉시 훨씬 더 큰 아우성이 일어났다.
§23.3.11cum alii negarent nosse, alii nunc probra nunc humilitatem sordidamque inopiam et pudendae artis aut quaestus genus obicerent.
어떤 이들은 그를 모른다고 부인했고, 어떤 이들은 그의 수치스러운 행적이나 비천한 출신과 비루한 가난, 그리고 부끄러운 기술이나 생업의 종류를 비난했기 때문이다.
§23.3.12hoc multo magis in secundo ac tertio citato senatore est factum, ut ipsius paenitere homines appareret, quem autem in eius substituerent locum,
이 일은 두 번째와 세 번째로 소환된 원로원 의원의 경우에 훨씬 더 심해졌고, 그리하여 사람들이 소환된 본인에 대해서는 혐오감을 드러내면서도 그 자리에 누구를 대체해야 할지에 대해서는 적임자가 없다는 사실이 드러났다.
§23.3.13deesse, quia nec eosdem nominari attinebat, nihil aliud quam ad audienda probra nominatos, et multo humiliores obscurioresque ceteri erant eis, qui primi memoriae occurrerant.
왜냐하면 비난을 듣게 하기 위해서만 이름이 거론되었던 동일한 인물들을 다시 지명하는 것은 무의미했으며, 그 밖의 인물들은 처음에 기억에 떠올랐던 이들에 비해 훨씬 더 비천하고 무명이었기 때문이다.
§23.3.14ita dilabi homines, notissimum quodque malum maxume tolerabile dicentes esse iubentesque senatum ex custodia dimitti.
이리하여 사람들은 흩어지기 시작했고, 가장 잘 알려진 악이 가장 견디기 쉽다고 말하며 원로원을 감금에서 풀어줄 것을 요구했다.