§2.52.1urbi cum pace laxior etiam annona rediit et advecto ex Campania frumento et, postquam timor sibi cuique futurae inopiae abiit, eo, quod abditum fuerat, prolato.
평화와 함께 도시에는 식량 가격의 하락도 돌아왔다. 이는 캄파니아에서 곡물이 수입된 덕분이기도 했고, 미래의 식량 부족에 대한 각자의 두려움이 사라진 뒤 숨겨져 있던 곡물이 밖으로 나오게 된 덕분이기도 했다.
§2.52.2ex copia deinde otioque lascivire rursus animi et pristina mala, postquam foris deerant, domi quaerere.
그 뒤 풍요와 한가함 속에서 사람들의 마음은 다시 방종해졌고, 국외에서 재난(전쟁)이 사라지자 국내에서 예전의 재난(내분)을 찾기 시작했다.
§2.52.3tribuni plebem agitare suo veneno, agraria lege; in resistentes incitare patres nec in universos modo, sed in singulos.
호민관들은 자신들의 독약인 토지법으로 평민들을 선동했고, 저항하는 귀족들에 맞서 전체뿐만 아니라 개개인에 대해서도 평민들을 부추겼다.
Q. Considius et T. Genucius, auctores agrariae legis, T. Menenio diem dicunt.
토지법의 제안자인 퀸투스 콘시디우스와 티투스 게누키우스는 티투스 메네니우스를 기소했다.
invidiae erat amissum Cremerae praesidium, cum haud procul inde stativa consul habuisset;
크레메라에서 수비대를 잃은 것이 원망의 표적이 되었는데, 당시 집정관이었던 그가 그곳에서 멀지 않은 곳에 상설 진영을 구축하고 있었기 때문이다.
§2.52.4ea oppressit, cum et patres haud minus quam pro Coriolano adnisi essent, et patris Agrippae favor hauddum exolevisset.
귀족들이 코리올라누스를 위해서 그랬던 것 못지않게 노력했고, 그의 아버지 아그리파에 대한 대중의 호의가 아직 식지 않았음에도 불구하고, 그 원망이 그를 파멸시켰다.
§2.52.5in multa temperarunt tribuni;
호민관들은 벌금 액수에서 절제를 발휘했다.
cum capitis anquisissent, duo milia aeris damnato multam dixerunt.
사형을 구형하며 심리했음에도 불구하고, 유죄 판결을 받은 그에게 2천 아스의 벌금을 부과했다.
ea in caput vertit.
그러나 그것이 결과적으로 그의 목숨을 앗아갔다.
negant tulisse ignominiam aegritudinemque; inde morbo absumptum esse.
사람들은 그가 치욕과 슬픔을 견디지 못해 그로 인해 병으로 세상을 떠났다고 전한다.
§2.52.6alius deinde reus Sp. Servilius, ut consulatu abiit, C. Nautio et P. Valerio consulibus, initio statim anni ab L. Caedicio et T. Statio tribunis die dicta non, ut Menenius, precibus suis aut patrum, sed cum multa fiducia innocentiae gratiaeque tribunicios impetus tulit.
그 뒤 또 다른 피고인 스푸리우스 세르빌리우스가 집정관직에서 물러나자마자, 가이우스 나우티우스와 푸블리우스 발레리우스가 집정관이던 해의 시작과 동시에 호민관 루키우스 카에디키우스와 티투스 스타티우스에게 기소되었으나, 메네니우스처럼 자신이나 귀족들의 애원에 의존하지 않고 자신의 무죄와 평판에 대한 굳건한 신뢰를 지닌 채 호민관들의 공격을 견뎌냈다.
§2.52.7et huic proelium cum Tuscis ad Ianiculum erat crimini.
이 사람에게도 야니쿨룸에서 에트루리아인들과 벌인 전투가 기소 사유였다.
sed fervidi animi vir, ut in publico periculo ante, sic tum in suo, non tribunos modo, sed plebem oratione feroci refutando exprobrandoque T. Meneni damnationem mortemque, cuius patris munere restituta quondam plebs eos ipsos, quibus tum saeviret, magistratus, eas leges haberet, periculum audacia discussit.
그러나 격정적인 성품의 인물이었던 그는 이전의 국가적 위기 때와 마찬가지로 이번 자신의 위기에서도 호민관뿐만 아니라 평민들을 격렬한 연설로 반박했고, 일찍이 그 아버지가 세운 공헌 덕분에 평민이 복귀하여 현재 그들이 사납게 대하고 있는 바로 그 정무관들과 법률들을 갖게 되었음에도 티투스 메네니우스를 단죄하고 죽음에 이르게 한 것을 질책함으로써, 자신의 대담함으로 위험을 물리쳤다.
iuvit et Verginius collega,
동료인 베르기니우스도 그를 도왔다.
§2.52.8testis productus, participando laudes; magis tamen Menenianum — adeo mutaverant animi — profuit iudicium.
그는 증인으로 채택되어 공적을 공유함으로써 도왔으나, 그럼에도 메네니우스의 재판 결과가 — 사람들의 마음이 그만큼 변해 있었기에 — 더 큰 도움이 되었다.