§5.21.11quid multa? ut ei fidem meam praestarem, cum ad me Salaminii Tarsum venissent et in iis Scaptius, imperavi ut pecuniam solverent.
더 말해 무엇하겠는가? 그에 대한 나의 약속을 지키기 위해, 살라미스인들이 타르소스로 나를 찾아왔고 그들 중에 스캅티우스도 있었을 때, 나는 그들에게 돈을 갚으라고 명령했네.
multa de syngrapha, de Scapti iniuriis.
계약서에 대해서, 그리고 스캅티우스의 불법 행위에 대해서 많은 말이 오갔네.
negavi me audire;
나는 귀를 기울이지 않겠다고 거절했네.
hortatus sum, petivi etiam pro meis in civitatem beneficiis ut negotium conficerent, dixi denique me coacturum.
나는 그들에게 권고했고, 또한 내 도시들에 대한 은혜를 생각해서 해결해 달라고 간청했으며, 마지막에는 강제하겠다고 말했네.
homines non modo non recusare sed etiam hoc dicere, se a me solvere.
그들은 거절하지 않았을 뿐만 아니라 오히려 이렇게 말했네. 자신들은 나 덕분에 지불하고 있는 것이라고 말이네.
quod enim praetori dare consuessent, quoniam ego non acceperam, se a me quodam modo dare atque etiam minus esse aliquanto in Scapti nomine quam in vectigali praetorio.
왜냐하면 자신들이 전임 총독에게 주는 것이 습관이 되어 있던 공납금을 내가 받지 않았기 때문에, 어떤 의미에서는 나 덕분에 지불하는 셈이며, 또한 스캅티우스의 채무액은 총독에게 바치던 공납금보다 훨씬 적기 때문이라는 것이었네.
conlaudavi homines.
나는 그들을 크게 칭찬했네.
"recte"
inquit Scaptius,
"sed subducamus summam. "
interim cum ego in edicto translaticio centesimas me observaturum haberem cum anatocismo anniversario, ille ex syngrapha postulabat quaternas.
"옳은 말씀입니다" 하고 스캅티우스가 말했네. "하지만 총액을 계산해 봅시다." 그동안 내가 전임자로부터 물려받은 고시에서 연복리 12%를 준수하겠다고 선언했던 반면, 그는 계약서에 근거하여 48%를 요구했네.
"quid ais?"
inquam,
"possumne contra meum edictum?"
at ille profert senatus consultum Lentulo Philippoque consulibus, ut qui Ciliciam obtineret ius ex illa sungrapha diceret.
"무슨 말을 하는 건가?" 내가 말했네. "내가 내 고시를 어길 수 있단 말인가?" 그러자 그는 렌툴루스와 필리푸스가 집정관이던 해에 가결된 원로원 결의안을 제시했네. 그 내용은 키리키아를 영유하는 자는 저 계약서에 근거하여 재판을 해야 한다는 것이었네.
§5.21.12cohorrui primo;
나는 처음에 소스라치게 놀랐네.
etenim erat interitus civitatis.
참으로 그것은 도시의 파멸을 의미했기 때문일세.
reperio duo senatus consulta isdem consulibus de eadem syngrapha.
나는 같은 집정관 시절에 동일한 계약서에 관해 작성된 두 개의 원로원 결의안을 발견했네.
Salaminii cum Romae versuram facere vellent, non poterant, quod lex Gabinia vetabat.
살라미스인들이 로마에서 신규 대출을 받고자 했을 때, 가비니우스 법이 이를 금지했기 때문에 그들은 그렇게 할 수 없었네.
tum iis Bruti familiares freti gratia Bruti dare volebant quaternis, si sibi senatus consulto caveretur.
그때 브루투스의 지인들이 브루투스의 영향력을 믿고, 원로원 결의안을 통해 자신들의 안전이 보장된다면 48%의 금리로 돈을 빌려주고자 했네.
fit gratia Bruti senatus consultum, ut neve salaminis neve qui eis dedisset fraudi esset.
브루투스의 영향력으로, 살라미스인이나 그들에게 돈을 빌려준 자 모두 처벌받지 않도록 하는 원로원 결의가 내려졌네.
pecuniam numerarunt.
그들은 돈을 건넸네.
at postea venit in mentem faeneratoribus nihil se iuvare illud senatus consultum, quod ex syngrapha ius dici lex Gabinia vetaret.
그러나 나중에 고리대금업자들은 그 원로원 결의안이 가비니우스 법에 의해 해당 계약서에 근거한 소권이 인정되지 않으므로 자신들에게 아무런 소용이 없음을 깨달았네.
tum fit senatus consultum, ut ex ea syngrapha ius diceretur, non ut alio iure ea syngrapha esset quam ceterae sed ut eodem.
그리하여 그 계약서에 근거하여 재판이 진행될 수 있도록 하라는 원로원 결의가 내려졌는데, 이는 그 계약서가 다른 계약서들과 다른 법적 특별 취급을 받게 하려는 것이 아니라, 일반 계약서와 동일한 법적 지위를 갖게 하려는 목적이었네.
cum haec disseruissem, seducit me Scaptius; ait se nihil contra dicere sed illos putare talenta cc se debere; ea se velle accipere;
내가 이 사정을 설명하자, 스캅티우스는 나를 따로 불러내어 자신은 이에 반대하지 않지만, 저들이 자신에게 200타란톤을 빚지고 있다고 생각하니 그 금액을 받고 싶다고 했네.
debere autem illos paulo minus.
실제로 그들이 빚진 액수는 그보다 조금 적었네.
rogat ut eos ad ducenta perducam.
그는 나에게 그들이 200타란톤을 지불하도록 유도해 달라고 청했네.
"optime"
inquam.
"좋네" 하고 내가 대답했네.
voco illos ad me remoto Scaptio.
나는 스캅티우스를 물러가게 한 뒤 그들을 나에게 불렀네.
"quid? vos quantum"
inquam
"debetis?"
respondent cvi.
"자, 자네들은 얼마나 빚을 졌는가?" 하고 묻자, 그들은 106타란톤이라고 답했네.
refero ad Scaptium.
나는 이를 스캅티우스에게 전달했네.
homo clamare.
그는 대소동을 피우며 소리쳤네.
"quid? opus est"
inquam
"rationes conferatis. "
adsidunt, subducunt; ad nummum convenit.
"뭐라고? 그렇다면 자네들이" 내가 말했네. "장부를 대조해 볼 필요가 있겠군." 그들은 자리에 앉아 계산을 맞추어 보았고, 마지막 한 푼까지 정확히 일치했네.
illi se numerare velle, urgere ut acciperet.
그들은 당장 돈을 지불하기를 원했고, 그가 돈을 받도록 재촉했네.
Scaptius me rursus seducit, rogat ut rem sic relinquam.
스캅티우스는 나를 다시 따로 불러내어, 사건을 이대로 놔두어 달라고 청했네.
dedi veniam homini impudenter petenti;
나는 이 뻔뻔스러운 자의 요청을 들어주었네.
Graecis querentibus, ut in fano deponerent postulantibus non concessi.
그리스인들이 불평하며 돈을 신전에 공탁하겠다고 요청했으나, 나는 이를 허락지 않았네.
clamare omnes qui aderant, alii nihil impudentius Scaptio qui centesimis cum anatocismo contentus non esset, alii nihil stultius.
배석했던 모든 이들이 소리를 질렀는데, 어떤 이들은 연복리 12%에도 만족하지 못하는 스캅티우스보다 더 뻔뻔한 자는 없다고 했고, 다른 이들은 그보다 더 어리석은 자는 없다고 했네.
mihi autem impudens magis quam stultus videbatur;
하지만 나에게는 그가 어리석다기보다는 뻔뻔해 보였네.
nam aut bono nomine centesimis contentus non erat aut non bono quaternas centesimas sperabat.
왜냐하면 확실한 채권임에도 12%에 만족하지 못하거나, 회수가 어려운 채권임에도 48%를 기대하고 있었기 때문일세.
habes meam causam.
이것이 내 입장일세.
§5.21.13quae si Bruto non probatur, nescio cur illum amemus.
이것이 만약 브루투스에게 납득되지 않는다면, 왜 우리가 그를 사랑해야 하는지 모르겠네.
sed avunculo eius certe probabitur, praesertim cum senatus consultum modo factum sit, puto, postquam tu es profectus, in creditorum causa ut centesimae perpetuo faenore ducerentur.
하지만 그의 외삼촌에게는 확실히 납득될 것이네. 특히 자네가 출발한 후에 채권자들의 사건에서 이자가 계속 연 12% 단리로 계산되도록 하는 원로원 결의안이 방금 통과된 것 같으니 말이네.
hoc quid intersit, si tuos digitos novi, certe habes subductum.
이것이 얼마나 큰 차이를 만드는지, 내가 자네의 계산 능력을 잘 알고 있으니 자네는 이미 계산을 마쳤을 것이네.
in quo quidem, ὁδοῦ πάρεργον, L. Lucceius M. f. queritur apud me per litteras summum esse periculum ne culpa senatus his decretis res ad tabulas novas perveniat;
이와 관련하여 덧붙이자면, 마르쿠스의 아들 루키우스 루케이우스가 나에게 편지를 보내 원로원의 잘못으로 이 결의안들 때문에 부채가 탕감되는 극도의 위험이 생겼다고 불만을 토로했네.
commemorat quid olim mali C. Iulius fecerit cum dieculam duxerit; numquam rei publicae plus.
그는 예전에 가이우스 율리우스가 며칠 동안 유예를 주었을 때 얼마나 큰 해악을 끼쳤는지 언급하며, 공화국에 이보다 더 큰 해를 끼친 적은 없다고 했네.
sed ad rem redeo.
하지만 본론으로 돌아오겠네.
meditare adversus Brutum causam meam, si haec causa est contra quam nihil honeste dici potest, praesertim cum integram rem et causam reliquerim.
브루투스에 맞서 내 입장을 옹호할 수 있도록 준비해 두게나. 이것이 품위 있게 반박할 수 없는 완벽한 정당성을 가진 입장이라면 말이네. 특히 내가 이 문제를 최종 결정을 내리지 않고 온전한 상태로 남겨두었으니 말이네.
§5.21.14reliqua sunt domestica.
나머지는 집안일일세.
de ἐνδομύχῳ probo idem quod tu, Postumiae filio, quoniam Pontidia nugatur.
내밀한 용건에 대해서는, 폼프티디아가 꾸물거리고 있으니 포스투미아의 아들을 지지한다는 자네의 의견에 동의하네.
sed vellem adesses.
하지만 자네가 곁에 있었으면 좋겠네.
a Quinto fratre his mensibus nihil exspectaris;
동생 퀸투스에게서는 요 몇 달 동안 아무것도 기대하지 말게나.
nam Taurus propter nives ante mensem Iunium transiri non potest.
타우로스 산맥은 눈 때문에 6월 이전에는 넘어갈 수 없기 때문일세.
Thermum, ut rogas, creberrimis litteris fulcio.
테르무스는 자네의 청대로 아주 잦은 편지로 지원하고 있네.
P. Valerium negat habere quicquam Deiotarus rex eumque ait a se sustentari.
데이오타루스 왕은 푸블리우스 발레리우스가 가진 것이 아무것도 없으며 그가 자신에 의해 유지되고 있다고 하네.
cum scies Romae intercalatum sit necne, velim ad me scribas certum quo die mysteria futura sint. litteras tuas minus paulo exspecto quam si Romae esses sed tamen exspecto.
로마에서 윤달이 삽입되었는지 여부를 알게 되면, 비의가 확실히 며칠에 열리는지 나에게 편지로 써 주게나. 자네가 로마에 있을 때보다는 조금 덜하지만, 그래도 자네 편지를 고대하고 있네.