§1.39.1eo tempore in regia prodigium visu eventuque mirabile fuit: puero dormienti, cui Servio Tullio fuit nomen, caput arsisse ferunt multorum in conspectu. §1.39.2plurimo igitur clamore inde ad tantae rei miraculum orto excitos reges, et cum quidam familiarium aquam ad restinguendum ferret, ab regina retentum, sedatoque eam tumultu moveri vetuisse puerum, donec sua sponte experrectus esset. §1.39.3mox cum somno et flammam abisse.
그때 왕궁에서 징조와 결과에 있어 놀랄 만한 기적이 일어났다. 세르비우스 툴리우스라는 이름을 가진 잠자는 소년의 머리에서, 많은 이들이 지켜보는 가운데 불길이 일어났다고 사람들은 전한다.그리하여 이 엄청난 일에 대한 경이로움으로 그곳에서 매우 큰 외침이 일어나 왕과 왕비가 깨어났고, 하인 중 한 명이 불을 끄기 위해 물을 가져왔을 때 왕비가 그를 제지하였으며, 소란이 진정되자 그녀는 소년이 스스로 깨어날 때까지 움직이지 못하게 했다.곧 잠이 깨자 불꽃도 사라졌다.
tum abducto in secretum viro Tanaquil “uiden tu puerum hunc” inquit, “quem tam humili cultu educamus? scire licet hunc lumen quondam rebus nostris dubiis futurum praesidiumque regiae adflictae;
그 후 남편을 은밀한 곳으로 데려간 타나퀼이 말했다. “우리가 이토록 비천한 신분으로 키우고 있는 이 소년이 보이십니까? 이자가 언젠가 우리의 불안한 국면에서 빛이 되고, 쇠락한 왕실의 보루가 되리라는 것을 알아야 합니다.
proinde materiam ingentis publice privatimque decoris omni indulgentia nostra nutriamus. ” §1.39.4inde puerum liberum loco coeptum haberi erudirique artibus, quibus ingenia ad magnae fortunae cultum excitantur.
그러니 공적으로나 사적으로나 장차 거대한 영광의 불씨가 될 이 아이를 우리의 모든 애정으로 길러내도록 합시다.”그때부터 소년은 자유인의 신분으로 여겨지기 시작했고, 큰 운명을 가꾸도록 천성을 고양하는 여러 학예를 교육받았다.
evenit facile, quod diis cordi esset: iuvenis evasit vere indolis regiae, nec, cum quaereretur gener Tarquinio, quisquam Romanae iuventutis ulla arte conferri potuit, filiamque ei suam rex despondit. §1.39.5hic quacumque de causa tantus illi honos habitus credere prohibet serva natum eum parvumque ipsum servisse.
신들의 마음에 부합하는 일이었기에 이는 쉽게 이루어졌다. 청년은 진정 왕의 기질을 지닌 인물로 성장했으며, 타르퀴니우스의 사윗감을 찾을 때 로마의 젊은이들 중 그 어떤 학예에서도 그와 비교될 수 있는 자가 없었기에, 왕은 자신의 딸을 그에게 약혼시켰다.이처럼 그에게 베풀어진 지극한 예우는, 그 원인이 무엇이든 간에, 그가 여노예의 몸에서 태어나 어릴 때 몸소 노예살이를 했다는 설을 믿지 못하게 만든다.
eorum magis sententiae sum, qui Corniculo capto Servi Tulli, qui princeps in illa urbe fuerat, gravidam viro occiso uxorem, cum inter reliquas captivas cognita esset, ob unicam nobilitatem ab regina Romana prohibitam ferunt servitio partum Romae edidisse in Prisci Tarquini domo; §1.39.6inde tanto beneficio et inter mulieres familiaritatem auctam, et puerum, ut in domo a parvo eductum, in caritate atque honore fuisse; fortunam matlis, quod capta patria in hostium manus venerit, ut serva natus crederetur, fecisse.
나는 오히려 다음과 같이 전하는 이들의 의견에 동조하는 편이다. 코르니쿨룸이 함락되었을 때 그 도시의 제1인자였던 세르비우스 툴리우스의 임신한 아내가 남편이 죽은 후 다른 여자 포로들 사이에서 신분이 확인되자, 독보적인 고귀함 덕분에 로마 왕비에 의해 노예 신분을 면하고 프리스쿠스 타르퀴니우스의 집에서, 즉 로마에서 출산했다는 것이다.그리하여 그러한 큰 은혜 덕분에 여인들 사이의 친밀함이 더해졌고, 소년 또한 어릴 때부터 그 집에서 자라난 자로서 사랑과 존경을 받게 되었으며, 어머니의 처지 — 조국이 함락되어 적의 손에 넘어갔다는 사실 — 가 그로 하여금 여노예의 자식으로 믿어지게 만들었다는 것이다.