§1.13.1Tum Sabinae mulieres, quarum ex iniuria bellum ortum erat, crinibus passis scissaque veste victo malis muliebri pavore ausae se inter tela volantia inferre, ex transverso impetu facto dirimere infestas acies,
그때 사비니 여인들이 — 그녀들에게 가해진 불의로부터 전쟁이 일어났던 것인데 — 머리를 풀어 헤치고 옷을 찢은 채, 여성으로서의 두려움을 눈앞의 고난으로 극복하고, 날아다니는 무기들 사이로 감히 뛰어들어 옆에서 돌격하며 적대적인 전열을 갈라놓고, 분노를 가라앉혔다.
§1.13.2dirimere iras, hinc patres hinc viros orantes, ne se sanguine nefando soceri generique respergerent, ne parricidio macularent partus suos, nepotum illi, hi liberum progeniem.
그녀들은 한편으로는 아버지들에게, 다른 한편으로는 남편들에게 간청하며, 장인과 사위의 천인공노할 피로 서로를 물들이지 말 것과, 친족 살해의 죄악으로 자신들이 낳은 자식들, 즉 저들에게는 손자요 이들에게는 자녀인 후손을 더럽히지 말 것을 요구했다.
§1.13.3“si adfinitatis inter vos, si conubii piget, in nos vertite iras;
"만일 여러분 사이에 이 인척 관계가, 이 혼인이 싫어졌다면, 우리에게 분노를 돌리십시오.
nos causa belli, nos vulnerum ac caedium viris ac parentibus sumus;
우리는 남편들과 부모들에게 전쟁의 원인이며 부상과 도륙의 원인입니다.
melius peribimus quam sine alteris vestrum viduae aut orbae vivemus. ” §1.13.4movet res cum multitudinem tum duces;
여러분 중 어느 한쪽을 잃고 과부나 고아로 살아가느니, 우리는 죽는 편이 더 낫겠습니다." 이 일은 군중뿐만 아니라 지도자들도 감동시켰다.
§1.13.5silentium et repentina fit quies;
침묵과 갑작스러운 고요가 찾아왔다.
inde ad foedus faciendum duces prodeunt;
이어 동맹을 맺기 위해 지도자들이 앞으로 나아갔다.
nec pacem modo, sed civitatem unam ex duabus faciunt.
그들은 평화를 이루었을 뿐만 아니라, 두 국가를 하나로 합쳐 하나의 시민사회를 만들었다.
regnum consociant; imperium omne conferunt Romam.
왕권을 공유했고, 모든 지배권을 로마로 모았다.
ita geminata urbe, ut Sabinis tamen aliquid daretur, Quirites a Curibus appellati.
이렇게 도시가 두 배로 늘어났으나, 사비니인들에게도 무언가를 베풀어 주기 위해 쿠레스에 기원하여 그들을 '퀴리테스'라 불렀다.
monumentum eius pugnae, ubi primum ex profunda emersus palude equus Curtium in vado statuit, Curtium lacum appellarunt.
그 전투의 기념비로서, 깊은 늪에서 처음으로 빠져나온 말이 쿠르티우스를 얕은 여울에 도달하게 한 곳을 사람들은 '쿠르티우스 호수'라 불렀다.
§1.13.6ex bello tam tristi laeta repente pax cariores Sabinas viris ac parentibus et ante omnes Romulo ipsi fecit.
이토록 슬픈 전쟁 뒤에 찾아온 기쁜 평화는 사비니 여인들을 남편들과 부모들에게, 그리고 누구보다 로물루스 자신에게 더욱 사랑스러운 존재로 만들었다.
§1.13.7itaque, cum populum in curias triginta divideret, nomina earum curiis inposuit.
그리하여 그가 백성을 서른 개의 쿠리아로 나눌 때, 그녀들의 이름을 쿠리아에 붙였다.
id non traditur, cum haud dubie aliquanto numerus maior hoc mulierum fuerit, aetate an dignitatibus suis virorumve an sorte lectae sint, quae nomina curiis darent.
여성들의 수가 이보다 확실히 다소 많았을 텐데, 쿠리아에 이름을 주게 될 이들이 나이순으로 뽑혔는지, 자신이나 남편들의 지위에 따라 뽑혔는지, 아니면 제비뽑기로 뽑혔는지는 전해지지 않는다.
§1.13.8eodem tempore et centuriae tres equitum conscriptae sunt: Ramnenses ab Romulo, ab T. Tatio Titienses appellati;
같은 시기에 기병 세 개의 백인대도 편성되었다. 로물루스에게서 라므넨세스, T. 타티우스에게서 티티엔세스라는 이름이 붙여졌다.
Lucerum nominis et originis causa incerta est.
루케레스의 이름과 기원의 원인은 불명확하다.
inde non modo commune sed concors etiam regnum duobus regibus fuit.
이로부터 공동일 뿐만 아니라 화합하는 왕권이 두 왕에게 존재했다.