§1.9.1fungerer eo officio quo tu functus es in meo luctu teque per litteras consolarer, nisi scirem iis remediis quibus meum dolorem tu levasses te in tuo non egere, ac velim facilius quam tunc mihi nunc tibi tute medeare.
만약 자네가 나의 슬픔을 덜어주었던 바로 그 처방들을 자네 자신의 슬픔 속에서 필요로 하지 않는다는 것을 내가 알고 있지 않았다면, 나는 자네가 나의 애도 기간에 나에게 해주었던 그 의무를 다하여 자네에게 편지로 위로를 건넸을 것이네. 그리고 그때 내가 그랬던 것보다 지금 자네가 자네 자신을 더 쉽게 치유하기를 바라네.
est autem alienum tanto viro quantus es tu, quod alteri praeceperit id ipsum facere non posse.
그러나 자네처럼 위대한 인물에게, 다른 사람에게 지시한 바로 그 일을 스스로는 실행할 수 없다는 것은 어울리지 않는 일이라네.
me quidem cum rationes quas conlegeras tum auctoritas tua a nimio maerore deterruit.
나로 말하자면, 자네가 모아준 여러 이치와 자네의 권위가 나를 지나친 슬픔으로부터 단념하게 만들었네.
Cum enim mollius tibi ferre viderer quam deceret virum praesertim eum qui alios consolari soleret, accusasti me per litteras gravioribus verbis quam tua consuetudo ferebat.
내가 슬픔을 견디는 모습이, 사내로서, 특히 다른 이들을 위로하는 데 익숙했던 사람으로서 마땅한 모습보다 더 유약하게 자네에게 보였을 때, 자네는 편지로 자네의 평소 습관보다 더 엄한 말로 나를 책망했기 때문이네.
§1.9.2itaque iudicium tuum magni aestimans idque veritus me ipse conlegi et ea quae didiceram, legeram, acceperam, graviora duxi tua auctoritate addita.
그리하여 나는 자네의 판단을 높이 평가하고 이를 두려워하여 스스로를 추슬렀으며, 내가 배우고, 읽고, 받아들였던 것들을 자네의 권위가 더해짐으로써 더욱 무겁게 여겼네.
ac mihi tum, Brute, officio solum erat et naturae, tibi nunc populo et scaenae, ut dicitur, serviendum est.
그리고 브루투스여, 그때의 나에게는 오직 의무와 자연에만 봉사하면 되었으나, 지금의 자네에게는 흔히 말하듯 민중과 '무대'에 봉사해야만 하네.
nam cum in te non solum exercitus tui sed omnium civium ac paene gentium coniecti oculi sint, minime decet propter quem fortiores ceteri sumus eum ipsum animo debilitatum videri.
왜냐하면 자네에게는 자네의 군대뿐만 아니라 모든 시민, 그리고 거의 모든 민족의 눈길이 쏠려 있기에, 그 사람 덕분에 우리 나머지가 더 강해질 수 있는 바로 그 장본인이 마음이 약해진 것처럼 보이는 것은 가장 어울리지 않는 일이기 때문이네.
quam ob rem accepisti tu quidem dolorem (id enim amisisti cui simile in terris nihil fuit), et est dolendum in tam gravi vulnere ne id ipsum, carere omni sensu doloris, sit miserius quam dolere, sed ut modice ceteris utile est, ita tibi necesse est.
그러므로 자네는 참으로 슬픔을 받아들였네(자네는 지상에서 그와 비할 데 없는 것을 잃었기 때문이네). 그리고 이처럼 깊은 상처 속에서는, 슬픔의 모든 감각을 잃어버리는 것 자체가 슬퍼하는 것보다 더 비참한 일이 되지 않도록 슬퍼해야만 하네. 하지만 다른 이들에게는 적당히 슬퍼하는 것이 유익한 반면, 자네에게는 그것이 필수적이라네.
§1.9.3scriberem plura nisi ad te haec ipsa nimis multa essent.
자네에게 이 편지 자체가 너무 길지 않다면 더 많이 쓰련만.
nos te tuumque exercitum exspectamus;
우리는 자네와 자네의 군대를 기다리고 있네.
sine quo, ut reliqua ex sententia succedant, vix satis liberi videmur fore.
그것이 없다면, 다른 일들이 뜻대로 풀린다 하더라도 우리는 충분히 자유로워지기 어려울 것 같네.
de tota re publica plura scribam et fortasse iam certiora iis litteris quas veteri nostro cogitabam dare.
국가 전체의 일에 대해서는, 내가 우리의 오랜 친구에게 보내려고 생각 중인 그 편지에서 더 많이, 어쩌면 더 확실한 소식을 쓰겠네.