§1.18.1Cum saepe te litteris hortatus essem ut quam primum rei publicae subvenires in Italiamque exercitum adduceres neque id arbitrarer dubitare tuos necessarios, rogatus sum a prudentissima et diligentissima femina, matre tua, cuius omnes curae ad te referuntur et in te consumuntur ut venirem ad se a. d. VIII Kal. Sextilis.
내가 편지로 자네에게 가능한 한 빨리 국가를 구하고 이탈리아로 군대를 이끌고 오라고 자주 권했고, 자네의 친지들도 이를 의심하지 않는다고 생각했을 때, 자네에게 모든 염려가 향해 있고 자네를 위해 온 힘을 쏟고 있는 가장 현명하고 열성적인 여성인 자네의 어머니로부터, 8월 초하루 전 여덟째 날에 자신의 처소로 와 달라는 요청을 받았네.
quod ego, ut debui, sine mora feci.
나는 마땅히 해야 할 일로서 지체 없이 그렇게 하였네.
Cum autem venissem, Casca aderat et Labeo et Scaptius.
내가 도착했을 때, 카스카와 라베오, 그리고 스캅티우스가 배석해 있었네.
at illa rettulit quaesivitque quidnam mihi videretur, arcesseremusne te atque id tibi conducere putaremus an tardare et commorari te melius esset.
그런데 그녀는 안건을 제기하며 나의 의견이 어떠한지, 즉 우리가 자네를 불러들여야 하는지 그리고 그것이 자네에게 유익하다고 생각하는지, 아니면 자네가 지체하고 머무는 것이 더 나은지 물었네.
§1.18.2respondi id quod sentiebam, et dignitati et existimationi tuae maxime conducere te primo quoque tempore ferre praesidium labenti et inclinatae paene rei publicae.
나는 내가 느끼는 바를 대답했네, 자네의 존엄과 평판에 가장 유익한 것은 흔들리고 거의 붕괴해 가는 국가에 일각이라도 빨리 원조를 가져다주는 것이라고 말이네.
quid enim abesse censes mali in eo bello, in quo victores exercitus fugientem hostem persequi noluerint et in quo incolumis imperator honoribus amplissimis fortunisque maximis, coniuge, liberis, vobis adfinibus ornatus bellum rei publicae indixerit? quid dicam in tanto senatus populique consensu, cum tantum resideat intra muros mali?
승리한 군대가 도망치는 적을 추격하기를 꺼리고, 아무런 상처도 없이 가장 영예로운 관직과 막대한 재산, 아내와 자식들, 그리고 자네들 친족으로 장식된 장군이 국가에 전쟁을 선포한 이 전쟁에서, 자네는 도대체 어떤 재앙이 빠져 있다고 생각하는가? 원로원과 민중의 이토록 커다란 합의 속에서, 성벽 안에 그토록 많은 재앙이 남아 있을 때 내가 무슨 말을 하겠는가?
§1.18.3maximo autem, cum haec scribebam, adficiebar dolore quod, cum me pro adulescentulo ac paene puero res publica accepisset vadem, vix videbar quod promiseram praestare posse.
그러나 이 글을 쓰고 있을 때, 나는 가장 큰 고통을 겪고 있었네, 국가가 나를 저 젊은이, 아니 거의 소년에 불과한 자의 신원 보증인으로 받아들였을 때, 내가 약속했던 바를 완수할 수 있을 것 같지 않아 보였기 때문이네.
est autem gravior et difficilior animi et sententiae maximis praesertim in rebus pro altero quam pecuniae obligatio.
더구나 타인을 위하여, 특히 가장 중대한 사안에서 마음과 결의를 보증하는 것은 금전적인 의무보다 더 무겁고 곤란한 일이네.
haec enim solvi potest et est rei familiaris iactura tolerabilis; rei publicae quod spoponderis, quem ad modum solvas, nisi is dependi facile patitur pro quo spoponderis?
금전은 갚을 수 있고 가산의 손실은 견딜 만한 것이지만, 국가에 서약한 것은 자네가 그를 대신하여 서약한 장본인이 스스로 쉽게 이행되도록 허용하지 않는 한, 어떻게 이행할 수 있겠는가?
§1.18.4quamquam et hunc, ut spero, tenebo multis repugnantibus.
비록 많은 이들이 저항하고 있지만, 내가 바라건대 이 청년 역시 내가 붙잡아 둘 것이네.
videtur enim esse indoles, sed flexibilis aetas multique ad depravanduin parati;
그에게는 천성이 있는 듯하지만, 나이는 흔들리기 쉽고 그를 타락시키려 준비된 자들이 많기 때문이네.
qui splendore falsi honoris obiecto aciem boni ingeni praestringi posse confidunt.
그들은 거짓된 명예의 광채를 제시함으로써 훌륭한 자질의 시력을 흐리게 할 수 있다고 확신하고 있네.
itaque ad reliquos hic quoque labor mihi accessit ut omnis adhibeam machinas ad tenendum adulescentem ne famam subeam temeritatis.
그리하여 다른 모든 노고에 더하여, 내가 무모하다는 평판을 얻지 않도록 이 청년을 붙잡아 두기 위해 온갖 수단을 동원해야 하는 이 노고가 나에게 더해졌네.
quamquam quae temeritas est? magis enim illum pro quo spopondi quam me ipsum obligavi;
하지만 무엇이 무모하단 말인가? 나는 내 자신보다도 내가 보증한 그 사람을 더 강력하게 묶어 놓았네.
nec vero paenitere potest rem publicam me pro eo spopondisse, qui fuit in rebus gerendis cum suo ingenio tum mea promissione constantior.
또한 국가가 그를 위해 보증을 선 나를 후회할 리 없으니, 그는 일을 처리함에 있어 자신의 자질로 보나 나의 약속으로 보나 더 확고했기 때문이네.
§1.18.5maximus autem, nisi me forte fallit, in re publica nodus est inopia rei pecuniariae.
하지만 내가 만약 틀리지 않았다면, 국가의 가장 큰 매듭은 재정의 부족이네.
obdurescunt enim magis cotidie boni viri ad vocem tributi;
선한 이들이 세금이라는 말에 매일같이 마음을 완고히 닫고 있기 때문이네.
quod ex centesima conlatum impudenti censu locupletium in duarum legionum praemiis omne consumitur.
부유층의 뻔뻔스러운 재산 평가로부터 100분의 1의 비율로 징수된 이 세금은 두 군단에 줄 포상금으로 전부 소비되고 있네.
impendent autem infiniti sumptus cum in hos exercitus quibus nunc defendimur tum vero in tuum.
하지만 현재 우리를 지키고 있는 이 군대들뿐만 아니라 참으로 자네의 군대에도 막대한 지출이 닥쳐오고 있네.
nam Cassius noster videtur posse satis ornatus venire.
우리 카시우스는 충분히 장비를 갖추고 올 수 있을 듯하지만 말이네.
sed et haec et multa alia coram cupio idque quam primum.
그러나 이 일들과 다른 많은 일들을 직접 만나서, 그것도 가능한 한 빨리 이야기하고 싶네.
§1.18.6de sororis tuae filiis non exspectavi, Brute, dum scriberes.
자네 누이의 아들들에 관해서는, 브루투스여, 자네가 편지를 쓸 때까지 기다리지 않았네.
omnino ipsa tempora (bellum enim ducetur) integram tibi causam reservant.
대체로 시국 자체가(전쟁이 장기화될 것이기에) 자네를 위해 손대지 않은 소송을 남겨 두고 있네.
sed ego a principio, cum divinare de belli diuturnitate non possem, ita causam egi puerorum in senatu ut te arbitror e matris litteris potuisse cognoscere;
하지만 나는 처음부터, 전쟁의 장기화를 예측할 수 없었을 때, 자네가 어머니의 편지에서 알 수 있었을 것이라 생각하는 바와 같이, 원로원에서 그 소년들을 위해 변호했네.
nec vero ulla res erit umquam in qua ego non vel vitae periculo ea dicam eaque faciam quae te velle quaeque ad te pertinere arbitrabor.
그리고 참으로 내가 자네가 원하고 자네에게 관계된다고 생각하는 일을, 설령 목숨을 걸고서라도 말하지 않거나 행하지 않을 그런 일은 앞으로 결코 없을 것이네.
vi Kal. Sextilis.
7월 27일.