§21.33.1prima deinde luce castra mota et agmen reliquum incedere coepit. §21.33.2iam montani signo dato ex castellis ad stationem solitam conveniebant, cum repente conspiciunt alios arce occupata sua super caput inminentis, alios via transire hostis. §21.33.3utraque simul obiecta res oculis animisque immobiles parumper eos defixit;
그 뒤 새벽녘에 진영이 이동했고, 나머지 군대가 행진하기 시작했다. 이미 산악 부족들은 신호가 떨어지자 요새들로부터 평소의 초소로 모여들고 있었는데, 그때 갑자기 그들은 어떤 적들이 자신들의 요새를 점령한 채 머리 위에서 내려다보고 있고, 또 다른 적들은 길을 통과하고 있는 것을 목격했다. 두 가지 일이 동시에 눈과 마음에 들이닥치자 그들은 잠시 동안 꼼짝달싹 못 하고 굳어 버렸다.
deinde, ut trepidationem in angustiis suoque ipsum tumultu misceri agmen videre, §21.33.4equis maxime consternatis, quidquid adiecissent ipsi terroris, satis ad perniciem fore rati, diversis rupibus, iuxta in vias ac devia adsueti, decurrunt. §21.33.5tum vero simul ab hostibus simul iniquitate locorum Poeni oppugnabantur, plusque inter ipsos, sibi quoque tendente, ut periculo primus evaderet, quam cum hostibus certaminis erat.
그러고 나서 행군 대열이 협곡 안에서 자기들끼리의 혼란으로 웅성거리며 뒤흔들리는 것을 보고는, 특히 말들이 질겁한 것을 보고 자신들이 어떤 공포를 더하든 적들을 파멸시키는 데 충분하리라 생각한 그들은, 길길이든 길이 없는 곳이든 똑같이 익숙했기에 사방의 절벽에서 내리달렸다. 이때 정녕 카르타고인들은 적들의 공격과 불리한 지세라는 이중의 난관에 봉착해 있었으며, 저마다 위험에서 먼저 빠져나가려고 다투었기 때문에 적들과의 싸움보다 자기들끼리의 싸움이 한층 더 치열했다. 행군 대열을 가장 위험하게 만든 것은 말들이었다.
§21.33.6equi maxime infestum agmen faciebant qui et clamoribus dissonis, quos nemora etiam repercussaeque valles augebant, territi trepidabant et icti forte aut vulnerati adeo consternabantur, ut stragem ingentem simul hominum ac sarcinarum omnis generis facerent; §21.33.7multosque turba, cum praecipites deruptaeque utrimque angustiae essent, in inmensum altitudinis deiecit, quosdam et armatos;
말들은 숲과 울려 퍼지는 골짜기로 인해 더욱 증폭된 뒤섞인 고함에 겁을 먹고 요동쳤으며, 우연히 부딪히거나 부상을 입기라도 하면 몹시 흥분하여 사람들과 온갖 짐더미 사이에 엄청난 사태를 유발했다. 또한 협곡의 양쪽이 가파른 절벽이었기 때문에 들이닥친 무리로 인해 많은 이들이 끝없는 나락으로 떨어졌는데, 그중에는 무장을 한 자들도 있었다.
sed ruinae maxime modo iumenta cum oneribus devolvebantur. §21.33.8quae quamquam foeda visu erant, stetit parumper tamen Hannibal ac suos continuit, ne tumultum ac trepidationem augeret; §21.33.9deinde, postquam interrumpi agmen vidit periculumque esse, ne exutum inpedimentis exercitum nequiquam incolumem traduxisset, decurrit ex superiore loco et, cum impetu ipso fudisset hostem, suis quoque tumultum auxit. §21.33.10sed is tumultus momento temporis, postquam liberata itinera fuga montanorum erant, sedatur, nec per otium modo sed prope silentio mox omnes traducti.
그러나 무엇보다도 짐승들이 짐과 함께 마치 건물이 붕괴하듯 굴러떨어졌다. 비록 눈 뜨고 보기 힘든 참상이었으나, 한니발은 혼란과 소란을 더 가중시키지 않기 위해 잠시 멈추어 서서 아군을 진정시켰다. 그러고 나서 대열이 끊어지고, 수하물들을 다 빼앗긴 군대를 무사히 통과시켜 보았자 아무 소용이 없게 될 위험이 있음을 보게 되자, 그는 높은 곳에서 달려 내려가 그 돌격의 기세만으로 적을 흩어 버렸으나, 아군에게도 혼란을 더하게 되었다. 그러나 이 혼란은 산악 부족들이 도망치면서 길이 열리자 순식간에 진정되었고, 곧 모든 이들이 여유로울 뿐 아니라 거의 침묵 속에서 통과했다.
§21.33.11castellum inde, quod caput eius regionis erat, viculosque circumiectos capit, et captivo cibo ac pecoribus per triduum exercitum aluit;
그 후 그는 그 지역의 중심지였던 요새와 인근의 마을들을 점령하고, 노획한 식량과 가축으로 사흘 동안 군대를 먹였다.
et quia nec a montanis primo perculsis nec loco magno opere impediebantur, aliquantum eo triduo viae confecit.
그리고 처음 기세가 꺾인 산악 부족들로부터도, 지세로부터도 크게 방해받지 않았기 때문에, 그 사흘 동안 꽤 많은 길을 나아갔다.