Humanitext Reader

베르길리우스 · 농경시 §4.1-4.82

양봉의 도입과 벌통의 입지 및 벌떼의 전투

28개 구절 중 22번째 · 라틴어

요약

신들의 가호를 기원하며 양봉이라는 주제를 도입하고, 벌통의 이상적인 입지 조건, 벌집 제작법, 그리고 벌떼의 관리 및 그들이 벌이는 격렬한 전투를 묘사한다.

§4.1Protinus aerii mellis caelestia dona
이어서 나는 공중에서 얻어지는 꿀이라는 천상의 선물을 다루려 한다.
§4.2exsequar: hanc etiam, Maecenas, adspice partem.
마이케나스여, 이 부분 역시 눈여겨보아 주오.
§4.3Admiranda tibi levium spectacula rerum §4.4magnanimosque duces totiusque ordine gentis §4.5mores et studia et populos et proelia dicam.
그대에게 보잘것없는 것들이 보여주는 경이로운 광경과, 기개 높은 지도자들, 그리고 종족 전체의 질서와 습성, 열정, 민족, 그리고 전투에 대해 내가 이야기하리라.
§4.6In tenui labor; at tenuis non gloria, si quem §4.7numina laeva sinunt auditque vocatus Apollo.
보잘것없는 것에 들이는 노력이나, 그 영광은 보잘것없지 않으니, 만약 불길한 신들이 허락하고 부름을 받은 아폴론이 귀를 기울여준다면.
§4.8Principio sedes apibus statioque petenda,
먼저 벌들을 위한 거처와 자리가 찾아져야 하니, 그곳은 바람이 침입할 길이 없는 곳이어야 한다.
§4.9quo neque sit ventis aditus—nam pabula venti
바람은 그들이 집으로 먹이를 실어 오는 것을 가로막기 때문이다.
§4.10ferre domum prohibent—neque oves haedique petulci §4.11floribus insultent aut errans bucula campo §4.12decutiat rorem et surgentes atterat herbas.
또한 양들이나 들이받기 좋아하는 염소들이 꽃들을 짓밟지 않고, 평원을 배회하는 암송아지가 이슬을 털어내거나 자라나는 풀을 짓밟아 뭉개지 않는 곳이어야 한다.
§4.13Absint et picti squalentia terga lacerti §4.14pinguibus a stabulis meropesque aliaeque volucres §4.15et manibus Procne pectus signata cruentis; §4.16omnia nam late vastant ipsasque volantes §4.17ore ferunt dulcem nidis immitibus escam.
등 가죽이 알록달록하고 거친 도마뱀들도 풍요로운 벌통에서 멀리 떨어져 있어야 하며, 벌잡이새들과 다른 새들, 그리고 피 묻은 손으로 가슴에 흔적이 남은 프로크네도 마찬가지다; 왜냐하면 그들은 모든 곳을 널리 황폐화하고, 날아다니는 벌들 자신을 입으로 물어 가 무자비한 둥지 속 새끼들의 달콤한 먹이로 삼기 때문이다.
§4.18At liquidi fontes et stagna virentia musco §4.19adsint et tenuis fugiens per gramina rivus, §4.20palmaque vestibulum aut ingens oleaster inumbret, §4.21ut, cum prima novi ducent examina reges §4.22vere suo ludetque favis emissa iuventus, §4.23vicina invitet decedere ripa calori, §4.24obviaque hospitiis teneat frondentibus arbos.
그러나 맑은 샘과 이끼로 푸른 연못들이 가까이 있어야 하고, 풀밭 사이로 미끄러지듯 흐르는 작은 시내가 있어야 하며, 야자나무나 거대한 야생 올리브나무가 입구에 그늘을 드리워야 한다, 그리하여 새로운 왕들이 첫 번째 벌떼를 이끌고 그들만의 봄에 벌집에서 방출된 젊은 벌들이 떼 지어 놀 때, 이웃한 제방이 더위를 피해 물러나도록 그들을 초대하고, 길목에 서 있는 나무가 무성한 잎사귀의 환대로 그들을 붙잡아두게 하려 함이다.
§4.25In medium, seu stabit iners seu profluet umor, §4.26transversas salices et grandia conice saxa, §4.27pontibus ut crebris possint consistere et alas
그 한가운데에, 물이 고여 정지해 있든 흘러가고 있든, 버드나무 가지들을 가로지르고 거대한 돌들을 던져 넣어라, 그리하여 그들이 수많은 다리 위에 서서 여름 햇살에 날개를 펼칠 수 있게 하라.
§4.28pandere ad aestivum solem, si forte morantes §4.29sparserit aut praeceps Neptuno immerserit Eurus.
만약 머뭇거리는 그들을 거센 동풍이 흩뿌려놓거나 넵투누스의 바다에 거꾸로 빠뜨렸다 할지라도.
§4.30Haec circum casiae virides et olentia late §4.31serpylla et graviter spirantis copia thymbrae §4.32floreat inriguumque bibant violaria fontem.
이 주변에 푸른 카시아와 널리 향기로운 백리향, 그리고 무겁게 향을 뿜는 자브르가 풍성하게 꽃피우고, 제비꽃밭이 물을 대주는 샘을 들이켜게 하라.
§4.33Ipsa autem, seu corticibus tibi suta cavatis, §4.34seu lento fuerint alvaria vimine texta, §4.35angustos habeant aditus: nam frigore mella
그러나 벌통 자체는, 그대에게 파내어진 나무껍질로 꿰매어진 것이든 유연한 버드나무 가지로 엮은 것이든, 좁은 입구를 가져야 한다.
§4.36cogit hiems, eademque calor liquefacta remittit.
겨울의 추위는 꿀을 얼려 응고시키고, 여름의 더위는 녹여서 느슨하게 만들기 때문이다.
§4.37Utraque vis apibus pariter metuenda; neque illae §4.38nequiquam in tectis certatim tenuia cera §4.39spiramenta linunt fucoque et floribus oras §4.40explent collectumque haec ipsa ad munera gluten §4.41et visco et Phrygiae servant pice lentius Idae.
양쪽의 힘 모두 벌들에게는 똑같이 두려운 것이니; 그리하여 그들도 벌집 안에서 다투어 밀랍으로 미세한 틈새들을 바르고, 꽃가루와 꽃들로 가장자리를 채우며, 이 임무를 위해 모아둔 풀을 보관하는 것이 헛되지 않으니, 그것은 새덫용 풀보다도, 프리기아의 이다산의 송진보다도 더 끈적거린다.
§4.42Saepe etiam effossis, si vera est fama, latebris §4.43sub terra fovere larem, penitusque repertae §4.44pumicibusque cavis exesaeque arboris antro.
종종 그들은 또한, 소문이 진짜라면, 땅속에 파낸 은신처에 둥지를 틀어 따뜻하게 지냈고, 깊숙이 발견되기도 하였으니, 구멍 뚫린 가벼운 돌 속이나 썩은 나무의 동굴 속에서이다.
§4.45Tu tamen et levi rimosa cubilia limo §4.46ungue fovens circum et raras superinice frondes.
그럼에도 그대는 틈이 많은 벌집 주위에 부드러운 진흙을 손으로 발라 따뜻하게 해주고 그 위에 잎사귀들을 드문드문 얹어주어라.
§4.47Neu propius tectis taxum sine, neve rubentes §4.48ure foco cancros, altae neu crede paludi, §4.49aut ubi odor caeni gravis aut ubi concava pulsu §4.50saxa sonant vocisque offensa resultat imago.
벌집 가까이에 주목나무를 두지 말고, 붉은 게를 화로에 굽지 말며, 깊은 늪을 믿지 마라, 혹은 진흙의 악취가 무거운 곳이나, 타격으로 움푹 패인 바위들이 울리고 부딪힌 목소리의 메아리가 되튀는 곳을.
§4.51Quod superest, ubi pulsam hiemem sol aureus egit §4.52sub terras caelumque aestiva luce reclusit, §4.53illae continuo saltus silvasque peragrant §4.54purpureosque metunt flores et flumina libant §4.55summa leves.
게다가, 황금빛 태양이 격퇴된 겨울을 땅 밑으로 몰아내고 여름의 빛으로 하늘을 열어젖힐 때, 그들은 즉시 골짜기와 숲을 배회하며 자줏빛 꽃들을 거두어들이고 강의 표면을 가볍게 들이킨다.
Hinc nescio qua dulcedine laetae §4.56progeniem nidosque fovent, hinc arte recentes §4.57excudunt ceras et mella tenacia fingunt.
여기서 그들은 알 수 없는 어떤 달콤함으로 기뻐하며 새끼들과 둥지를 돌보고, 여기서 기술로 신선한 밀랍을 단련하며 끈적끈적한 꿀을 빚어낸다.
§4.58Hinc ubi iam emissum caveis ad sidera caeli §4.59nare per aestatem liquidam suspexeris agmen §4.60obscuramque trahi vento mirabere nubem,
여기서, 이미 벌집에서 풀려나 하늘의 별들을 향해 맑은 여름 하늘을 떠다니며 흘러가는 벌떼를 그대가 올려다볼 때, 그리고 바람에 끌려가는 어두운 구름에 경탄할 때, 주목하라.
§4.61contemplator: aquas dulces et frondea semper §4.62tecta petunt.
그들은 항상 단물과 잎이 무성한 거처를 찾아간다.
Huc tu iussos adsperge sapores, §4.63trita melisphylla et cerinthae ignobile gramen,
여기에 그대는 지시된 향기들을 뿌려라, 짓이긴 레몬밤과 메린테의 평범한 풀을.
§4.64tinnitusque cie et Matris quate cymbala circum.
그리고 쇠붙이 소리를 내고 주위에서 어머니 여신의 심벌즈를 흔들어라.
§4.65ipsae consident medicatis sedibus, ipsae §4.66intima more suo sese in cunabula condent.
그들 스스로 약초가 발라진 자리에 앉을 것이요, 그들 스스로 제 습성대로 가장 깊숙한 요람 안으로 자신을 감출 것이다.
§4.67Sin autem ad pugnam exierint, nam saepe duobus §4.68regibus incessit magno discordia motu, §4.69continuoque animos vulgi et trepidantia bello §4.70corda licet longe praesciscere; namque morantes §4.71Martius ille aeris rauci canor increpat et vox §4.72auditur fractos sonitus imitata tubarum; §4.73tum trepidae inter se coeunt pennisque coruscant §4.74spiculaque exacuunt rostris aptantque lacertos §4.75et circa regem atque ipsa ad praetoria densae §4.76miscentur magnisque vocant clamoribus hostem.
그러나 만약 그들이 전투를 하러 나간다면—왜냐하면 종종 두 왕 사이에 큰 동요를 수반한 불화가 생겨나기 때문이다— 즉시 군중의 마음가짐과 전쟁에 술렁이는 마음을 저 멀리서도 예견할 수 있다; 왜냐하면 머뭇거리는 자들을 저 군신(軍神)의 쉰 목소리의 놋쇠 울림이 질타하고, 나팔의 꺾인 소리를 모방한 목소리가 들려오기 때문이다; 그때 그들은 초조하게 서로 모여들고 날개로 번뜩이며, 주둥이로 침을 갈고 팔을 가다듬으며, 왕의 주변과 바로 그 사령부 주위에 밀집하여 뒤섞이고, 큰 소리로 적을 불러낸다.
§4.77Ergo ubi ver nactae sudum camposque patentes, §4.78erumpunt portis; concurritur, aethere in alto §4.79fit sonitus, magnum mixtae glomerantur in orbem §4.80praecipitesque cadunt; non densior aere grando, §4.81nec de concussa tantum pluit ilice glandis.
그리하여 그들이 맑은 봄과 열린 평원을 얻을 때, 성문에서 돌진해 나온다; 충돌이 일어나고, 높은 공중에서 소리가 나며, 뒤섞인 그들이 거대한 구체로 뭉쳐져 거꾸로 떨어진다; 대기에서 내리는 우박도 이보다 조밀하지 않고, 흔들린 떡갈나무에서 이만큼의 도토리 비가 내리지 않는다.
§4.82ipsi per medias acies insignibus alis
왕들은 친히 전선 한가운데를 두드러진 날개로……

어휘·문법 주석

  1. 4.6numina laeva — 형용사 laevus('왼쪽의')는 로마 조복 관습에 따라 '길한'을 의미할 수도 있고, 그리스 관습에 따라 '불길한', '적대적인'을 의미할 수도 있다. 이 문맥에서는 가창을 방해할 수 있는 '적대적인' 신들로 해석되며, 이는 뒤이어 부름에 응하는 아폴론의 우호적인 태도와 대조를 이룬다.
  2. 4.15manibus Procne pectus signata cruentis — 완료수동분사 signata가 여기서는 중동태 또는 재귀적 의미로 사용되었으며, pectus는 관계 대격(그리스어식 대격)으로 기능하여 '그 가슴에 피 묻은 손으로 흔적이 새겨진'이라는 의미를 나타낸다. 제비로 변한 프로크네의 신화를 가리킨다.
  3. 4.21vere suo — 소유형용사 suus('그들 자신의')가 여기서는 '그들에게 알맞은' 또는 '그들에게 유리한'이라는 의미로 사용되어, 벌들의 활동에 가장 적합한 봄철을 지칭한다.
  4. 4.55nescio qua dulcedine — 구절 nescio qua(직역하면 '내가 무엇인지 모르는')는 하나의 부정형용사처럼 기능하여 탈격 명사 dulcedine를 수식하며, '어떤 형언할 수 없는 달콤함으로'라는 의미를 나타낸다.
  5. 4.78concurritur — 비인칭 수동태(직역하면 '함께 달려가 부딪혀진다')로, 벌들의 집단적인 격돌을 라틴어 특유의 간결한 방식으로 표현하고 있다. 능동적으로 '충돌이 일어난다' 또는 '서로 격돌한다'로 해석된다.

이 구절 인용하기

베르길리우스, 농경시 §4.1-4.82. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi002.humanitext-lat2:4.1-4.82

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.