§10.23.1eo anno prodigia multa fuerunt, quorum averruncandorum causa supplicationes in biduum senatus decrevit;
그해에 많은 불길한 전조가 나타났는데, 원로원은 이를 막아내기 위해 이틀 동안의 기원식을 의결했다.
§10.23.2publice vinum ac tus praebitum; supplicatum iere frequentes viri feminaeque.
공비로 포도주와 향이 제공되었고, 수많은 남녀가 기원을 올리기 위해 몰려들었다.
§10.23.3insignem supplicationem fecit certamen in sacello Pudicitiae patriciae, quod in foro bovario est ad aedem rotundam Herculis, inter matronas ortum.
이 기원식을 세간의 이목을 끌게 만든 것은, 우시장 안의 헤라클레스 원형 신전 옆에 있는 '귀족의 정숙' 신당에서 기혼 여성들 사이에 발생한 불화였다.
§10.23.4Verginiam, Auli filiam, patriciam plebeio nuptam, L. Volumnio consuli, matronae, quod e patribus enupsisset, sacris arcuerant.
아울루스의 딸로서 귀족 가문 출신이면서 평민 신분의 남편인 집정관 루키우스 볼룸니우스와 결혼했다는 이유로, 기혼 여성들이 베르기니아를 제의에서 배제했던 것이다.
brevis altercatio inde ex iracundia muliebri in contentionem animorum exarsit,
이로 인해 여성들의 분노에서 비롯된 짧은 말다툼이 격렬한 감정의 대립으로 번졌다.
§10.23.5cum se Verginia et patriciam et pudicam in patriciae Pudicitiae templum ingressam et uni nuptam, ad quem virgo deducta sit, nec se viri honorumve eius ac rerum gestarum paenitere, ex vero gloriaretur.
베르기니아는 자신이 귀족이며 정숙한 여성으로서 '귀족의 정숙' 신전에 들어왔으며, 처녀 시절에 시집온 단 한 명의 남편하고만 결혼 생활을 유지하고 있고, 남편과 그의 관직 및 업적에 대해 전혀 후회하지 않는다고 사실에 입각하여 당당하게 자랑했기 때문이었다.
§10.23.6facto deinde egregio magnifica verba adauxit: in vico Longo, ubi habitabat, extrema parte aedium, quod satis esset loci modico sacello, exclusit aramque ibi posuit et convocatis plebeis matronis conquesta iniuriam patriciarum
뒤이어 그녀는 훌륭한 행동으로 자신의 당찬 말들을 뒷받침했다. 자신이 살고 있던 '롱 가'의 저택 안쪽 귀퉁이에 작은 신당을 세우기에 충분한 공간을 구획하여 거기에 제단을 마련하고, 평민 출신 기혼 여성들을 불러 모아 귀족 여성들의 부당한 처사를 호소했다.
§10.23.7“hanc ego aram” inquit “Pudicitiae plebeiae dedico vosque hortor, ut, quod certamen virtutis viros in hac civitate tenet,
그녀는 이렇게 말했다. "나는 이 제단을 '평민의 정숙'에 바칩니다.
§10.23.8hoc pudicitiae inter matronas sit detisque operam, ut haec ara quam illa, si quid potest, sanctius et a castioribus coli dicatur. ” §10.23.9eodem ferme ritu et haec ara, quo illa antiquior, culta est, ut nulla nisi spectatae pudicitiae matrona et quae uni viro nupta fuisset ius sacrificandi haberet.
그리고 이 국가에서 용맹의 경쟁이 남자들을 자극하는 것처럼, 기혼 여성들 사이에도 이 정숙의 경쟁이 존재하도록 하고, 가능하다면 이 제단이 저 제단보다 더 성스럽고 더 정숙한 여성들에 의해 숭배받는다는 말을 들을 수 있도록 여러분이 힘써 줄 것을 권합니다." 이 제단도 저 오래된 제단과 거의 동일한 의례에 따라 숭배되었는데, 정숙함을 공인받고 오직 한 남편하고만 결혼한 기혼 여성이 아니면 제사를 지낼 권리를 가질 수 없었다.
§10.23.10vulgata dein religio cum pollutis, nec matronis solum sed omnis ordinis feminis, postremo in oblivionem venit.
그 후 이 제의는 오염되어 기혼 여성뿐만 아니라 모든 계층의 여성들에게까지 널리 퍼지게 되면서 결국 망각 속으로 사라졌다.
eodem anno Cn. §10.23.11et Q. Ogulnii aediles curules aliquot faeneratoribus diem dixerunt;
같은 해에 조회관 그네우스와 퀸투스 오굴니우스 형제는 몇몇 고리대금업자들을 기소했다.
§10.23.12quorum bonis multatis ex eo, quod in publicum redactum est, aenea in Capitolio limina et trium mensarum argentea vasa in cella Iovis Iouemque in culmine cum quadrigis, et ad ficum Ruminalem simulacra infantium conditorum urbis sub uberibus lupae posuerunt semitamque saxo quadrato a Capena porta ad Martis straverunt.
이들의 재산을 몰수하여 공고로 환수된 자금으로, 그들은 카피톨리움에 청동 문턱을 설치하고, 유피테르 신전 내실에 세 개의 상에 쓰일 은식기들을, 지붕 위에는 네 마리 말이 이끄는 전차를 탄 유피테르 상을 세웠으며, 루미날리스 무화과나무 옆에는 암늑대의 젖을 빠는 도시의 창건자 어린아이들의 상을 세웠고, 카페나 문에서 마르스 신전까지 이르는 보도를 방형석으로 포장했다.
§10.23.13et ab aedilibus plebeis L. Aelio Paeto et C. Fulvio Curvo ex multaticia item pecunia, quam exegerunt pecuariis damnatis, ludi facti pateraeque aureae ad Cereris positae.
그리고 평민 호조관 루키우스 아엘리우스 파에투스와 가이우스 풀비우스 쿠르부스에 의해서도, 유죄 판결을 받은 목축업자들에게 징수한 벌금으로 경기회가 개최되었고 케레스 신전에 황금 접시들이 봉납되었다.