§10.9.1Vocare tribus extemplo populus iubebat, apparebatque accipi legem;
민중은 즉시 부족들을 소집하라고 명령하고 있었고, 법안이 수용되고 있음이 분명해 보였다.
ille tamen dies intercessione est sublatus;
그러나 그날은 거부권 행사로 인해 취소되었다.
§10.9.2postero die deterritis tribunis ingenti consensu accepta est.
다음 날, 호민관들이 저지되자 압도적인 합의 속에서 법안이 통과되었다.
pontifices creantur suasor legis P. Decius Mus, P. Sempronius Sophus, C. Marcius Rutilus, M. Livius Denter;
제관(폰티펙스)으로는 법안의 지지자였던 푸블리우스 데키우스 무스, 푸블리우스 셈프로니우스 소푸스, 가이우스 마르키우스 루틸루스, 마르쿠스 리비우스 덴테르가 선출되었다.
quinque augures item de plebe: C. Genucius, P. Aelius Paetus, M. Minucius Faesus, C. Marcius, T. Publilius.
또한 평민 출신의 점복관(아우구르) 다섯 명으로 가이우스 게누키우스, 푸블리우스 엘리우스 페투스, 마르쿠스 미누키우스 페수스, 가이우스 마르키우스, 티투스 푸블릴리우스가 역시 선출되었다.
ita octo pontificum, novem augurum numerus factus.
이로써 제관의 수는 여덟 명, 점복관의 수는 아홉 명이 되었다.
§10.9.3eodem anno M. Valerius consul de provocatione legem tulit diligentius sanctam.
같은 해에 집정관 마르쿠스 발레리우스는 상소(프로보카티오)에 관한 법률을 더 엄격하게 규정하여 발의했다.
tertio ea tum post reges exactos lata est, semper a familia eadem.
그것은 왕정 폐지 이후 세 번째로 발의된 것이었으며, 늘 같은 가문에 의해 제안되었다.
causam renovandae saepius haud aliam fuisse reor,
이 법이 이토록 자주 갱신되어야 했던 이유는 다른 데 있지 않다고 나는 생각한다.
§10.9.4quam quod plus paucorum opes quam libertas plebis poterat.
소수의 권력이 평민의 자유보다 더 강력했다는 점 외에는 말이다.
Porcia tamen lex sola pro tergo civium lata videtur, quod gravi poena, si quis verberasset necassetve civem Romanum, sanxit;
그러나 오직 포르키우스 법만이 시민들의 등(즉, 태형으로부터의 보호)을 위해 제안된 것으로 보인다. 왜냐하면 그 법은 누구든 로마 시민을 매질하거나 죽인다면 엄한 벌에 처하도록 규정했기 때문이다.
§10.9.5Valeria lex cum eum, qui provocasset, virgis caedi securique necari vetuisset, si quis adversus ea fecisset, nihil ultra quam “inprobe factum” adiecit.
발레리우스 법은 상소한 자를 매질하거나 도끼로 처형하는 것을 금지하기는 했으나, 누구든 이를 위반하더라도 "부당한 행위이다"라는 말 이외에는 더 아무것도 덧붙이지 않았다.
§10.9.6id, qui tum pudor hominum erat, visum, credo, vinculum satis validum legis;
당시 사람들의 수치심이 어떠했는지를 고려하면 그것이 법의 충분히 강력한 구속력으로 여겨졌던 모양이라고 나는 생각한다.
nunc vix serio ita minetur quisquam.
오늘날에는 그렇게 진지하게 경고하는 이가 거의 없겠지만 말이다.
§10.9.7bellum ab eodem consule haudquaquam memorabile adversus rebellantes Aequos, cum praeter animos feroces nihil ex antiqua fortuna haberent, gestum est.
같은 집정관에 의해, 반란을 일으킨 에쿠이인들을 상대로 전혀 기억할 만한 가치가 없는 전쟁이 치러졌다. 그들은 사나운 투지 외에는 옛 행운을 아무것도 지니지 못했음에도 말이다.
§10.9.8alter consul Apuleius in Umbria Nequinum oppidum circumsedit.
다른 집정관 아풀레이우스는 움브리아에서 네퀴눔 시를 포위했다.
locus erat arduus atque in parte una praeceps, ubi nunc Narnia sita est, nec vi nec munimento capi poterat.
그곳은 험하고 한쪽은 절벽으로 되어 있었는데, 현재 나르니아가 위치한 곳으로, 무력으로도 포위 공격으로도 함락할 수 없었다.
itaque eam infectam rem M. Fulvius Paetus, §10.9.9T. Manlius Torquatus novi consules acceperunt.
그리하여 해결되지 못한 이 일은 신임 집정관들인 마르쿠스 풀비우스 페투스와 티투스 만리우스 토르콰투스가 물려받았다.
§10.9.10in eum annum cum Q. Fabium consulem non petentem omnes dicerent centuriae, ipsum auctorem fuisse Macer Licinius ac Tubero tradunt differendi sibi consulatus in bellicosiorem annum:
그해를 위해 모든 백인대(켄투리아)가 집정관 출마 의사를 밝히지도 않은 퀸투스 파비우스를 지명했을 때, 그 스스로가 자신의 집정관 임기를 더 전쟁이 잦은 해로 연기하도록 주장한 인물이었다고 리키니우스 마케르와 투베로는 전한다.
§10.9.11eo anno maiori se usui rei publicae fore urbano gesto magistratu.
즉, 그해에는 도시 직무를 수행하는 것이 국가를 위해 자신이 더 유용할 것이라는 이유에서였다.
ita nec dissimulantem, quid mallet, nec petentem tamen aedilem curulem cum L. Papirio Cursore factum.
이처럼 자신이 무엇을 더 선호하는지 숨기지 않으면서도 구하지는 않았던 그는, 루키우스 파피리우스 쿠르소르와 함께 고등 안찰관(쿠룰리스 에디리스)으로 선출되었다.
§10.9.12id ne pro certo ponerem, vetustior annalium auctor Piso effecit, qui eo anno aediles curules fuisse tradit Cn.
이것을 내가 확실한 사실로 간주하지 않게 만든 것은 더 오래된 연대기 작가 피소였다.
Domitium Cn. f. Calvinum et Sp. Carvilium Q. f. Maximum.
그는 그해에 그나에우스 도미티우스 칼비누스(그나에우스의 아들)와 스푸리우스 카르빌리우스 막시무스(퀸투스의 아들)가 고등 안찰관이었다고 전한다.
§10.9.13id credo cognomen errorem in aedilibus fecisse secutamque fabulam mixtam ex aediliciis et consularibus comitiis, convenientem errori.
나는 그 가문명(코그노멘)이 안찰관 선출에 관한 오해를 낳았고, 그 오해에 부합하도록 안찰관 선거와 집정관 선거가 혼합된 이야기가 뒤따랐을 것이라고 믿는다.
§10.9.14et lustrum eo anno conditum a P. Sempronio Sopho et P. Sulpicio Saverrione censoribus, tribusque additae duae, Aniensis ac Terentina.
또한 그해에는 감찰관인 푸블리우스 셈프로니우스 소푸스와 푸블리우스 술피키우스 사웨리오에 의해 청정식(루스트룸)이 거행되었으며, 아니엔시스와 테렌티나 두 부족이 추가되었다.
haec Romae gesta.
이것들이 로마에서 일어난 일들이다.