§44Sed Allobroges ex praecepto Ciceronis per Gabinium ceteros conveniunt.
그러나 알로브로게스인들은 키케로의 지시에 따라 가비니우스의 중개를 통해 다른 이들과 만난다.
ab Lentulo, Cethego, Statilio, item Cassio postulant ius iurandum, quod signatum ad civis perferant: aliter haud facile eos ad tantum negotium inpelli posse.
그들은 렌툴루스, 케테구스, 스타틸리우스, 그리고 카시우스에게 자국의 시민들에게 전달할 봉인된 서약서를 요구한다. 그렇지 않으면 이처럼 중대한 일에 자신들이 쉽게 이끌릴 수 없다는 것이었다.
ceteri nihil suspicantes dant, Cassius semet eo brevi venturum pollicetur ac paulo ante legatos ex urbe proficiscitur.
다른 이들은 아무런 의심 없이 그것을 주었으나, 카시우스는 자신이 머지않아 그곳으로 가겠다고 약속하고 사절들보다 조금 앞서 로마를 출발한다.
Lentulus cum iis T. Volturcium quendam Crotoniensem mittit, ut Allobroges, prius quam domum pergerent, cum Catilina data atque accepta fide societatem confirmarent.
렌툴루스는 알로브로게스인들이 집으로 가기 전에 카틸리나와 서로 신의를 주고받음으로써 동맹을 확고히 하도록 그들과 함께 크로톤 출신의 티투스 볼투르키우스라는 자를 보낸다.
ipse Volturcio litteras ad Catilinam dat, quarum exemplum infra scriptum est.
그 자신은 볼투르키우스에게 카틸리나에게 보내는 편지를 주는데, 그 사본은 아래에 적힌 바와 같다.
'Qui sim, ex eo, quem ad te misi, cognosces.
"내가 누구인지는 내가 그대에게 보낸 자를 통해 알게 될 것이오.
fac cogites, in quanta calamitate sis, et memineris te virum esse.
그대가 얼마나 큰 파멸 속에 처해 있는지 생각하고, 그대가 대장부임을 기억하도록 하시오.
consideres, quid tuae rationes postulent.
그대의 계획이 무엇을 요구하는지 숙고하시오.
auxilium petas ab omnibus, etiam ab infumis. '
Ad hoc mandata verbis dat: quom ab senatu hostis iudicatus sit, quo consilio servitia repudiet? in urbe parata esse quae iusserit. : ne cunctetur ipse propius adcedere.
가장 천한 이들로부터라도 모든 이에게 도움을 청하시오." 이에 덧붙여 그는 구두로 지시를 내린다. 원로원에 의해 국가의 적으로 판정된 마당에 무슨 생각으로 노예들을 거부하느냐는 것이다. 시내에는 그가 명령한 것들이 준비되어 있으니, 그 자신이 가까이 다가오기를 주저하지 말라는 전언이었다.
§45his rebus ita actis, constituta nocte qua proficiscerentur Cicero per legatos cuncta edoctus L. Valerio Flacco et C. Pomptino praetoribus imperat, ut in ponte Mulvio per insidias Allobrogum comitatus deprehendant.
이 일들이 이와 같이 치러지고 출발할 밤이 결정되자, 사절들을 통해 모든 사정을 속속들이 알고 있던 키케로는 법무관 루키우스 발레리우스 플라쿠스와 가이우스 폼프티누스에게 밀비우스 다리에서 매복하여 알로브로게스인들의 일행을 체포하라고 명령한다.
rem omnem aperit, quoius gratia mittebantur; cetera, uti facto opus sit, ita agant permittit.
그는 그들이 파견되는 목적이 된 사정을 모두 밝히고, 나머지는 행동이 필요한 바에 따라 행하도록 일임한다.
illi, homines militares, sine tumultu praesidiis conlocatis, sicuti praeceptum erat, occulte pontem obsidunt.
군인 출신인 그들은 동요 없이 경비병들을 배치하고, 지시받은 대로 은밀하게 다리를 포위한다.
postquam ad id loci legati cum Volturcio venerunt et simul utrimque clamor exortus est, Galli cito cognito consilio sine mora praetoribus se tradunt, Volturcius primo cohortatus ceteros gladio se a multitudine defendit, deinde, ubi a legatis desertus est, multa prius de salute sua Pomptinum obtestatus, quod ei notus erat, postremo timidus ac vitae diffidens velut hostibus sese praetoribus dedit.
사절들이 볼투르키우스와 함께 그곳에 도달하고 동시에 양측에서 고함이 터져 나오자, 갈리아인들은 신속하게 계획을 알아채고 지체 없이 법무관들에게 항복한다. 볼투르키우스는 처음에는 다른 이들을 격려하며 다수를 상대로 칼을 들어 자위했으나, 사절들에게 버림받자 이전에 안면이 있던 폼프티누스에게 자신의 안전을 격렬히 호소한 뒤, 결국 두려움에 사로잡혀 목숨을 포기한 채 마치 적에게 하듯 법무관들에게 항복했다.
§46Quibus rebus confectis omnia propere per nuntios consuli declarantur.
이 일들이 마무리되자 모든 사정이 전령들을 통해 신속하게 집정관에게 고해진다.
at illum ingens cura atque laetitia simul occupavere.
그러나 그에게는 거대한 근심과 기쁨이 동시에 밀려왔다.
nam laetabatur intellegens coniuratione patefacta civitatem periculis ereptam esse; porro autem anxius erat dubitans, in maxumo scelere tantis civibus deprehensis quid facto opus esset: poenam illorum sibi oneri,inpunitatem perdundae rei publicae fore credebat.
음모가 드러나 국가가 위기에서 구출되었음을 알고 기뻐했으나, 한편으로는 이처럼 중대한 범죄에 이토록 현달한 시민들이 체포된 상황에서 무엇을 해야 할지 망설이며 불안해했던 것이다. 그들을 처벌하는 것은 자신에게 짐이 될 것이요, 처벌하지 않는 것은 국가의 파멸이 될 것이라 생각했기 때문이다.
igitur confirmato animo vocari ad sese iubet Lentulum,Cethegum, Statilium, Gabinium itemque Caeparium Terracinensem, qui in Apuliam ad concitanda servitia proficisci parabat.
이에 마음을 굳힌 그는 렌툴루스, 케테구스, 스타틸리우스, 가비니우스, 그리고 노예들을 선동하기 위해 아풀리아로 출발할 준비를 하던 테라치나 출신의 카에파리우스를 자신에게 부르도록 지시한다.
ceteri sine mora veniunt; Caeparius, paulo ante domo egressus, cognito indicio ex urbe profugerat.
다른 이들은 지체 없이 오지만, 조금 전에 집을 나섰던 카에파리우스는 고발 사실을 알고 시내에서 도망친 뒤였다.
consul Lentulum, quod praetor erat, ipse manu tenens in senatum perducit, reliquos cum custodibus in aedem Concordiae venire iubet.
집정관은 렌툴루스가 법무관이었기에 직접 손을 잡고 원로원으로 데려가고, 남은 이들은 경비병들과 함께 콘코르디아 신전으로 오도록 명령한다.
eo senatum advocat magnaque frequentia eius ordinis Volturcium cum legatis introducit, Flaccum praetorem scrinium cum litteris, quas a legatis acceperat, eodem adferre iubet.
그곳으로 원로원을 소집하고 그 신분의 많은 이들이 모인 자리에서 볼투르키우스를 사절들과 함께 인도한다. 그리고 법무관 플라쿠스에게 사절들로부터 받았던 편지들이 든 문서 상자를 그곳으로 가져오라고 지시한다.
§47Volturcius interrogatus de itinere, de litteris, postremo quid aut qua de causa consili habuisset, primo fingere alia, dissimulare de coniuratione;
볼투르키우스는 여정과 편지, 그리고 마지막으로 어떤 계획을 무슨 이유로 품었는지 심문을 받자, 처음에는 다른 일들을 꾸며내고 음모에 대해 시치미를 뗐다.
post ubi fide publica dicere iussus est, omnia, uti gesta erant, aperit docetque se paucis ante diebus a Gabinio et Caepario socium adscitum nihil amplius scire quam legatos, tantummodo audire solitum ex Gabinio P. Autronium, Ser. Sullam, L. Vargunteium, multos praeterea in ea coniuratione esse.
그러나 이후 국가적 신변 보장 하에 말하라는 명령을 받자 모든 일을 일어난 그대로 밝히며, 자신이 며칠 전에 가비니우스와 카에파리우스에 의해 동료로 받아들여졌고 사절들보다 더 아는 바는 없으며, 다만 가비니우스로부터 푸블리우스 아우트로니우스, 세르비우스 술라, 루키우스 바르군테이우스 외에도 많은 이들이 그 음모에 가담하고 있다는 말을 자주 들었을 뿐이라고 전했다.
eadem Galli fatentur ac Lentulum dissimulantem coarguunt praeter litteras sermonibus, quos ille habere solitus erat: ex libris Sibyllinis regnum Romae tribus Corneliis portendi;
갈리아인들도 같은 사실을 자백하고, 발뺌하는 렌툴루스를 편지뿐만 아니라 그가 자주 늘어놓았던 이야기로 반박했다.
Cinnam atque Sullam antea, se tertium esse, quoi fatum foret urbis potiri; praeterea ab incenso Capitolio illum esse vigesumum annum, quem saepe ex prodigiis haruspices respondissent bello civili cruentum fore.
즉, 시빌라의 서에 따르면 세 명의 코르넬리우스 가문 사람들에게 로마의 지배권이 예언되어 있으며, 이전에는 킨나와 술라였고 자신이 그 도시를 차지할 운명을 지닌 세 번째 인물이라는 것, 또한 카피톨리움의 화재로부터 올해가 20년째 되는 해이며 점술가들이 징조를 보고 종종 내전으로 피비린내 나는 해가 되리라 답변했었다는 내용 등이었다.
igitur perlectis litteris, quom prius omnes signa sua cognovissent, senatus decernit, uti abdicato magistratu Lentulus itemque ceteri in liberis custodiis habeantur.
그리하여 편지들을 다 낭독하고 먼저 모두가 자신의 인장을 확인하자, 원로원은 관직을 사임한 렌툴루스와 나머지 자들을 가택 연금(자유 구금)에 처하기로 결의한다.
itaque Lentulus P. Lentulo Spintheri, qui tum aedilis erat, Cethegus Q. Cornificio, Statilius C. Caesari, Gabinius M. Crasso, Caeparius — nam is paulo ante ex fuga retractus erat — Cn. Terentio senatori traduntur.
이에 따라 렌툴루스는 당시 조영관이었던 푸블리우스 렌툴루스 스핀테르에게, 케테구스는 퀸투스 코르니피키우스에게, 스타틸리우스는 가이우스 카이사르에게, 가비니우스는 마르쿠스 크라수스에게, 그리고 카에파리우스(그는 조금 전 도주 중에 붙잡혀 돌아왔다)는 원로원 의원 그나에우스 테렌티우스에게 인도된다.