§21Postquam accepere ea homines, quibus mala abunde omnia erant, sed neque res neque spes bona ulla, tametsi illis quieta movere magna merces videbatur, tamen postulavere plerique, ut proponeret, quae condicio belli foret, quae praemia armis peterent, quid ubique opis aut spei haberent.
온갖 재앙이 가득한 반면 재산도 좋은 희망도 전혀 없는 자들이 이 말을 들었을 때, 비록 평화를 뒤흔드는 것 자체가 그들에게는 커다란 보상으로 여겨졌으나, 그럼에도 대다수의 이들은 전쟁의 조건이 어떠할지, 무기를 잡음으로써 어떤 보상을 추구하는지, 어디에 어떤 원조나 희망이 있는지를 그가 제시할 것을 요구했다.
tum Catilina polliceri tabulas novas, proscriptionem locupletium, magistratus, sacerdotia, rapinas, alia omnia, quae bellum atque lubido victorum fert;
그때 카틸리나는 부채 탕감, 부유한 자들의 공적 처분, 관직, 사제직, 약탈, 그 밖에 전쟁과 승리자의 욕망이 가져다주는 다른 모든 것을 약속하기 시작했다.
praeterea esse in Hispania citeriore Pisonem, in Mauretania cum exercitu P. Sittium Nucerinum, consili sui participes; petere consulatum C. Antonium, quem sibi collegam fore speraret, hominem et familiarem et omnibus necessitudinibus circumventum;
게다가 근 히스파니아에는 피소가, 마우레타니아에는 군대와 함께 누케리아 출신의 푸블리우스 시티우스가 있어 자신의 계획을 함께하고 있으며, 가이우스 안토니우스가 집정관직에 입후보하고 있는데, 그가 자신의 동료가 되기를 희망한다고 말했다. 그는 친한 벗이자 온갖 곤경에 둘러싸인 인물이었다.
cum eo se consulem initium agundi facturum.
그와 함께 집정관로서 행동을 개시할 것이라고 덧붙였다.
ad hoc maledictis increpabat omnis bonos, suorum unum quemque nominans laudare: admonebat alium egestatis, alium cupiditatis suae, compluris periculi aut ignominiae, multos victoriae Sullanae, quibus ea praedae fuerat.
이에 더해 그는 온갖 선량한 자들을 욕설로 비난하며, 자기 사람들을 한 사람씩 이름을 불러가며 칭찬했다. 어떤 이에게는 빈곤을, 다른 이에게는 자신의 욕망을, 여러 사람에게는 위험이나 치욕을, 많은 이들에게는 술라의 승리(그들에게 그것은 약탈의 기회였으므로)를 상기시켰다.
postquam omnium animos alacris videt, cohortatus, ut petitionem suam curae haberent, conventum dimisit.
모든 이들의 마음이 열정적으로 달아오른 것을 보았을 때, 그는 자신의 입후보에 마음을 쓸 것을 권고한 뒤 모임을 해산했다.
§22fuere ea tempestate qui dicerent Catilinam oratione habita, quom ad ius iurandum popularis sceleris sui adigeret, humani corporis sanguinem vino permixtum in pateris circumtulisse: inde quom post execrationem omnes degustavissent, sicuti in sollemnibus sacris fieri consuevit, aperuisse consilium suom, atque eo ita fecisse, quo inter se fidi magis forent alius alii tanti facinoris conscii.
당시 카틸리나가 연설을 마친 후, 자신의 범죄 동맹으로 가담자들을 맹세로 묶을 때, 포도주와 섞은 사람의 피를 잔에 담아 돌렸다고 말하는 자들이 있었다. 그리고 장엄한 종교 의식에서 행해지던 관습처럼, 저주(맹세) 후에 모든 이들이 그것을 맛보았을 때, 그가 자신의 계획을 털어놓았으며, 그들이 그토록 큰 범죄를 서로 공유하는 자들로서 서로에게 더욱 충실해지도록 그렇게 한 것이라고 했다.
nonnulli ficta et haec et multa praeterea existumabant ab iis, qui Ciceronis invidiam quae postea orta est leniri credebant atrocitate sceleris eorum, qui poenas dederant.
적지 않은 이들이 이것과 그 밖의 많은 일들이, 나중에 일어난 키케로에 대한 원망이 처벌받은 자들의 범죄가 지닌 잔혹함에 의해 완화될 것이라 믿었던 자들에 의해 꾸며진 것이라고 생각했다.
nobis ea res pro magnitudine parum comperta est.
우리에게는 이 일은 그 중대성에 비추어 볼 때 충분히 확인되지 않은 상태이다.
§23Sed in ea coniuratione fuit Q. Curius, natus haud obscuro loco, flagitiis atque facinoribus coopertus, quem censores senatu probri gratia moverant.
그러나 그 음모 속에는 퀸투스 쿠리우스라는 자가 있었는데, 그는 비천하지 않은 가문에서 태어났으나 온갖 악덕과 비행으로 덮여 있었고, 켄소르(감찰관)들이 불명예를 이유로 원로원에서 제명했던 인물이었다.
huic homini non minor vanitas inerat quam audacia: neque reticere quae audierat, neque suamet ipse scelera occultare, prorsus neque dicere neque facere quicquam pensi habebat.
이 자에게는 대담함 못지않은 허영심이 깃들어 있었다. 그는 들은 것을 침묵할 줄도 몰랐고, 자신의 범죄들을 숨기지도 못했으며, 요컨대 말하거나 행동하는 데 있어 아무런 거리낌이 없었다.
erat ei cum Fulvia, muliere nobili, stupri vetus consuetudo.
그에게는 귀족 여인 풀비아와 오랫동안 이어온 부적절한 관계가 있었다.
quoi cum minus gratus esset, quia inopia minus largiri poterat, repente glorians maria montisque polliceri coepit et minari interdum ferro, ni sibi obnoxia foret, postremo ferocius agitare quam solitus erat.
빈곤 때문에 베풀 수 있는 것이 적어져 그녀에게 인기가 시들해지자, 갑자기 자랑을 하며 바다와 산을 약속하기 시작했고, 자신에게 복종하지 않으면 때로는 칼로 위협하기도 했으며, 결국 평소보다 더 거칠게 행동하기 시작했다.
at Fulvia insolentiae Curi causa cognita tale periculum rei publicae haud occultum habuit, sed sublato auctore de Catilinae coniuratione quae quoque modo audierat compluribus narravit.
하지만 풀비아는 쿠리우스가 이처럼 방자하게 구는 이유를 알게 되자, 공화국에 닥친 이와 같은 위험을 숨겨두지 않고 정보 제공자를 밝히지 않은 채 카틸리나의 음모에 대해 자신이 어떻게 들었는지 그 내용을 여러 사람에게 전했다.
Ea res in primis studia hominum accendit ad consulatum mandandum M. Tullio Ciceroni.
이 일이 무엇보다도 마르쿠스 툴리우스 키케로에게 집정관직을 맡기려는 사람들의 열망에 불을 붙였다.
namque antea pleraque nobilitas invidia aestuabat, et quasi pollui consulatum credebant, si eum quamvis egregius homo novos adeptus foret.
왜냐하면 이전에는 대다수의 귀족들이 시기심으로 끓어오르고 있어, 아무리 뛰어난 인물일지라도 '신인'이 집정관직을 얻는다면 마치 집정관직이 더럽혀지기라도 하는 것처럼 생각했기 때문이다.
sed ubi periculum advenit, invidia atque superbia post fuere.
그러나 위험이 닥쳐오자 시기심과 오만함은 뒤로 밀려났다.
§24igitur comitiis habitis consules declarantur M. Tullius et C. Antonius.
그리하여 민회가 개최된 후 마르쿠스 툴리우스와 가이우스 안토니우스가 집정관으로 선포되었다.
quod factum primo popularis coniurationis concusserat.
이 사실은 처음에 음모의 가담자들을 뒤흔들어 놓았다.
neque tamen Catilinae furor minuebatur, sed in dies plura agitare: arma per Italiam locis opportunis parare, pecuniam sua aut amicorum fide sumptam mutuam Faesulas ad Manlium quendam portare, qui postea princeps fuit belli faciundi.
그러나 카틸리나의 광기는 줄어들지 않았고 날마다 더 많은 일을 도모했다. 이탈리아 전역의 요충지에 무기를 준비했고, 자신이나 친구들의 신용으로 빌린 돈을 파이술라이에 있는 가이우스 만리우스라는 자에게 나르게 했는데, 그는 나중에 전쟁을 일으키는 데 주동자가 되었다.
ea tempestate plurumos quoiusque generis homines adscivisse sibi dicitur, mulieres etiam aliquot, quae primo ingentis sumptus stupro corporis toleraverant, post ubi aetas tantummodo quaestui neque luxuriae modum fecerat, aes alienum grande conflaverant.
당시에 그는 온갖 부류의 수많은 사람들을 자기 편으로 끌어들였고, 몇몇 여인들도 가담시켰다고 전해지는데, 이들은 처음에는 매춘으로 엄청난 사치 비용을 감당했으나, 나중에는 나이 탓에 수입에는 한계가 왔으나 사치에는 한계가 없었기에 막대한 빚을 진 자들이었다.
per eas se Catilina credebat posse servitia urbana sollicitare, urbem incendere, viros earum vel adiungere sibi vel interficere.
이 여인들을 통해 카틸리나는 도시의 노예들을 선동하고, 도시에 불을 지르며, 그녀들의 남편들을 자기 편으로 끌어들이거나 죽일 수 있다고 믿었다.