§22.47.1clamore sublato procursum ab auxiliis et pugna levibus primum armis commissa;
함성이 터져 나오며 먼저 보조병들의 돌격이 행해졌고 경무장 병력들에 의해 전투가 시작되었다.
deinde equitum Gallorum Hispanorumque laevum cornu cum dextro Romano concurrit, minime equestris more pugnae;
이어서 갈리아인과 히스파니아인 기병들의 좌익이 로마군의 우익과 충돌하였는데, 이는 전혀 기병전다운 방식이 아니었다.
frontibus enim adversis concurrendum erat,
왜냐하면 정면으로 마주보고 충돌해야만 했기 때문이다.
§22.47.2quia nullo circa ad evagandum relicto spatio hinc amnis, hinc peditum acies claudebant.
주변에 우회 기동할 공간이 전혀 남아있지 않아, 한쪽은 강이, 다른 한쪽은 보병 전열이 그들을 가로막고 있었기 때문이다.
§22.47.3in derectum utrimque nitentes stantibus ac confertis postremo turba equis vir virum amplexus detrahebat equo.
양측이 곧장 밀어붙이다가 결국 빽빽하게 밀집된 말들이 멈춰 서게 되자, 병사들은 서로를 붙잡고 말 위에서 끌어내렸다.
pedestre magna iam ex parte certamen factum erat;
전투는 이미 상당 부분 보병전처럼 변해 있었다.
acrius tamen quam diutius pugnatum est, pulsique Romani equites terga vertunt.
그러나 전투는 오래 지속되기보다는 격렬하게 전개되었고, 패배한 로마 기병들은 패주했다.
§22.47.4sub equestris finem certaminis coorta est peditum pugna, primo et viribus et animis par, dum constabant ordines Gallis Hispanisque;
기병전이 끝날 무렵 보병전이 일어났는데, 갈리아인들과 히스파니아인들의 대열이 유지되는 동안에는 처음에는 힘과 투지 모두에서 팽팽했다.
§22.47.5tandem Romani, diu ac saepe conisi, obliqua fronte acieque densa inpulere hostium cuneum nimis tenuem eoque parum validum, a cetera prominentem acie.
마침내 로마군은 오랜 시간 반복해서 분투한 끝에, 비스듬한 전선과 밀집된 대열로 다른 전열보다 돌출해 있던 적의 너무 얇고 그 때문에 힘이 부족했던 쐐기형 진형을 밀어냈다.
§22.47.6inpulsis deinde ac trepide referentibus pedem institere, ac tenore uno per praeceps pavore fugientium agmen in mediam primum aciem inlati postremo nullo resistente ad subsidia Afrorum pervenerunt,
이어 그들은 밀려나 당황하며 후퇴하는 적들을 추격하여, 공포에 질려 달아나는 무리의 한가운데를 단숨에 뚫고 들어가 먼저 중앙 전열로 진입한 뒤, 마지막에는 아무런 저항도 받지 않고 아프리카인들의 예비대까지 도달했다.
§22.47.7qui utrimque reductis alis constiterant, media, qua Galli Hispanique steterant, aliquantum prominente acie.
아프리카인들은 양옆의 날개를 뒤로 물리며 버티고 서 있었고, 갈리아인들과 히스파니아인들이 서 있던 중앙 전열은 다소 앞으로 돌출해 있었다.
§22.47.8qui cuneus ut pulsus aequavit frontem primum, dein cedendo etiam sinum in medio dedit, Afri circa iam cornua fecerant, irruentibusque incaute in medium Romanis circumdedere alas, mox cornua extendendo clausere et ab tergo hostis.
이 쐐기형 진형이 밀려나면서 처음에는 전선을 평평하게 만들고, 이어 후퇴하면서 중앙에 움푹한 공간을 만들자, 이미 주위에 날개를 형성하고 있던 아프리카인들은 부주의하게 중앙으로 밀고 들어온 로마군을 양 날개로 포위했고, 곧이어 날개 끝을 늘려 적의 배후까지 차단했다.
§22.47.9hinc Romani defuncti nequiquam proelio uno omissis Gallis Hispanisque, quorum terga ceciderant, adversus Afros integram pugnam ineunt,
이로써 로마군은 한 차례의 전투를 무의미하게 끝마친 셈이 되어, 이미 그 배후를 베고 있었던 갈리아인들과 히스파니아인들을 내버려 두고, 아프리카인들을 상대로 새로운 전투에 들어갔다.
§22.47.10non tantum eo iniquam, quod inclusi adversus circumfusos, sed etiam quod fessi cum recentibus ac vegetis pugnabant.
그것은 포위된 채 자신들을 에워싼 적을 상대해야 한다는 점에서 불리했을 뿐만 아니라, 지친 상태에서 신선하고 활기찬 이들과 싸워야 했다는 점에서도 불리한 전투였다.