§21.42.1haec apud Romanos consul.
집정관은 로마인들 앞에서 이와 같이 말했다.
Hannibal rebus prius quam verbis adhortandos milites ratus circumdato ad spectaculum exercitu captivos montanos vinctos in medio statuit armisque Gallicis ante pedes eorum proiectis interrogare interpretem iussit, ecquis, si vinculis levaretur armaque et equum victor acciperet, decertare ferro vellet.
한편 한니발은 말보다는 사실로써 병사들을 격려해야 한다고 생각하여, 구경을 위해 군대를 둥글게 둘러 세우고 묶여 있는 산악민 포로들을 한가운데에 세운 뒤, 그들의 발 앞에 갈리아의 무기들을 던져놓고 통역관에게 다음과 같이 묻도록 명령했다.
§21.42.2cum ad unum omnes ferrum pugnamque poscerent et deiecta in id sors esset, se quisque eum optabat, quem fortuna in id certamen legeret; §21.42.3cuiusque sors exciderat, alacer inter gratulantes gaudio exsultans cum sui moris tripudiis arma raptim capiebat. §21.42.4ubi vero dimicarent, is habitus animorum non inter eiusdem modo condicionis homines erat sed etiam inter spectantes vulgo, ut non vincentium magis quam bene morientium fortuna laudaretur.
만일 결결에서 풀려나고 승자로서 무기와 말을 받게 된다면, 칼을 겨누어 결투하기를 원하는 자가 있느냐고. 그들 모두가 단 한 사람도 빠짐없이 칼과 전투를 요구하여 그 결투를 위해 제비가 던져졌을 때, 저마다 운명이 그 결투에 선택할 자가 바로 자신 이기를 바랐다. 그리고 누구의 제비이든 튀어나오는 사람은, 축하하는 이들 사이에서 기쁨으로 날뛰며 자신들의 풍습에 따른 춤을 추며 신속하게 무기를 집어 들었다. 그러나 실제로 그들이 싸울 때, 그러한 마음 상태는 같은 처지에 있는 사람들 사이뿐만 아니라 구경하는 일반 병사들 사이에도 존재하여, 승자의 운명이 훌륭하게 죽어가는 자의 운명보다 더 찬양받는 것이 아닐 정도였다.