Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §22.47.1-22.47.10

坎尼的骑兵交战与罗马步兵的突进

第 641 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在坎尼战役中,双方骑兵在狭窄的 terrain 中激战,罗马骑兵最终战败溃逃。随后爆发的步兵战中,罗马军击退了迦太基军突出的中央阵线并向前推进,却因此陷入了非洲后备兵早已设好的包围圈。

§22.47.1clamore sublato procursum ab auxiliis et pugna levibus primum armis commissa; deinde equitum Gallorum Hispanorumque laevum cornu cum dextro Romano concurrit, minime equestris more pugnae; frontibus enim adversis concurrendum erat, §22.47.2quia nullo circa ad evagandum relicto spatio hinc amnis, hinc peditum acies claudebant.
呐喊声响起,辅助兵首先发起冲锋,轻装部队展开交火;接着,高卢和西班牙骑兵的左翼与罗马的右翼相撞,这完全不是典型的骑兵战方式;因为他们必须迎头相撞,因为周围没有留出任何可以迂回的空间,一侧是河流,另一侧是步兵战线,将他们夹在中间。
§22.47.3in derectum utrimque nitentes stantibus ac confertis postremo turba equis vir virum amplexus detrahebat equo.
双方都笔直地向前推进,最后战马因拥挤而伫立密集,士兵们便互相揪住,将对方拉下马。
pedestre magna iam ex parte certamen factum erat; acrius tamen quam diutius pugnatum est, pulsique Romani equites terga vertunt.
战斗在很大程度上已经变成了步兵交锋;然而,这场战斗虽然激烈,却并未持续太久,战败的罗马骑兵转身逃跑。
§22.47.4sub equestris finem certaminis coorta est peditum pugna, primo et viribus et animis par, dum constabant ordines Gallis Hispanisque; §22.47.5tandem Romani, diu ac saepe conisi, obliqua fronte acieque densa inpulere hostium cuneum nimis tenuem eoque parum validum, a cetera prominentem acie.
就在骑兵战即将结束时,步兵战爆发了,起初在力量和士气上均势,只要高卢人和西班牙人的队列还能维持;最终,罗马人经过长期和多次的努力,以倾斜的前锋和密集的阵线,击退了敌人那过于薄弱、因而力量不足的楔形阵,该阵是从其余战线中突出出来的。
§22.47.6inpulsis deinde ac trepide referentibus pedem institere, ac tenore uno per praeceps pavore fugientium agmen in mediam primum aciem inlati postremo nullo resistente ad subsidia Afrorum pervenerunt, §22.47.7qui utrimque reductis alis constiterant, media, qua Galli Hispanique steterant, aliquantum prominente acie.
随后,他们紧追被击退并慌忙后退的敌军,一鼓作气穿过因恐惧而仓皇逃窜的敌群,首先攻入敌军的中路,最后在无人抵抗的情况下,到达了非洲兵的后备队,这些非洲兵此前已将两翼向后撤并立定,而高卢人和西班牙人原先驻守的中路战线则相当突出。
§22.47.8qui cuneus ut pulsus aequavit frontem primum, dein cedendo etiam sinum in medio dedit, Afri circa iam cornua fecerant, irruentibusque incaute in medium Romanis circumdedere alas, mox cornua extendendo clausere et ab tergo hostis.
当这个楔形阵被击退、起初使战线齐平,继而因退缩而在中部形成凹陷时,周围的非洲兵已经形成了包围之势,并在罗马人疏忽地冲入中部时,用两翼将他们包围,不久又通过延伸两端,连敌人的后路也截断了。
§22.47.9hinc Romani defuncti nequiquam proelio uno omissis Gallis Hispanisque, quorum terga ceciderant, adversus Afros integram pugnam ineunt, §22.47.10non tantum eo iniquam, quod inclusi adversus circumfusos, sed etiam quod fessi cum recentibus ac vegetis pugnabant.
于是,罗马人徒劳地结束了一场战斗,放过了他们先前一直在斩杀其后背的高卢人和西班牙人,转而与非洲人展开了一场全新的较量,这场战斗之所以不公平,不仅是因为他们被包围着对抗四面包围的敌人,而且还因为他们精疲力竭,却在与精力充沛、朝气蓬勃的敌人作战。

词汇与语法注释

  1. 22.47.1procursum ab auxiliis et pugna levibus primum armis commissa — procursum [est] 是不及物动词 procurrere 的无人称被动语态,意为“发起了冲锋”。ab auxiliis 表示行为主体。后半句的 commissa [est] 同样是省略了助动词 est 的完成时被动语态,其主语为 pugna。levibus armis 是手段/方式夺格,指轻装部队的战斗。
  2. 22.47.3stantibus ac confertis postremo turba equis — stantibus ac confertis... equis 是独立夺格结构。turba 是名词单数夺格,意为“拥挤、混乱”,在此表示原因(战马因拥挤而伫立密集)。
  3. 22.47.6inpulsis deinde ac trepide referentibus pedem — 此处为作名词使用的与格分词(完成时被动分词 inpulsis 和现在时主动分词 referentibus)。它们作为后续动词 institere(源自 insto,“逼迫、追击”)的支配对象,充当与格。
  4. 22.47.9defuncti nequiquam proelio uno — defuncti 是异态动词 defungor(结束、完成)的完成时分词,与主语 Romani 一致。由于 defungor 支配夺格,因此 proelio uno 使用夺格。意为“徒劳地结束了一场战斗”。
  5. 22.47.9quorum terga ceciderant — 关系代词 quorum 的先行词是 Gallis Hispanisque。动词 ceciderant 是 caedo(砍杀、斩击)的过去完成时(第三人称复数),此处与 cado(倒下、坠落)的过去完成时同形,但从上下文来看,其含义为“(罗马人)先前一直在砍杀其后背”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §22.47.1-22.47.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:22.47.1-22.47.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。