§2.50.1rursus cum Fabiis erat Veienti populo sine ullo maioris belli apparatu certamen, nec erant incursiones modo in agros aut subiti impetus in incursantes, sed aliquotiens aequo campo conlatisque signis certatum, gensque una populi Romani saepe ex opulentissima, §2.50.2ut tum res erant, Etrusca civitate victoriam tulit.
维爱人民与法比乌斯一族之间再次发生冲突,而没有任何大战的准备;这不仅是对田野的掠夺或对入侵者的突然袭击,而且有几次他们在平原上摆开阵势正面交锋,而罗马人民的一个氏族常常从最富庶的—— 就当时的局势而言——埃特鲁里亚城邦手中夺得胜利。
§2.50.3id primo acerbum indignumque Veientibus est visum; inde consilium ex re natum insidiis ferocem hostem captandi; gaudere etiam multo successu Fabiis audaciam crescere.
起初,这让维爱人感到痛苦和不可容忍;随后,根据情况产生了一个计划,即通过埋伏来捕捉这个凶猛的敌人;他们甚至高兴地看到,法比乌斯一族由于屡屡成功而胆量倍增。
§2.50.4itaque et pecora praedantibus aliquotiens, velut casu incidissent, obviam acta, et agrestium fuga vasti relicti agri, et subsidia armatorum ad arcendas populationes missa saepius simulato quam vero pavore refugerunt.
因此,不仅有些牲畜几次被赶到掠夺者面前,仿佛是偶然相遇一样,而且农民因逃跑而使田地荒芜,为了阻止掠夺而派出的武装增援部队也往往由于伪装的恐惧而非真正的恐惧而撤退。
§2.50.5iamque Fabii adeo contempserant hostem, ut sua invicta arma neque loco neque tempore ullo crederent sustineri posse.
此时法比乌斯一族已经如此轻视敌人,以至于相信他们无敌的武力在任何地方、任何时候都无法被阻挡。
haec spes provexit, ut ad conspecta procul a Cremera magno campi intervallo pecora, quamquam rara hostium apparebant arma, decurrerent.
这种希望促使他们奔向在远离克雷梅拉、隔着广阔平原的地方所看见的牲畜,尽管当时只出现零星的敌军武器。
§2.50.6et cum inprovidi effuso cursu insidias circa ipsum iter locatas superassent palatique passim vaga, ut fit pavore iniecto, raperent pecora, subito ex insidiis consurgitur, et adversi et undique hostes erant.
当这些毫无防备、一路狂奔的人穿过了布置在道路本身的埋伏,并四处分散,正在捕捉因惊恐而四处乱跑的牲畜时(正如在注入恐惧时通常发生的那样),敌人突然从埋伏中一齐站起,正面和四面八方都是敌人。
§2.50.7primo clamor circumlatus exterruit, dein tela ab omni parte accidebant; coeuntibusque Etruscis iam continenti agmine armatorum saepti, quo magis se hostis inferebat, cogebantur breviore spatio et ipsi orbem colligere, quae res §2.50.8et paucitatem eorum insignem et multitudinem Etruscorum multiplicatis in arto ordinibus faciebat.
起初,周围传来的喊杀声震慑了他们,接着武器从四面八方落下来;随着埃特鲁里亚人的集结,他们已被连续不断的武装士兵队伍所包围,敌人逼得越近,他们自己也被迫在越狭窄的空间里缩成圆阵,这件事既使他们人数的稀少显得格外突出,又使埃特鲁里亚人因在狭小空间内层层重叠的队列而显得人数众多。
tum omissa pugna, §2.50.9quam in omnes partes parem intenderant, in unum locum se omnes inclinant.
于是,他们放弃了原本向各个方向平等展开的战斗,全体转向一个地方。
eo nisi corporibus armisque rupere cuneo viam.
在那个地方,他们凭借身体和武器的力量,排成楔形阵势冲出了一条路。
§2.50.10duxit via in editum leniter collem.
这条路通向一座缓坡丘陵。
inde primo restitere; mox, ut respirandi superior locus spatium dedit recipiendique a pavore tanto animum, pepulere etiam subeuntes; vincebatque auxilio loci paucitas, ni iugo circummissus Veiens in verticem collis evasisset.
起初他们在那里坚守;不久,当高地提供了喘息的空间以及从如此巨大的恐惧中恢复精神的余地时,他们甚至击退了冲上来的敌人;如果不是维爱人绕过山脊、出现在丘陵的顶端,这少数人本可以凭借地形的帮助获得胜利。
§2.50.11ita superior rursus hostis factus.
这样,敌人再次占据了上风。
Fabii caesi ad unum omnes praesidiumque expugnatum.
法比乌斯一族被斩尽杀绝,要塞被攻陷。
trecentos sex perisse satis convenit, unum prope puberem aetate relictum, stirpem genti Fabiae dubiisque rebus populi Romani saepe domi bellique vel maximum futurum auxilium.
大家公认有三百零六人阵亡,仅留下一个接近成年年龄的少年,他作为法比乌斯氏族的后代,注定会在罗马人民的危难时刻,在内政和战争中常常成为最大的帮助。