Humanitext Reader

코르넬리우스 네포스 · 다타메스전 §8.1-8.6

아우토프로다테스의 패배와 화해의 성립

11개 구절 중 8번째 · 라틴어

요약

아우토프로다테스는 대군을 이끌고 다타메스와 교전하지만, 지형을 이용한 다타메스의 탁월한 전술에 패배한다. 전쟁이 장기화되어 왕에게 더 큰 손실을 입힐 것을 우려한 아우토프로다테스는 화해를 제안하고, 다타메스가 이를 받아들임으로써 전쟁이 종결된다.

§8.1Haec etsi Autophrodates videbat, tamen statim maluit congredi quam cum tantis copiis refugere aut tam diu uno loco sedere.
아우토프로다테스는 이러한 상황을 보았음에도 불구하고, 그토록 대규모의 군대를 이끌고 퇴각하거나 한 장소에 그렇게 오랫동안 머물러 있기보다는 즉시 교전하기를 원했다.
§8.2habebat barbarorum equitum viginti, peditum centum milia, quos illi Cardacas appellant, eiusdemque generis tria milia funditorum, praeterea Cappadocum octo milia, Armeniorum decem milia, Paphlagonum quinque milia, Phrygum decem milia, Lydorum quinque milia, Aspendiorum et Pisidarum circiter tria milia, Cilicum duo milia, Captianorum totidem, ex Graecia conductorum tria milia, levis armaturae maximum numerum.
그는 야만인 기병 이만 명, 보병 십만 명(이들을 그들은 카르다케스라 부른다), 그리고 같은 병종의 투석병 삼천 명을 거느리고 있었고, 그 외에도 카파도키아인 팔천 명, 아르메니아인 만 명, 파플라고니아인 오천 명, 프리기아인 만 명, 리디아인 오천 명, 아스펜도스인과 피시디아인 약 삼천 명, 키리키아인 이천 명, 같은 수의 캅티아인, 그리스에서 고용된 용병 삼천 명, 그리고 대단히 많은 수의 경장보병을 거느리고 있었다.
§8.3has adversus copias spes omnis consistebat Datami in se locique natura (namque huius partem non habebat vicesimam militum).
이러한 군대에 맞서 다타메스의 모든 희망은 자신과 지형의 성격에 걸려 있었다(왜냐하면 그는 적군 병력의 이십분의 일도 가지고 있지 않았기 때문이다).
quibus fretus conflixit adversariorumque multa milia concidit, cum de ipsius exercitu non amplius hominum mille cecidisset.
이것들을 믿고 그는 전투를 벌여 적군 수천 명을 쓰러뜨렸으나, 그의 군대에서는 천 명 이하의 사람들만이 전사했을 뿐이었다.
quam ob causam postero die tropaeum posuit, quo loco pridie pugnatum erat.
이 때문에 그는 다음 날, 전날 전투가 치러졌던 장소에 전승기념비를 세웠다.
§8.4hinc cum castra movisset semperque inferior copiis superior omnibus proeliis discederet, quod numquam manum consereret, nisi cum adversarios locorum angustiis clausisset, quod perito regionum
그가 이곳에서 진영을 옮겼을 때, 군세로는 늘 열세였음에도 모든 전투에서 승리하며 벗어났는데, 이는 그가 지형의 좁은 곳에 적들을 가두었을 때가 아니면 결코 백병전을 벌이지 않았기 때문이며, 이는 그 지역에 정통하고 영리하게 생각하는 사람에게는 자주 일어나는 일이었다.
§8.5callideque cogitanti saepe accidebat, Autophrodates, cum bellum duci maiore regis calamitate quam adversariorum videret, pacem amicitiamque pristiam memorans eum hortatus est, ut cum rege in gratiam rediret.
아우토프로다테스는 전쟁이 적들보다는 왕에게 더 큰 재앙을 주며 지연되는 것을 보고, 이전의 평화와 우호를 상기시키며 그에게 왕과 화해하도록 권했다.
§8.6quam ille etsi fidam non fore putabat, tamen condicionem accepit seque ad Artaxerxem legatos missurum dixit.
그는 그것이 신뢰할 만한 것이 되지 못하리라 생각했음에도 불구하고, 그 조건을 받아들이고 자신이 아르타크세르크세스에게 사절을 보낼 것이라고 말했다.
sic bellum, quod rex adversus Datamen susceperat, sedatum est.
이처럼 왕이 다타메스를 상대로 시작했던 전쟁은 진정되었다.
Autophrodates in Phrygiam se recepit.
아우토프로다테스는 프리기아로 철수했다.

어휘·문법 주석

  1. 8.2barbarorum equitum viginti, peditum centum milia — viginti 뒤에는 수사 milia가 생략되어 있어 후속하는 centum milia로부터 보충되어 '기병 이만, 보병 십만'으로 이해된다. barbarorum은 속격으로 뒤따르는 equitum과 peditum 모두를 수식한다.
  2. 8.3non amplius hominum mille — 비교급 amplius가 접속사 quam 없이 수사 표현과 사용될 때, 격 변화에 영향을 주지 않는 부사로 기능한다. 따라서 hominum mille는 주격(cecidisset의 주어)으로 유지되며, hominum은 부분속격이다.
  3. 8.4quod perito regionum callideque cogitanti saepe accidebat — 관계대명사 quod는 다타메스가 지형의 좁은 곳에 적들을 가두었다는 앞 절의 내용 전체(nisi cum... clausisset)를 선행사로 취한다. perito와 cogitanti는 비인칭 동사 accidebat에 걸리는 여격이며, regionum은 형용사 perito가 지배하는 목적격적 속격이다.
  4. 8.6quam ille etsi fidam non fore putabat — 문두의 관계대명사 연결(relative connection) 용법이다. 여성 단수 대격인 quam은 앞 문장의 gratiam(화해)을 선행사로 취하며, putabat에 걸리는 대격 부정사구(fidam non fore)의 의미상 주어(대격)로 기능하고 있다. fore는 futuram esse의 단축형이다.

이 구절 인용하기

코르넬리우스 네포스, 다타메스전 §8.1-8.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo014.humanitext-lat2:8.1-8.6

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.