§10.10.1ceterum ad Nequinum oppidum cum segni obsidione tempus tereretur, duo ex oppidanis, quorum erant aedificia iuncta muro, specu facto ad stationes Romanas itinere occulto perveniunt; §10.10.2inde ad consulem deducti praesidium armatum se intra moenia et muros accepturos confirmant. §10.10.3nec aspernanda res visa neque incaute credenda.
한편, 네퀴눔 시 앞에서는 느슨한 포위 공격으로 시간이 허비되고 있었는데, 가옥이 성벽에 맞닿아 있던 시민들 중 두 명이 지하도를 뚫고 비밀 경로를 통해 로마군의 초소에 도달했다. 그곳에서 집정관에게 인도된 그들은 자신들이 무장한 수비대를 성벽과 방벽 안으로 맞아들이겠다고 확언했다. 이 일은 무시할 수도 없는 일처럼 보였으나, 조심성 없이 믿을 수도 없는 일처럼 보였다.
cum altero eorum — nam alter obses retentus — duo exploratores per cuniculum missi; §10.10.4per quos satis conperta re trecenti armati transfuga duce in urbem ingressi nocte portam, quae proxima erat, cepere.
그들 중 한 명과 함께—다른 한 명은 인질로 억류되어 있었기 때문이다—두 명의 정찰병이 지하도를 통해 파견되었다. 그들을 통해 상황이 충분히 확인되자, 삼백 명의 무장병이 탈주자를 길잡이로 삼아 시내로 들어가 밤중에 가장 가까운 문을 장악했다.
qua refracta consul exercitusque Romanus sine certamine urbem invasere. §10.10.5ita Nequinum in dicionem populi Romani venit.
그 문이 부서지자 집정관과 로마군은 아무런 전투도 없이 시내로 쳐들어갔다. 이리하여 네퀴눔은 로마 민중의 지배하에 들어왔다.
colonia eo adversus Umbros missa a flumine Narnia appellata;
움브리아인들에 대항하여 그곳으로 식민시가 파견되었고, 강 이름을 따서 나르니아라고 불렸다.
exercitus cum magna praeda Romam reductus.
군대는 큰 전리품과 함께 로마로 철수했다.
§10.10.6eodem anno ab Etruscis adversus indutias paratur bellum;
같은 해에 에트루리아인들에 의해 휴전 협정을 위반하여 전쟁이 준비되고 있었다.
sed eos talia molientis Gallorum ingens exercitus finis ingressus paulisper a proposito avertit.
그러나 그들이 그러한 일을 도모하고 있을 때, 가울인들의 대군이 그들의 영토로 진입하여 잠시 그들의 계획을 돌려놓았다.
pecunia deinde, §10.10.7qua multum poterant, freti socios ex hostibus facere Gallos conantur, ut eo adiuncto exercitu cum Romanis bellarent. §10.10.8de societate haud abnuunt barbari, de mercede agitur.
그 후, 그들이 풍부하게 가지고 있어 큰 힘을 발휘할 수 있었던 돈을 믿고, 그들은 적이었던 가울인들을 동맹자로 삼고자 시도했다. 이는 그 군대를 합류시켜 로마인들과 전쟁을 벌이기 위함이었다. 야만인들은 동맹을 거부하지 않았고, 보수에 대한 협상이 진행되었다.
qua pacta acceptaque cum parata cetera ad bellum essent sequique Etruscus iuberet, infitias eunt mercedem se belli Romanis inferendi pactos: §10.10.9quidquid acceperint, accepisse, ne agrum Etruscum vastarent armisque lacesserent cultores; §10.10.10militaturos tamen se, si utique Etrusci velint, sed nulla alia mercede, quam ut in partem agri accipiantur tandemque aliqua sede certa consistant.
보수가 합의되고 수령되자, 전쟁을 위한 다른 모든 준비가 갖추어지고 에트루리아인들이 따라오라고 명령했을 때, 그들은 자신들이 합의한 보수가 로마인들에게 전쟁을 일으키기 위한 것이었음을 부인했다. 즉, 자신들이 받은 것은 무엇이든 에트루리아 영토를 황폐화하지 않고 무력으로 농민들을 괴롭히지 않기 위해 받았을 뿐이라는 것이었다. 다만 에트루리아인들이 기어이 원한다면 자신들이 종군하겠지만, 그것은 토지의 일부를 나누어 받고 마침내 어떠한 확실한 정착지에 자리를 잡게 해 준다는 것 외에 다른 보수로는 불가능하다고 했다. 이 일에 대해 에트루리아 여러 부족의 많은 회의가 소집되었으나, 아무것도 성사될 수 없었다.
§10.10.11multa de eo concilia populorum Etruriae habita, nec perfici quicquam potuit, non tam quia inminui agrum quam quia accolas sibi quisque adiungere tam efferatae gentis homines horrebat. §10.10.12ita dimissi Galli pecuniam ingentem sine labore ac periculo partam rettulerunt.
이는 영토가 축소되는 것을 꺼렸기 때문이라기보다는, 이토록 야만적인 종족의 인간들을 자신들의 이웃으로 맞아들이는 것을 저마다 두려워했기 때문이었다. 이리하여 물러간 가울인들은 노고와 위험 없이 얻은 막대한 돈을 가지고 돌아갔다.
Romae terrorem praebuit fama Gallici tumultus ad bellum Etruscum adiecti;
로마에서는 에트루리아 전쟁에 가울인의 소요가 더해졌다는 소문이 공포를 자아냈다.
eo minus cunctanter foedus ictum cum Picenti populo est.
그 때문에 한층 더 망설임 없이 피켄티인들과의 동맹이 체결되었다.