§23.11.1dum haec geruntur, Q. Fabius Pictor legatus a Delphis Romam rediit responsumque ex scripto recitavit.
이러한 일들이 진행되는 동안, 사절 퀸투스 파비우스 픽토르가 델포이에서 로마로 돌아와 서면으로 신탁의 답변을 낭독했다.
divi divaeque in eo erant, quibus quoque modo supplicaretur;
그 안에는 어떤 남신들과 여신들에게, 그리고 어떤 방식으로 기원이 바쳐져야 하는지가 적혀 있었다.
§23.11.2tum “si ita faxitis, Romani, vestrae res meliores facilioresque erunt, magisque ex sententia res publica vestra vobis procedet, victoriaque duelli populi Romani erit.
이어 "로마인들이여, 만일 그대들이 이와 같이 행한다면 그대들의 일은 더 나아지고 더 수월해질 것이며, 그대들의 국가는 그대들이 바라는 대로 더 잘 나아갈 것이고, 전쟁의 승리는 로마 인민의 것이 될 것이다.
§23.11.3Pythio Apollini re publica vestra bene gesta servataque de lucris meritis donum mittitote deque praeda, manubiis spoliisque honorem habetote;
피티아의 아폴론에게는 그대들의 국가가 잘 다스려지고 보존되었을 때, 얻은 이익에서 선물을 보내라.
lasciviam a vobis prohibetote.
그리고 전리품과 노획물과 탈취물에서 경의를 표하라.
” §23.11.4haec ubi ex Graeco carmine interpretata recitavit, tum dixit se oraculo egressum extemplo iis omnibus divis rem divinam ture ac vino fecisse;
방종을 그대들에게서 멀리하라." 그가 그리스어 시에서 번역한 이 내용을 낭독했을 때, 그는 자신이 신탁소에서 나오자마자 즉시 그 모든 신들에게 향과 포도주로 제사를 올렸다고 말했다.
§23.11.5iussumque a templi antistite, sicut coronatus laurea corona et oraculum adisset et rem divinam fecisset, ita coronatum navem ascendere nec ante deponere eam, §23.11.6quam Romam pervenisset, se, quaecumque imperata sint, cum summa religione ac diligentia exsecutum coronam Romae in ara Apollinis deposuisse.
그리고 신전의 사제로부터, 월계관을 쓰고 신탁소에 가고 제사를 올렸던 것처럼, 그렇게 관을 쓴 채 배에 오르고, 로마에 도착하기 전까지는 그것을 벗지 말라는 명령을 받았다고 했으며, 자신은 명령받은 모든 일을 지극한 경건함과 정성으로 수행하고 로마의 아폴론 제단에 그 관을 바쳤다고 말했다.
senatus decrevit, ut eae res divinae supplicationesque primo quoque tempore cum cura fierent.
원로원은 이러한 제사와 기원이 가장 이른 시기에 정성껏 거행되도록 결의했다.
§23.11.7dum haec Romae atque in Italia geruntur nuntius victoriae ad Cannas Carthaginem venerat Mago Hamilcaris filius, non ex ipsa acie a fratre missus, sed retentus aliquot dies in recipiendis civitatibus Bruttiorum, quaeque aliae deficiebant.
이러한 일들이 로마와 이탈리아에서 진행되는 동안, 칸나에에서의 승리 소식이 하밀카르의 아들 마고에 의해 카르타고에 도달해 있었다. 그는 전투 현장에서 형에 의해 직접 파견된 것이 아니라, 브루티움인들의 도시들과 배반하고 있던 다른 도시들을 아군으로 받아들이기 위해 며칠 동안 지체되어 있었던 것이다.
§23.11.8is, cum ei senatus datus esset, res gestas in Italia a fratre exponit: cum sex imperatoribus eum, quorum quattuor consules, duo dictator ac magister equitum fuerint, cum sex consularibus exercitibus acie conflixisse;
그는 원로원 회의가 허락되자 형이 이탈리아에서 이룬 업적을 설명했다.
§23.11.9occidisse supra ducenta milia hostium, supra quinquaginta cepisse, binacastra expugnasse; ex quattuor consulibus duos occidisse, ex duobus saucium alterum, alterum toto amisso exercitu vix cum quinquaginta hominibus effugisse;
즉, 여섯 명의 사령관(그 중 네 명은 집정관, 두 명은 독재관과 기병대장이었다)과 여섯 개의 집정관급 군대를 상대로 전투를 벌여, 20만 명 이상의 적을 전사시키고, 5만 명 이상을 포로로 잡았으며, 두 개의 진영을 함락시켰다는 것과, 네 명의 집정관 중 두 명을 전사시켰고, 나머지 두 명 중 한 명은 부상을 입었으며, 다른 한 명은 전 군대를 잃고 겨우 50여 명의 부하와 함께 간신히 도망쳤다는 것이었다.
magistrum equitum, §23.11.10quae consularis potestas sit, fusum fugatum; dictatorem, quia se in aciem numquam cominiserit, unicum haberi imperatorem;
또한 집정관급 권한을 가진 기병대장을 격파하여 패주하게 만들었으며, 독재관은 단 한 번도 전투에 나서지 않았기 때문에 독보적인 장군으로 여겨지고 있다는 것이었다.
§23.11.11Bruttios Apulosque, partem Samnitium ac Lucanorum defecisse ad Poenos; Capuam, quod caput non Campaniae modo sed post adflictam rem Romanam Cannensi pugna Italiae sit, Hannibali se tradidisse.
브루티움인들과 아풀리아인들, 그리고 삼니움인들과 루카니아인들의 일부가 카르타고 측으로 투항했으며, 카푸아는 캄파니아의 수도일 뿐만 아니라 칸나에 전투로 로마의 세력이 꺾인 뒤에는 이탈리아의 수도가 된 도시인데, 한니발에게 스스로를 넘겨주었다는 것이었다.
§23.11.12pro his tantis totque victoriis verum esse grates deis immortalibus agi haberique.
이처럼 대단하고 수많은 승리들에 대해, 불멸의 신들에게 감사를 드리고 표하는 것이 당연하다고 그는 말했다.