§22.43.1Hannibal postquam motos magis inconsulte Romanos quam ad ultimum temere evectos vidit, nequiquam detecta fraude in castra rediit.
한니발은 로마인들이 경솔하게 움직였으나 극단적인 무모함에까지 이르지는 않은 것을 보고, 책략이 탄로나 수포로 돌아가자 진영으로 돌아갔다.
§22.43.2ibi plures dies propter inopiam frumenti manere nequit, novaque consilia in dies non apud milites solum mixtos ex conluuione omnium gentium sed etiam apud ducem ipsum oriebantur.
그는 식량 부족으로 인해 그곳에 더 많은 날 동안 머무를 수 없었고, 온갖 민족의 혼성체인 병사들 사이뿐만 아니라 장군 자신의 마음속에서도 매일 새로운 계획들이 생겨나고 있었다.
§22.43.3nam cum initio fremitus, deinde aperta vociferatio fuisset exposcentium stipendium debitum querentiumque annonam primo, postremo famem, et mercennarios milites maxime Hispani generis de transitione cepisse consilium fama esset,
왜냐하면 처음에는 투덜거림이, 그다음에는 체불된 급료를 요구하고 처음에는 식량난을, 마지막에는 기근을 불평하는 자들의 공공연한 외침이 일어났고, 특히 스페인 출신의 용병들이 투항할 계획을 세웠다는 소문이 돌았기 때문이다.
§22.43.4ipse etiam interdum Hannibal de fuga in Galliam dicitur agitasse, ita ut relicto peditatu omni cum equitibus se proriperet.
한니발 자신조차도 때때로 모든 보병을 남겨둔 채 기병들과 함께 도망치려 할 정도로 갈리아로의 도주를 궁리했다고 전해진다.
§22.43.5cum haec consilia atque hic habitus animorum esset in castris, movere inde statuit in calidiora atque eo maturiora messibus Apuliae loca, simul quod, quo longius ab hoste recessisset, transfugia inpeditiora levibus ingeniis essent.
진영 내에 이러한 계획들과 마음 상태가 깔려 있을 때, 그는 그곳을 떠나 더 따뜻하고 그만큼 수확도 빠른 아풀리아 지방으로 이동하기로 결심했다. 동시에, 적에게서 멀리 물러날수록 변덕스러운 성품의 자들에게 탈영이 더 어려워질 것이기 때문이기도 했다.
§22.43.6profectus est nocte ignibus similiter factis tabernaculisque paucis in speciem relictis, ut insidiarum par priori metus contineret Romanos.
그는 이전과 마찬가지로 모닥불을 피우고 겉보기에만 그럴듯하게 몇 개의 천막을 남겨두어, 이전과 맞먹는 함정에 대한 공포가 로마인들을 붙잡아두도록 한 뒤 밤중에 출발했다.
§22.43.7sed per eundem Lucanum Statilium omnibus ultra castra transque montis exploratis cum relatum esset, visum procul hostium agmen, tum de insequendo eo consilia agitari coepta.
그러나 같은 루카니아인 스타틸리우스를 통해 진영 너머와 산 저편의 모든 것을 정찰한 뒤, 멀리 적의 대열이 보인다는 보고가 들어오자, 그때 비로소 그들을 추격하는 것에 대한 계획이 논의되기 시작했다.
§22.43.8cum utriusque consulis eadem, quae ante semper fuisset, sententia, ceterum Varroni fere omnes, Paulo nemo praeter Servilium prioris anni consulem adsentiretur, §22.43.9ex maioris partis sententia ad nobilitandas clade Romana Cannas urgente fato profecti sunt.
두 집정관의 의견은 이전과 늘 마찬가지였으나, 거의 모든 이들이 바로에게 동조했고 파울루스에게는 전년도 집정관인 세르빌리우스를 제외하고는 아무도 동조하지 않았기에, 다수파의 의견에 따라, 운명에 떠밀려, 그들은 로마의 참패로 칸나에를 악명 높게 만들기 위해 출발했다.
§22.43.10prope eum vicum Hannibal castra posuerat aversa a Volturno vento, qui campis torridis siccitate nubes pulveris vehit.
그 마을 근처에 한니발은 볼투르누스 바람을 등지는 형태로 진영을 설치해 두었는데, 이 바람은 가뭄으로 바짝 마른 평원 위로 먼지구름을 몰고 오는 것이었다.
§22.43.11id cum ipsis castris percommodum fuit, tum salutare praecipue futurum erat, cum aciem dirigerent, ipsi aversi, terga tantum adflante vento, in occaecatum pulvere offuso hostem pugnaturi.
이 일은 진영 자체에도 매우 편리했을 뿐만 아니라, 특히 그들이 전열을 정렬할 때 결정적으로 유익하게 작용할 것이었다. 자신들은 바람을 등져 등 뒤로만 바람을 맞으며, 자욱이 흩날리는 먼지로 앞이 보이지 않게 된 적들을 상대로 싸우게 될 것이었기 때문이다.