Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §2.50.1-2.50.11

베이이군의 매복과 파비우스 가문의 전멸

1770개 구절 중 111번째 · 라틴어

요약

파비우스 가문은 베이이군의 매복에 걸려 언덕 위에서 완강히 버텼으나, 우회한 적들에게 포위당해 단 한 명의 소년만을 남겨두고 전원 전멸한다.

§2.50.1rursus cum Fabiis erat Veienti populo sine ullo maioris belli apparatu certamen, nec erant incursiones modo in agros aut subiti impetus in incursantes, sed aliquotiens aequo campo conlatisque signis certatum, gensque una populi Romani saepe ex opulentissima, §2.50.2ut tum res erant, Etrusca civitate victoriam tulit.
다시 베이이 인민은 더 큰 전쟁의 준비 없이 파비우스 가문과 대치하게 되었고, 그것은 단지 들판으로의 침입이나 침입자들에 대한 갑작스러운 습격에 그치지 않고, 여러 차례 평원 상에서 군기를 맞대고 전면전으로 치러졌으며, 로마 인민의 단 하나의 가문이 당시의 상황으로 볼 때 가장 부유했던 에트루리아 도시국가로부터 종종 승리를 거두었다.
§2.50.3id primo acerbum indignumque Veientibus est visum;
이 일은 처음에 베이이인들에게 괴롭고 용납할 수 없는 일로 보였다.
inde consilium ex re natum insidiis ferocem hostem captandi; gaudere etiam multo successu Fabiis audaciam crescere.
그리하여 상황에 따라 매복으로 사나운 적을 사로잡으려는 계획이 세워졌고, 그들은 또한 거듭된 성공으로 파비우스 가문의 대담함이 커지는 것을 기뻐했다.
§2.50.4itaque et pecora praedantibus aliquotiens, velut casu incidissent, obviam acta, et agrestium fuga vasti relicti agri, et subsidia armatorum ad arcendas populationes missa saepius simulato quam vero pavore refugerunt.
그리하여 약탈을 벌이던 자들의 앞길에 마치 우연히 마주친 것처럼 가축들이 몇 차례 몰려왔고, 농민들의 도망으로 밭은 황폐하게 버려졌으며, 약탈을 막기 위해 파견된 무장한 보충대들은 진짜 공포에서라기보다는 대개 거짓 공포에 사로잡혀 퇴각했다.
§2.50.5iamque Fabii adeo contempserant hostem, ut sua invicta arma neque loco neque tempore ullo crederent sustineri posse.
그리고 이제 파비우스 가문은 적을 너무나 경멸하여, 자신들의 무적의 무력이 그 어떤 장소나 시간에서도 저지당할 수 없으리라 믿을 정도였다.
haec spes provexit, ut ad conspecta procul a Cremera magno campi intervallo pecora, quamquam rara hostium apparebant arma, decurrerent.
이러한 기대는 그들로 하여금, 비록 적의 무기가 드문드문 보였을지라도, 크레메라에서 멀리 떨어진 넓은 평원 너머로 보이는 가축들을 향해 달려 내려가게 만들었다.
§2.50.6et cum inprovidi effuso cursu insidias circa ipsum iter locatas superassent palatique passim vaga, ut fit pavore iniecto, raperent pecora, subito ex insidiis consurgitur, et adversi et undique hostes erant.
그리고 방심한 채 내달리던 그들이 길 자체의 주변에 배치된 매복지를 지나쳐, 공포에 질렸을 때 흔히 그렇듯 뿔뿔이 흩어져 헤매는 가축들을 이리저리 붙잡고 있을 때, 갑자기 매복지에서 적들이 일제히 일어났고, 정면과 사방이 모두 적들이었다.
§2.50.7primo clamor circumlatus exterruit, dein tela ab omni parte accidebant;
처음에는 사방에서 함성이 그들을 겁에 질리게 했고, 이어서 모든 방향에서 무기가 쏟아졌다.
coeuntibusque Etruscis iam continenti agmine armatorum saepti, quo magis se hostis inferebat, cogebantur breviore spatio et ipsi orbem colligere, quae res §2.50.8et paucitatem eorum insignem et multitudinem Etruscorum multiplicatis in arto ordinibus faciebat.
그리고 에트루리아인들이 집결하여 이제 끊임없는 무장병의 대열에 둘러싸이자, 적이 밀고 들어올수록 그들 자신도 더 좁은 공간에서 원진을 갖추어야만 했는데, 이 사태는 그들 수의 현저한 적음과, 좁은 공간에서 대열이 겹겹이 늘어난 에트루리아인들의 수의 많음을 대조적으로 돋보이게 만들었다.
tum omissa pugna, §2.50.9quam in omnes partes parem intenderant, in unum locum se omnes inclinant.
그때, 모든 방향으로 동일하게 유지하고 있던 전투를 포기하고, 그들 모두가 한곳으로 쏠렸다.
eo nisi corporibus armisque rupere cuneo viam.
그곳으로 그들은 육체와 무기에 의지하여 쐐기 대형으로 길을 뚫었다.
§2.50.10duxit via in editum leniter collem.
길은 완만하게 솟은 언덕으로 이어졌다.
inde primo restitere;
그곳에서 처음에 그들은 버텼다.
mox, ut respirandi superior locus spatium dedit recipiendique a pavore tanto animum, pepulere etiam subeuntes;
이윽고 높은 지대 덕분에 숨을 돌리고 그 커다란 공포로부터 정신을 차릴 공간이 생기자, 그들은 올라오는 자들마저 밀어냈다.
vincebatque auxilio loci paucitas, ni iugo circummissus Veiens in verticem collis evasisset.
그리하여 지형의 도움을 받아 소수의 무리가 승리를 거두고 있었으나, 만일 고개를 우회한 베이이군이 언덕 꼭대기로 빠져나오지 않았더라면 그러했을 것이다.
§2.50.11ita superior rursus hostis factus.
이리하여 적이 다시 우위를 점하게 되었다.
Fabii caesi ad unum omnes praesidiumque expugnatum.
파비우스 가문은 단 한 명도 빠짐없이 몰살당했고 요새는 함락되었다.
trecentos sex perisse satis convenit, unum prope puberem aetate relictum, stirpem genti Fabiae dubiisque rebus populi Romani saepe domi bellique vel maximum futurum auxilium.
삼백여섯 명이 사망했다는 점에는 대체로 합의가 이루어져 있으며, 거의 성년에 이른 나이의 한 소년만이 살아남았는데, 그는 파비우스 가문의 혈통이자 로마 인민의 위태로운 상황에서 종종 대내외적으로 가장 큰 도움을 줄 존재였다.

어휘·문법 주석

  1. 2.50.2ex opulentissima, ut tum res erant, Etrusca civitate — opulentissima는 여성 단수 탈격 명사인 civitate를 수식하는 형용사 최상급이다. 삽입절인 ut tum res erant(당시의 상황으로 볼 때)는 당시 에트루리아 국가의 부강했던 국력을 보충 설명한다.
  2. 2.50.3gaudere etiam multo successu Fabiis audaciam crescere — gaudere는 역사적 부정사(직설법 미완료 과거와 유사)로, 주어는 앞 문장의 Veientes이다. 이 동사는 대격과 부정사(A.C.I.) 구문을 목적어로 취하는데, 이때 audaciam이 대격 주어이고 crescere가 부정사이다. Fabiis는 영향의 여격이다.
  3. 2.50.4et pecora praedantibus aliquotiens, velut casu incidissent, obviam acta, et agrestium fuga vasti relicti agri, et subsidia armatorum ad arcendas populationes missa saepius simulato quam vero pavore refugerunt — et... et... et...에 의해 세 절이 대등하게 연결되어 있으며, 첫 번째 절(pecora... obviam acta [sunt])과 두 번째 절(agri... relicti [sunt])에서는 동사 sunt가 생략되어 있다. 세 번째 절의 subsidia만이 문장 끝에 위치한 주동사 refugerunt의 주어로 기능한다.
  4. 2.50.10vincebatque auxilio loci paucitas, ni iugo circummissus Veiens in verticem collis evasisset — 주절의 직설법 미완료 과거(vincebat)와 ni절의 접속법 과거완료(evasisset)가 결합한 긴박한 서사적 조건문(반가상 조건문의 변형)이다. '만일 ~하지 않았더라면 소수가 막 승리를 거두려던 참이었다'라는 뜻으로, 실현 직전까지 도달했던 긴박한 상황을 현장감 있게 표현한다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §2.50.1-2.50.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:2.50.1-2.50.11

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.