§2.65.1ubi inluxit, Romanus integer satiatusque somno productus in aciem fessum stando et vigiliis Volscum primo impetu perculit;
날이 밝자, 피로가 없고 충분한 잠으로 활력을 얻어 전선으로 인도된 로마군은, 서서 대기하는 것과 야간 경계로 지친 볼스키군을 첫 돌격에서 물리쳤다.
§2.65.2quamquam cessere magis quam pulsi hostes sunt, quia ab tergo erant clivi, in quos post principia integris ordinibus tutus receptus fuit.
비록 적들이 격퇴당했다기보다는 오히려 후퇴한 것이었으나, 이는 그들의 등 뒤에 언덕들이 있어 전위부대 뒤에서 전열을 흐트러뜨리지 않고 안전하게 퇴각할 수 있었기 때문이었다.
consul, ubi ad iniquum locum ventum est, sistit aciem.
집정관은 불리한 지점에 도달하자 전선을 멈추었다.
miles aegre teneri, clamare et poscere, ut perculsis instare liceat.
병사들은 간신히 제지당하는 상태에서, 타격을 입은 적들을 추격할 수 있게 해달라고 소리 높여 요구했다.
§2.65.3ferocius agunt equites;
기병들은 더욱 격렬하게 행동했다.
circumfusi duci vociferantur se ante signa ituros.
그들은 지휘관을 둘러싸고 자신들이 군기보다 앞서 나아가겠다고 소리쳤다.
dum cunctatur consul virtute militum fretus, loco parum fidens, conclamant se ituros, clamoremque res est secuta.
집정관이 병사들의 용맹함은 믿으면서도 지형은 신뢰하지 못하여 주저하는 동안, 그들은 나아가겠다고 일제히 외쳤고, 그 외침에 행동이 뒤따랐다.
fixis in terram pilis, quo leviores ardua evaderent, cursu subeunt.
그들은 험준한 곳을 더 가볍게 오르기 위해 투창을 땅에 꽂아 두고 달려서 올라갔다.
§2.65.4Volscus effusis ad primum impetum missilibus telis saxa obiacentia pedibus ingerit in subeuntes turbatosque ictibus crebris urget ex superior loco.
볼스키군은 첫 돌격에 투척 무기를 모두 쏟아부은 뒤, 발밑에 놓인 돌들을 기어오르는 자들에게 던졌고, 빈번한 충격으로 혼란에 빠진 자들을 높은 곳에서 압박했다.
sic prope oneratum est sinistrum Romanis cornu, ni referentibus iam gradum consul increpando simul temeritatem simul ignaviam pudore metum excussisset.
이리하여 로마군의 좌익은 거의 압도될 뻔했으나, 이미 퇴각하려던 자들에게 집정관이 무모함과 비겁함을 동시에 꾸짖어 수치심으로 두려움을 털어내게 하지 않았더라면 그러했을 것이다.
§2.65.5restitere primo obstinatis animis;
그들은 처음에는 완강한 결의로 버텼다.
deinde, ut obtinentes locum vires refecerant, audent ultro gradum inferre et clamore renovato commovent aciem;
그러고 나서, 발디딤을 확보하고 체력을 회복하자, 스스로 전진할 용기를 내어 다시 외침을 지르며 적의 전선을 뒤흔들었다.
tum rursus impetu capto enituntur atque exsuperant iniquitatem loci.
이윽고 다시 돌격을 감행해 기어올라 지형의 불리함을 극복했다.
iam prope erat, §2.65.6ut in summum clivi iugum evaderent, cum terga hostes dedere effusoque cursu paene agmine uno fugientes sequentesque castris incidere.
이제 거의, 그들이 언덕의 가장 높은 능선에 도달하려던 참이었는데, 그때 적들이 등을 돌려 달아났고, 도망치는 자들과 뒤쫓는 자들이 거의 하나의 대열이 되어 맹렬히 달리며 진영 안으로 몰려 들어갔다.
§2.65.7in eo pavore castra capiuntur.
그 공포의 혼란 속에서 진영은 함락되었다.
qui Volscorum effugere potuerunt, Antium petunt.
볼스키인들 중 탈출할 수 있었던 자들은 안티움으로 향했다.
Antium et Romanus exercitus ductus.
로마군 역시 안티움으로 인도되었다.
paucos circumsessum dies deditur, nulla oppugnantium nova vi, sed quod iam inde ab infelici pugna castrisque amissis ceciderant animi.
며칠 동안 포위된 끝에 안티움은 항복했는데, 이는 공격자들의 새로운 무력 때문이 아니라, 이미 저 불운한 전투와 진영의 상실로 인해 그들의 사기가 꺾여 있었기 때문이었다.