§22.2.1dum consul placandis Romae dis habendoque dilectu dat operam, Hannibal profectus ex hibernis, quia iam Flaminium consulem Arretium pervenisse fama erat,
집정관이 로마에서 신들을 달래고 징병을 실시하는 데 전념하는 동안, 한니발은 겨울 진영에서 출발했다. 집정관 플라미니우스가 이미 아레티움에 도착했다는 소문이 돌고 있었기 때문이다.
§22.2.2cum aliud longius, ceterum commodius ostenderetur iter, propiorem viam per paludes petit, qua fluvius Arnus per eos dies solito magis inundaverat.
더 멀지만 더 편리한 다른 길이 제시되었음에도, 그는 습지를 통과하는 더 가까운 길을 택했다. 그곳은 당시 알누스강이 여느 때보다 더 많이 범람해 있었다.
§22.2.3Hispanos et Afros et omne veterani robur exercitus admixtis ipsorum inpedimentis, necubi consistere coactis necessaria ad usus deessent, primos ire iussit,
그는 스페인인들과 아프리카인들, 그리고 퇴역병들로 이루어진 군대의 모든 정예병에게 그들 자신의 짐을 섞어서 가장 먼저 전진하도록 명령했으니, 이는 어디선가 멈춰 서야 할 때 생활 필수품이 부족하지 않도록 하기 위함이었다.
§22.2.4sequi Gallos, ut id agminis medium esset, novissimos ire equites, Magonem inde cum expeditis Numidis cogere agmen, maxime Gallos, si taedio laboris longaeque viae, ut est mollis ad talia gens, dilaberentur aut subsisterent, cohibentem.
갈리아인들이 뒤따라 행렬의 중간을 이루게 하고, 기병들이 가장 뒤에 가도록 했으며, 그 뒤로 마고가 가벼운 무장을 한 누미디아인들과 함께 대열을 수습하게 하였으니, 특히 갈리아인들이 그런 고난에 나약한 민족인 만큼 노고와 장거리 행군의 피로 때문에 대열을 이탈하거나 멈춰 서는 것을 억제하려는 목적이었다.
§22.2.5primi, qua modo praeirent duces, per praealtas fluvii ac profundas voragines hausti paene limo inmergentesque se tamen signa sequebantur.
선두의 병사들은 길잡이들이 겨우 앞서 나가는 곳을 따라, 강물의 매우 깊은 소용돌이와 깊은 구렁을 지나며 진흙 속에 거의 삼켜지고 빠지면서도 끝내 군기를 따라갔다.
§22.2.6Galli neque sustinere se prolapsi neque adsurgere ex voraginibus poterant neque aut corpora animis aut animos spe sustinebant, alii fessa aegre trahentes membra, §22.2.7alii, ubi semel victis taedio animis procubuissent, inter iumenta et ipsa iacentia passim morientes;
갈리아인들은 미끄러졌을 때 자신을 지탱할 수도, 구렁에서 일어설 수도 없었으며, 육체를 정신으로 지탱하지도, 정신을 희망으로 지탱하지도 못했으니, 어떤 이들은 피로한 사지를 간신히 이끌었고, 다른 이들은 한 번 피로에 지쳐 마음이 꺾여 쓰러지자, 사방에 마찬가지로 누워 있는 가축들 사이에서 죽어갔다.
maximeque omnium vigiliae conficiebant per quadriduum iam et tres noctes toleratae.
그리고 그 무엇보다도 이미 나흘 낮과 사흘 밤 동안 견뎌낸 불면이 그들을 기진맥진하게 만들었다.
§22.2.8cum omnia obtinentibus aquis nihil, ubi in sicco fessa sternerent corpora, §22.2.9inveniri posset, cumulatis in aqua sarcinis insuper incumbebant aut iumentorum itinere toto prostratorum passim acervi tantum, quod extaret aqua, quaerentibus ad quietem parvi temporis necessarium cubile dabant.
물이 모든 곳을 덮고 있어 마른 땅 위에 피로한 몸을 누일 곳을 어디에서도 찾을 수 없었기에, 그들은 물속에 쌓아 올린 짐 꾸러미 위에 엎드리거나, 혹은 행군 길 전체에 걸쳐 사방에 쓰러진 가축들의 무더기가 물 위로 솟아 있는 부분만을 찾는 이들에게 잠시 쉴 수 있는 필수적인 잠자리를 제공해 주었다.
§22.2.10ipse Hannibal, aeger oculis ex verna primum intemperie variante calores frigoraque, elephanto qui unus superfuerat, §22.2.11quo altius ab aqua extaret, vectus, vigiliis tamen et nocturno umore palustrique caelo gravante caput, et quia medendi nec locus nec tempus erat, altero oculo capitur.
한니발 자신은 온화함과 추위가 번갈아 나타나는 초봄의 불순한 날씨 때문에 먼저 눈병을 앓았고, 유일하게 살아남은 한 마리의 코끼리에 올라타, 물로부터 높이 솟아 있도록 몸을 실었으나, 불면과 밤의 습기 및 습지대의 공기가 머리를 짓눌렀고, 치료할 장소도 시간도 없었기 때문에 결국 한쪽 눈을 잃고 말았다.