§2.56.1Voleronem amplexa favore plebs proximis comitiis tribunum plebi creat in eum annum, qui L. Pinarium P. Furium consules habuit.
평민들은 볼레로를 열렬한 지지로 받아들였고, 다음 선거에서 그를 루키우스 피나리우스와 푸블리우스 푸리우스가 집정관을 지낸 해의 평민 호민관으로 선출했다.
§2.56.2contraque omnium opinionem, qui eum vexandis prioris anni consulibus permissurum tribunatum credebant, post publicam causam privato dolore habito, ne verbo quidem violatis consulibus, rogationem tulit ad populum, ut plebei magistratus tributis comitiis fierent.
그리고 그가 전해의 집정관들을 괴롭히는 데 호민관직을 허비할 것이라고 믿었던 모든 이들의 예상과는 반대로, 그는 개인적인 원한을 공공의 대의 뒤에 두고, 집정관들을 말 한마디로도 모욕하지 않은 채, 평민 정무관은 구민회에서 선출되어야 한다는 법안을 민중에게 제출했다.
§2.56.3haud parva res sub titulo prima specie minime atroci ferebatur, sed quae patriciis omnem potestatem per clientium suffragia creandi, quos vellent, tribunos auferret.
일견 전혀 위협적이지 않아 보이는 명목 하에 제안된 이 사안은 결코 작은 일이 아니었으니, 그것은 귀족들로부터 그들의 피보호자들의 투표를 통해 자신들이 원하는 자를 호민관으로 선출하는 모든 권한을 박탈하는 것이었기 때문이다.
§2.56.4huic actioni gratissimae plebi cum summa vi resisterent patres, nec, quae una vis ad resistendum erat, ut intercederet aliquis ex collegio auctoritate aut consulum aut principum adduci posset, res tamen suo ipsa molimine gravis certaminibus in annum extrahitur.
평민에게 매우 환영받는 이 움직임에 대해 귀족들이 온 힘을 다해 저항했고, 저항을 위한 유일한 힘이었던 호민관 동료 중 누군가가 거부권을 행사하도록 집정관이나 유력자들의 권위로도 설득할 수 없었으나, 이 일은 그 자체의 어려움으로 인해 분쟁 속에서 이듬해로 끌어졌다.
§2.56.5plebs Voleronem tribunum reficit;
평민은 볼레로를 호민관으로 재선했다.
patres, ad ultimum dimicationis rati rem venturam, Ap. Claudium, Appi filium, iam inde a paternis certaminibus invisum infestumque plebi, consulem faciunt.
귀족들은 사태가 극단적인 투쟁에 이를 것이라 생각하고, 아버지 대의 분쟁 이래로 평민들에게 미움과 적대를 받아온 아피우스의 아일 아피우스 클라우디우스를 집정관으로 선출했다.
collega ei T. Quinctius datur.
그의 동료로는 티투스 퀸크티우스가 주어졌다.
§2.56.6principio statim anni nihil prius quam de lege agebatur.
새해 벽두부터 즉시 법안 이외의 어떤 것도 우선하여 다루어지지 않았다.
sed ut inventor legis Volero, sic Laetorius, collega eius, auctor cum recentior, tum acrior erat.
그러나 법안의 창시자가 볼레로였다면, 그의 동료인 라이토리우스는 지지자로서 더 새로울 뿐만 아니라 더 격렬했다.
ferocem faciebat belli gloria ingens,
눈부신 군공이 그를 대담하게 만들고 있었다.
§2.56.7quod aetatis eius haud quisquam manu promptior erat.
그의 세대에서 그보다 전투에 더 용맹한 자가 아무도 없었기 때문이다.
is, cum Volero nihil praeterquam de lege loqueretur, insectatione abstinens consulum, ipse accusationem Appi familiaeque superbissimae ac crudelissimae in plebem Romanam exorsus,
볼레로가 법안 외에는 아무것도 말하지 않고 집정관들에 대한 비난을 자제한 반면, 라이토리우스 자신은 아피우스와 그의 지극히 오만하고 잔인한 가문이 로마 평민에게 저지른 만행에 대한 고발을 시작했다.
§2.56.8cum a patribus non consulem, sed carnificem ad vexandam et lacerandam plebem creatum esse contenderet, rudis in militari homine lingua non suppetebat libertati animoque.
그는 귀족들에 의해 선출된 것이 집정관이 아니라 평민을 괴롭히고 찢어발기기 위한 처형인이라고 주장했으나, 군인에게 흔한 거친 언변은 그의 자유로운 정신과 기개를 따라가지 못했다.
§2.56.9itaque deficiente oratione “quando quidem non tam facile loquor” inquit, “Quirites, quam, quod locutus sum, praesto, crastino die adeste.
그리하여 말이 막히자 그는 말했다. "시민들이여, 내가 말한 것을 실행하는 것만큼 쉽게 말하지는 못하는 고로, 내일 모여 주십시오.
ego hic aut in conspectu vestro moriar aut perferam legem. ” occupant tribuni templum postero die;
나는 여기서 여러분의 눈앞에서 죽거나 아니면 법안을 통과시키겠습니다." 다음 날 호민관들은 연단을 점거했다.
§2.56.10consules nobilitasque ad inpediendam legem in contione consistunt.
집정관들과 귀족층은 법안을 저지하기 위해 집회에 버티고 섰다.
submoveri Laetorius iubet, praeterquam qui suffragium ineant.
라이토리우스는 투표를 하는 자들을 제외하고는 모두 물러가라고 명령했다.
§2.56.11adulescentes nobiles stabant nihil cedentes viatori.
젊은 귀족들은 호민관의 시종에게 조금도 양보하지 않고 버티고 섰다.
tum ex his prendi quosdam Laetorius iubet.
그러자 라이토리우스는 그들 중 일부를 체포하라고 명령했다.
consul Appius negare ius esse tribuno in quemquam nisi in plebeium;
집정관 아피우스는 호민관에게 평민 이외의 누구에게도 사법적 권한이 없다고 부인했다.
§2.56.12non enim populi, sed plebis eum magistratum esse; nec illum ipsum submovere pro imperio posse more maiorum, quia ita dicatur “si vobis videtur, discedite, Quirites.
왜냐하면 그는 전체 민중의 정무관이 아니라 평민의 정무관이기 때문이며, 조상의 관습에 따르면 명령권에 의거해 스스로 사람들을 퇴거시킬 수도 없기 때문이니, 공식 문구에 "시민들이여, 원하신다면 물러가십시오"라고 되어 있기 때문이라는 것이었다.
” facile contemptim de iure disserendo perturbare Laetorium poterat.
아피우스는 법에 관해 이렇듯 경멸하듯 논함으로써 라이토리우스를 쉽게 당황하게 만들 수 있었다.
§2.56.13ardens igitur ira tribunus viatorem mittit ad consulem, consul lictorem ad tribunum, privatum esse clamitans, sine imperio, sine magistratu;
이에 분노에 찬 호민관은 집정관에게 시종을 보냈고, 집정관은 호민관에게 리토르를 보냈으니, 호민관은 명령권도 정무관직도 없는 사인에 불과하다고 외치면서였다.
§2.56.14violatusque esset tribunus, ni et contio omnis atrox coorta pro tribuno in consulem esset, et concursus hominum in forum, ex tota urbe concitatae multitudinis, fieret.
그리고 만약 호민관을 위해 집정관에게 맞서는 격렬한 집회 전체가 일어나지 않았거나, 온 도시에서 흥분한 군중이 밀려들어 광장으로 사람들이 쇄도하지 않았더라면 호민관은 폭행을 당했을 것이다.
sustinebat tamen Appius pertinacia tantam tempestatem;
그럼에도 불구하고 아피우스는 완고함으로 그 거대한 폭풍을 견뎌냈다.
§2.56.15certatumque haud incruento proelio foret, ni Quinctius, consul alter, consularibus negotio dato, ut collegam vi, si aliter non possent, de foro abducerent, ipse nunc plebem saevientem precibus lenisset, nunc orasset tribunos, ut concilium dimitterent;
그리고 만약 다른 집정관인 퀸크티우스가 전직 집정관들에게 임무를 부여하여, 다른 방법이 없다면 무력으로라도 동료를 광장에서 데려오게 하고, 자신은 때로는 날뛰는 평민을 간청으로 달래며, 때로는 호민관들에게 집회를 해산해 달라고 애원하지 않았더라면, 결코 피 흘림이 없지 않은 전투가 벌어졌을 것이다.
§2.56.16darent irae spatium: non vim suam illis tempus adempturum, sed consilium viribus additurum, et patres in populi et consulem in patrum fore potestate.
분노에 시간을 주어야 한다. 시간이 그들의 힘을 빼앗지는 않을 것이며, 오히려 힘에 사려를 더해 줄 것이고, 귀족들은 민중의 권력 아래, 집정관은 귀족들의 권력 아래 놓이게 될 것이라며 그는 설득했다.