§2.1.1liberi iam hinc populi Romani res pace belloque gestas, annuos magistratus imperiaque legum potentiora quam hominum peragam.
이제부터 나는 자유로워진 로마 인민의 평화와 전쟁 시기의 업적, 1년 임기의 관직, 그리고 인간보다 더 강력한 법의 지배에 대해 서술하겠다.
§2.1.2quae libertas ut laetior esset, proxumi regis superbia fecerat.
이 자유가 더욱 기쁜 것이 될 수 있었던 것은 바로 전임 왕의 오만함 덕분이었다.
nam priores ita regnarunt, ut haud inmerito omnes deinceps conditores partium certe urbis, quas novas ipsi sedes ab se auctae multitudinis addiderunt, numerentur.
왜냐하면 이전의 왕들은 다음과 같이 통치했기 때문인데, 그들 모두가 차례로 도시의 최소한 일부 지역들의 창건자로 여겨지는 것은 결코 부당하지 않다. 그 새로운 주거지들은 그들이 스스로 늘린 무리들을 위해 직접 덧붙인 것들이었다.
§2.1.3neque ambigitur, quin Brutus idem, qui tantum gloriae Superbo exacto rege meruit, pessimo publico id facturus fuerit, si libertatis inmaturae cupidine priorum regum alicui regnum extorsisset.
또한 오만왕을 추방함으로써 그토록 큰 영광을 얻은 브루투스가, 만약 미숙한 자유에 대한 갈망 때문에 이전 왕들 중 누군가로부터 왕권을 빼앗았더라면, 국가에 가장 큰 해를 끼치며 그 일을 행하게 되었을 것이라는 점은 의심의 여지가 없다.
§2.1.4quid enim futurum fuit, si illa pastorum convenarumque plebs, transfuga ex suis populis, sub tutela inviolati templi aut libertatem aut certe inpunitatem adepta, soluta regio metu, agitari coepta esset tribuniciis procellis et in aliena urbe cum patribus serere certamina,
왜냐하면 저 목자들과 유랑민들의 무리, 즉 자기 부족들로부터의 탈영병들이 불가침 신전의 보호 아래에서 자유 또는 최소한 형벌 면제를 얻고서, 왕에 대한 두려움에서 벗어나 호민관의 폭풍에 흔들리기 시작하고 남의 도시에서 귀족들과 분쟁을 일으켰다면 대체 어떤 일이 일어났겠는가?
§2.1.5priusquam pignera coniugum ac liberorum caritasque ipsius soli, cui longo tempore adsuescitur, animos eorum consociasset?
아내와 자식들이라는 유대와 오랜 세월에 걸쳐 길들여지는 토지 자체에 대한 사랑이 그들의 마음을 결속시키기도 전에 (그런 일이 일어났다면 말이다).
§2.1.6dissipatae res nondum adultae discordia forent, quas fovit tranquilla moderatio imperii eoque nutriendo perduxit, ut bonam frugem libertatis maturis iam viribus ferre possent.
아직 미성숙한 국가는 불화로 인해 흩어지고 말았을 것이다. 온화하고 절제된 통치가 이를 보살폈고, 기르고 양육하여 마침내 그들이 성숙한 힘으로 자유의 좋은 결실을 맺을 수 있는 단계에 이르기까지 이끌어 준 것이다.
§2.1.7libertatis autem originem inde magis, quia annuum imperium consulare factum est, quam quod deminutum quicquam sit ex regia potestate, numeres.
그러나 자유의 기원은 왕의 권력에서 무언가가 감해졌다는 사실보다는, 집정관의 권력이 1년 임기로 제한되었다는 점으로부터 더 많이 찾아야 할 것이다.
omnia iura, omnia insignia primi consules tenuere;
첫 집정관들은 왕의 모든 법적 권한과 모든 표상을 고스란히 유지했다.
§2.1.8id modo cautum est, ne, si ambo fasces haberent, duplicatus terror videretur.
다만 두 사람 모두가 파스케스(권표)를 가질 경우 공포가 두 배가 된 것처럼 보이지 않도록 이 점만이 경계되었다.
Brutus prior concedente collega fasces habuit;
동료 집정관의 양보 덕분에 브루투스가 먼저 파스케스를 가졌다.
qui non acrior vindex libertatis fuerat, quam deinde custos fuit.
그는 이전에 자유를 옹호하는 데 누구보다 뜨거웠던 만큼, 이후에 그것을 지키는 파수꾼으로서도 열렬했다.
§2.1.9omnium primum avidum novae libertatis populum, ne postmodum flecti precibus aut donis regiis posset, iure iurando adegit neminem Romae passuros regnare.
무엇보다 먼저 그는 새로운 자유에 굶주린 인민이 나중에 왕의 탄원이나 선물에 마음이 흔들리지 않도록, 로마에서 그 누구도 군림하는 것을 용납하지 않겠다는 맹세로 그들을 묶어두었다.
§2.1.10deinde, quo plus virium in senatu frequentia etiam ordinis faceret, caedibus regis deminutum patrum numerum primoribus equestris gradus lectis ad trecentorum summam explevit;
그 다음으로 원로원의 의석 수 증가가 그 신분에 더 큰 힘을 실어줄 수 있도록, 왕의 살육으로 감소했던 원로원 의원의 수를 기사 계급의 명망가들을 선발하여 300명의 정원으로 채웠다.
§2.1.11traditumque inde fertur, ut in senatum vocarentur, qui patres quique conscripti essent: conscriptos, videlicet novum senatum, appellabant lectos.
그리고 그 이후로 원로원에 소집되는 이들을 '원로(Patres)'인 이들과 '추가 등록된 자(Conscripti)'인 이들로 부르는 관행이 전해지게 되었다고 한다. 그들은 새로 선출된 원로원 의원들, 즉 새로운 원로원을 'Conscripti'라고 불렀다.
id mirum quantum profuit ad concordiam civitatis iungendosque patribus plebis animos.
이 조치는 시민들의 화합과 평민의 마음을 원로원 의원들에게 결속시키는 데 놀라울 정도로 큰 도움이 되었다.