Humanitext Reader

살루스티우스 · 카틸리나 음모기 §40-43

알로브로게스족의 밀고와 렌툴루스의 계획

21개 구절 중 12번째 · 라틴어

요약

렌툴루스는 움브레누스를 통해 알로브로게스족 사절들을 음모에 끌어들이려 하지만, 사절들은 숙고 끝에 자신들의 보호자를 통해 키케로에게 모든 음모를 폭로한다. 한편, 이탈리아 각지에서의 성급한 폭동들이 진압되는 와중에도 렌툴루스 일당은 방화와 키케로 암살을 포함한 구체적인 실행 계획을 수립한다.

§40igitur P. Umbreno quoidam negotium dat, uti legatos Allobrogum requirat eosque, si possit, inpellat ad societatem belli, existumans publice privatimque aere alieno oppresses, praeterea quod natura gens Gallica bellicosa esset, facile eos ad tale consilium adduci posse.
이에 그는 푸블리우스 움브레누스라는 어떤 인물에게, 알로브로게스족의 사절들을 찾아내어 만약 가능하다면 그들을 전쟁의 동맹으로 끌어들이라는 임무를 주었는데, 이는 그들이 공사 간에 빚에 압도되어 있고, 게다가 갈리아 민족이 본성적으로 호전적이기 때문에 그들이 그러한 계획으로 쉽게 이끌릴 수 있으리라 생각했기 때문이다.
Umbrenus quod in Gallia negotiatus erat, plerisque principibus civitatium notus erat atque eos noverat.
움브레누스는 갈리아에서 장사를 한 적이 있었기 때문에 그 부족들의 대부분의 우두머리들에게 알려져 있었고 그들을 알고 있었다.
itaque sine mora, ubi primum legatos in foro conspexit, percontatus pauca de statu civitatis et quasi dolens eius casum requirere coepit, quem exitum tantis malis sperarent.
그리하여 지체 없이, 광장에서 사절들을 처음으로 목격하자마자, 그는 국가의 상태에 대해 몇 가지를 묻고는 마치 그들의 불행을 슬퍼하는 듯이, 이토록 큰 재앙에 어떤 결말을 바라고 있는지 묻기 시작했다.
postquam illos videt queri de avaritia magistratuum, accusare senatum, quod in eo auxili nihil esset, miseriis suis remedium mortem expectare, 'at ego' inquit 'vobis, si modo viri esse voltis, rationem ostendam, qua tanta ista mala effugiatis'. haec ubi dixit, Allobroges in maxumam spem adducti Umbrenum orare, ut sui misereretur: nihil tam asperum neque tam difficile esse, quod non cupidissume facturi essent, dum ea res civitatem aere alieno liberaret.
그들이 정무관들의 탐욕에 대해 불평하고, 원로원에는 아무런 도움이 없다고 비난하며, 자신들의 비참함에 대한 구제책으로 죽음을 기다리고 있는 것을 그가 본 후에, "하지만 내가" 하고 그가 말했다, "여러분에게, 여러분이 진정 사내이고자 한다면, 그토록 큰 재앙들을 피할 수 있는 방법을 보여주겠소." 그가 이 말을 하자, 알로브로게스인들은 극도의 희망에 이끌려 움브레누스에게 자신들을 가련히 여겨달라고 간청했다. 그 일이 자기 부족을 빚에서 해방해 주기만 한다면, 자신들이 기꺼이 행하지 않을 만큼 가혹하거나 어려운 일은 아무것도 없다고 말하면서 말이다.
ille eos in domum D. Bruti perducit, quod foro propinqua erat neque aliena consili propter Semproniam;
그는 그들을 데키무스 브루투스의 집으로 인도했는데, 그곳이 광장과 가까웠고 셈프로니아로 인해 계획에 부적합하지 않았기 때문이다.
nam tum Brutus ab Roma aberat.
당시 브루투스는 로마를 떠나 부재 중이었다.
praeterea Gabinium arcessit, quo maior auctoritas sermoni inesset.
게다가 그는 대화에 더 큰 신빙성을 더하기 위해 가비니우스도 불러들였다.
eo praesente coniurationem aperit, nominat socios, praeterea multos quoiusque generis innoxios, quo legatis animus amplior esset.
그가 입석한 자리에서 그는 음모를 밝히고, 동조자들을 지명하였으며, 사절들의 용기를 돋우기 위해 여러 신분의 많은 무고한 이들까지도 지명했다.
deinde eos pollicitos operam suam domum dimittit.
그런 다음 그들이 협력을 약속하자 집으로 돌려보냈다.
§41sed Allobroges diu in incerto habuere, quidnam consili caperent.
그러나 알로브로게스인들은 어떤 계획을 세워야 할지 오랫동안 갈피를 잡지 못했다.
in altera parte erat aes alienum, studium belli, magna merces in spe victoriae; at in altera maiores opes, tuta consilia, pro incerta spe certa praemia.
한편에는 빚, 전쟁에 대한 열의, 승리의 희망 속에 놓인 큰 보상이 있었고, 다른 한편에는 더 강력한 힘, 안전한 계획, 불확실한 희망 대신 확실한 보상이 있었던 것이다.
haec illis volventibus tandem vicit fortuna rei publicae.
그들이 이 일들을 숙고하고 있는 동안 마침내 국가의 운명이 승리를 거두었다.
itaque Q. Fabio Sangae, quoius patrocinio civitas plurumum utebatur, rem omnem, uti cognoverant, aperiunt.
그리하여 그들은 자신들의 부족이 그 보호를 가장 많이 의지하고 있던 퀸투스 파비우스 상가에게 자신들이 알게 된 모든 사정을 밝혔다.
Cicero per Sangam consilio cognito legatis praecipit, ut studium coniurationis vehementer simulent, ceteros adeant, bene polliceantur dentque operam, uti eos quam maxume manufestos habeant.
키케로는 상가를 통해 계획을 알게 되자 사절들에게 음모에 대한 열의를 격렬하게 가장하고, 다른 이들에게 접근하며, 좋은 약속을 하고 그들을 최대한 확실하게 현행범으로 붙잡을 수 있도록 온 힘을 써달라고 지시했다.
§42Isdem fere temporibus in Gallia citeriore atque ulteriore, item in agro Piceno, Bruttio, Apulia motus erat.
거의 같은 시기에 근갈리아와 원갈리아, 마찬가지로 피케눔, 브루티움, 아풀리아 지방에서 동요가 있었다.
namque illi, quos ante Catilina dimiserat, inconsulte ac veluti per dementiam cuncta simul agebant.
왜냐하면 일찍이 카틸리나가 내보냈던 자들이 무모하게, 그리고 마치 미친 것처럼 모든 일을 동시에 행하고 있었기 때문이다.
nocturnis consiliis, armorum atque telorum portationibus, festinando, agitando omnia plus timoris quam periculi effecerant.
밤마다 회합을 가지고, 갑옷과 무기를 운반하며, 서두르고, 모든 것을 선동함으로써 실제 위험보다는 더 큰 공포를 자아냈다.
ex eo numero compluris Q. Metellus Celer praetor ex senatus consulto causa cognita in vincula coniecerat, item in citeriore Gallia C. Murena, qui ei provinciae legatus praeerat.
그 부류 중에서 법무관 퀸투스 메텔루스 켈레르는 원로원의 결의에 따라 사건을 조사한 후 여러 명을 투옥했고, 근갈리아에서도 그 속주를 부관으로서 관장하고 있던 가이우스 무레나가 이와 같이 행했다.
§43At Romae Lentulus cum ceteris, qui principes coniurationis erant, paratis ut videbatur magnis copiis constituerant, uti, quom Catilina in agrum Aefulanum cum exercitu venisset, L. Bestia tribunus plebis contione habita quereretur de actionibus Ciceronis bellique gravissumi invidiam optumo consuli inponeret: eo signo proxuma nocte cetera multitude coniurationis suom quisque negotium exequeretur.
그러나 로마에서는 렌툴루스가 음모의 우두머리였던 다른 자들과 함께, 겉보기에는 거대한 군세가 준비된 상황에서, 카틸리나가 군대를 이끌고 아에풀라 지방에 도착했을 때 호민관 루키우스 베스티아가 민회를 열어 키케로의 행적에 대해 불평을 늘어놓고 가장 훌륭한 집정관에게 가장 가혹한 전쟁의 책임을 씌우기로 결의했다. 이 신호에 따라 바로 다음 날 밤에 음모 집단의 나머지 무리가 저마다 자신의 임무를 실행하기로 되어 있었다.
sed ea divisa hoc modo dicebantur: Statilius et Gabinius uti cum magna manu duodecim simul opportuna loca urbis incenderent, quo tumultu facilior aditus ad consulem ceterosque, quibus insidiae parabantur, fieret;
그런데 그 임무들은 다음과 같은 방식으로 분담되어 있다고 전해졌다.
Cethegus Ciceronis ianuam obsideret eumque vi aggrederetur; alius autem alium, sed filii familiarum, quorum ex nobilitate maxuma pars erat, parentis interficerent; simul caede et incendio perculsis omnibus ad Catilinam erumperent.
스타틸리우스와 가비니우스는 많은 무리를 이끌고 도시의 적절한 열두 곳에 동시에 불을 질러, 그 혼란으로 인해 집정관과 덫이 준비된 다른 이들에게로의 접근이 더 쉬워지도록 할 것, 케테구스는 키케로의 집 대문을 포위하고 그를 무력으로 습격할 것, 또한 다른 이는 다른 이를 습격하되, 가문의 아들들(그 대부분은 귀족 가문 출신이었다)은 부모를 죽일 것, 동시에 살육과 화재로 모든 이들이 충격을 받은 틈을 타서 카틸리나에게로 탈출할 것 등이었다.
inter haec parata atque decreta Cethegus semper querebatur de ignavia sociorum: illos dubitando et dies prolatando magnas opportunitates corrumpere;
이러한 준비와 결정의 와중에서 케테구스는 늘 동료들의 나태함에 대해 불평했다.
facto, non consulto in tali periculo opus esse, seque, si pauci adiuvarent, languentibus aliis impetum in curiam facturum.
그들이 망설이고 날짜를 미룸으로써 큰 기회들을 망치고 있으며, 이러한 위험 속에서는 숙의가 아니라 행동이 필요하고, 다른 이들이 꾸물거릴 때 소수라도 도와준다면 자기 자신이 원로원 의사당을 직접 습격하겠다고 말했다.
natura ferox, vehemens, manu promptus erat, maxumum bonum in celeritate putabat.
그는 본성적으로 사납고 격렬하며 손이 빨랐고, 속도에 가장 큰 선이 있다고 생각했다.

어휘·문법 주석

  1. 40.1existumans ... posse — 분사 `existumans`가 대격 부정사구 `[eos] oppressos [esse]`(그들이 압도되어 있음)를 지배하며, 이유를 나타내는 `quod ... esset`(호전적임) 절과 병렬되어 전체적으로 `posse`(가능함)를 이끌고 있다.
  2. 40.4Allobroges ... orare — `orare`는 역사적 부정사로, 직설법 미완료 과거(`orabant`)를 대신하여 아로브로게스족의 갑작스럽고 열렬한 반응을 생생하게 묘사하기 위해 주절의 동사처럼 사용되었다. 주어 `Allobroges`는 주격이다.
  3. 43.1Lentulus cum ceteris ... constituerant — 문법적 주어인 `Lentulus`는 단수이지만, `cum ceteris`(다른 이들과 함께)라는 동반 구가 포함되어 동사 `constituerant`가 복수형으로 쓰였다. 이는 문법적 일치가 아닌 의미상의 복수성에 따른 일치(constructio ad sensum)의 전형적인 예이다.
  4. 43.2Statilius et Gabinius uti ... incenderent — `dicebantur`(전해졌다)에 이어지는 이 부분은 공모자들의 분담된 임무를 나타내며, `uti`(또는 `ut`)와 접속법(`incenderent` 등)을 사용한 명사절로 표현되어 있다. 이는 간접 화법에서 보고된 결정 사항이나 간접 명령의 기능을 수행한다.

이 구절 인용하기

살루스티우스, 카틸리나 음모기 §40-43. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0631.phi001.humanitext-lat3:40-43

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.