§22.36.1exercitus quoque multiplicati sunt;
군대 역시 증강되었다.
quantae autem copiae peditum equitumque additae sint, adeo et numero et genere copiarum variant auctores, ut vix quicquam satis certum adfirmare ausus sim.
그러나 보병과 기병이 얼마나 추가되었는지에 대해서는 역사가들의 기술이 그 수와 편성 양면에서 매우 엇갈려, 나는 어느 것도 충분히 확실한 사실로 단언하기 어려울 정도이다.
§22.36.2decem milia novorum militum alii scripta in supplementum, alii novas quattuor legiones, ut octo legionibus rem gererent;
어떤 이들은 만 명의 신병이 보충병으로 등록되었다고 기록하고, 다른 이들은 여덟 개 군단으로 전쟁을 수행하기 위해 네 개의 신규 군단이 편성되었다고 기록한다.
§22.36.3numero quoque peditum equitumque legiones auctas milibus peditum et centenis equitibus in singulas adiectis, ut quina milia peditum, treceni equites essent, socii duplicem numerum equitum darent, §22.36.4peditis aequarent, septemque et octoginta milia armatorum et ducentos in castris Romanis fuisse, cum pugnatum ad Cannas est, quidam auctores sunt.
또한 개별 군단마다 보병 천 명과 기병 백 명이 추가됨으로써 보병과 기병의 수에서도 군단이 증강되어, 각 군단이 보병 오천 명과 기병 삼백 명을 옹하게 되었고, 동맹시들은 두 배의 기병을 제공하고, 보병에 있어서는 동수를 맞추었으며, 칸나에에서 전투가 벌어졌을 때 로마군 진영에는 팔만 칠천 이백 명의 무장 병력이 있었다고 주장하는 역사가들도 있다.
§22.36.5illud haudquaquam discrepat, maiore conatu atque impetu rem actam quam prioribus annis, quia spem posse vinci hostem dictator praebuerat.
이 점에 대해서는 결코 이견이 없다. 즉, 독재관이 적을 무찌를 수 있다는 희망을 준 덕분에, 이전 해들보다 더 큰 노력과 기세로 전쟁이 치러졌다는 것이다.
§22.36.6ceterum priusquam signa ab urbe novae legiones moverent, decemviri libros adire atque inspicere iussi; propter territos vulgo homines novis prodigiis.
그러나 신규 군단들이 도시에서 군기를 움직이기 전에, 새로운 전조들로 인해 사람들이 널리 공포에 질렸기 때문에, 십인관들이 서책을 찾아보고 검토하라는 명령을 받았다.
§22.36.7nam et Romae in Aventino et Ariciae nuntiatum erat sub idem tempus lapidibus pluvisse, et multo cruore signa in Sabinis sudasse, et Caeretes aquas fonte calido gelidas manasse;
거의 같은 시기에 로마의 아벤티누스 언덕과 아리치아에서 돌비가 내렸다는 소식이 전해졌고, 사비니 지방에서는 군기들이 많은 피땀을 흘렸으며, 카에레에서는 온천에서 찬물이 솟구쳤다는 보고가 있었기 때문이다.
§22.36.8id quidem etiam, quod saepius acciderat magis terrebat;
실로 더 자주 일어났던 다음의 일 또한 사람들을 더 크게 두렵게 만들었다.
et in via fornicata, quae ad Campum erat, aliquot homines de caelo tacti exanimatique fuerant.
즉, 캄푸스로 통하는 아치형 길에서 몇몇 사람들이 낙뢰를 맞아 숨진 사건이었다.
§22.36.9ea prodigia ex libris procurata.
이러한 전조들은 서책에 따라 대속 의식을 치렀다.
legati a Paesto pateras aureas Romam attulerunt.
파에스툼의 사절들이 황금 잔들을 로마로 가져왔다.
iis sicut Neapolitanis gratiae actae, aurum non acceptum.
네아폴리스인들에게 그랬던 것처럼 그들에게도 감사가 표해졌으나, 황금은 수용되지 않았다.