§4.1.1cum primum Romam veni fuitque cui recte ad te litteras darem, nihil prius faciendum mihi putavi quam ut tibi absenti de reditu nostro gratularer.
내가 로마에 도착하자마자 자네에게 편지를 전하기에 적당한 사람이 생겼기에, 부재중인 자네에게 우리의 귀환에 대해 축하를 건네는 것보다 내가 먼저 해야 할 일은 아무것도 없다고 생각했네.
cognoram enim, ut vere scribam, te in consiliis mihi dandis nec fortiorem nec prudentiorem quam me ipsum nec etiam pro praeterita mea in te observantia nimium in custodia salutis meae diligentem eundemque te, qui primis temporibus erroris nostri aut potius furoris particeps et falsi timoris socius fuisses, acerbissime discidium nostrum tulisse plurimumque operae, studi, diligentiae, laboris ad conficiendum reditum meum contulisse. §4.1.2itaque hoc tibi vere adfirmo, in maxima laetitia et exoptatissima gratulatione unum ad cumulandum gaudium conspectum aut potius complexum mihi tuum defuisse.
사실대로 쓰자면, 자네가 내게 조언을 해 줄 때 나 자신보다 더 용감하지도 더 신중하지도 않았고, 자네를 향한 내 과거의 경의에 비추어 보아도 내 안전을 지키는 데 지나치게 열성적이지는 않았다는 것과, 우리의 잘못 혹은 광기의 초기 시절에 함께 동참하고 거짓된 공포를 공유했던 바로 그 동일한 자네가 우리의 헤어짐을 가장 뼈아프게 받아들이고 내 귀환을 실현하기 위해 참으로 많은 노고와 열의와 정성과 노력을 기울였다는 것을 내가 알고 있었기 때문이네. 그러므로 자네에게 참으로 확언하건대, 가장 큰 기쁨과 가장 갈망하던 축하 속에서 나에게 기쁨을 채워 줄 단 한 가지, 곧 자네의 모습, 아니 그보다는 포옹이 부족했다네.
quem semel nactus si umquam dimisero ac nisi etiam praetermissos fructus tuae suavitatis praeteriti temporis omnis exegero, profecto hac restitutione fortunae me ipse non satis dignum iudicabo. §4.1.3nos adhuc, in nostro statu quod difficillime reciperari posse arbitrati sumus, splendorem nostrum illum forensem et in senatu auctoritatem et apud viros bonos gratiam magis quam optaramus consecuti sumus;
이것을 일단 얻은 뒤에 내가 그것을 놓쳐 버리거나, 지난날 누리지 못하고 지나쳐 버린 자네의 친절함의 열매들을 모두 되찾지 못한다면, 참으로 나는 이러한 운명의 회복을 누릴 자격이 내게 충분치 않다고 스스로 판단하게 될 것이네. 우리는 지금까지, 우리의 처지에서 회복하기가 가장 어려울 것이라 여겼던 것, 곧 저 법정에서의 광채와 원로원에서의 권위, 그리고 훌륭한 이들 사이에서의 신망을 우리가 바라던 것 이상으로 획득했네.
in re autem familiari, quae quem ad modum fracta, dissipata, direpta sit non ignoras, valde laboramus tuarumque non tam facultatum quas ego nostras esse iudico quam consiliorum ad conligendas et constituendas reliquias nostras indigemus. §4.1.4nunc etsi omnia aut scripta esse a tuis arbitror aut etiam nuntiis ac rumore perlata, tamen ea scribam brevi quae te puto potissimum ex meis litteris velle cognoscere.
그러나 가산에 관해서는, 그것이 어떻게 부서지고 흩어지고 약탈당했는지 자네가 모르는 바 아니듯이, 우리가 매우 고통받고 있으며, 우리의 남은 재산을 모으고 바로잡기 위해 내가 우리의 것이라고 생각하는 자네의 재력보다도 자네의 조언을 더 필요로 하네. 이제 비록 모든 일들이 자네 사람들에 의해 쓰였거나 사절이나 소문을 통해 전해졌으리라 생각하지만, 그럼에도 자네가 내 편지에서 가장 알고 싶어 할 일들을 간략하게 적어 보겠네.
Pr. Nonas Sextilis Dyrrachio sum profectus ipso illo die quo lex est lata de nobis.
8월 노나에 전날, 나는 우리에 관한 법률이 통과된 바로 그날에 디라키움에서 출발했네.
Brundisium veni Nonis Sextilibus.
8월 노나에에 브룬디시움에 도착했다네.
ibi mihi Tulliola mea fuit praesto natali suo ipso die qui casu idem natalis erat et Brundisinae coloniae et tuae vicinae Salutis;
거기서 내 사랑하는 툴리올라가 자신의 생일 당일에 나를 맞이해 주었는데, 그날은 우연히도 브룬디시움 식민시의 창건일이자 자네의 이웃인 살루스 여신의 신전 축일이기도 했다네.
quae res animadversa a multitudine summa Brundinisorum gratulatione celebrata est.
이 사실을 군중들이 알아채고 브룬디시움 사람들의 지극한 축하 속에서 기념되었다네.
ante diem iii Idus Sextilis cognovi, quom Brundisi essem, litteris Quinti mirifico studio omnium aetatum atque ordinum, incredibili concursu Italiae legem comitiis centuriatis esse perlatam.
8월 이두스 사흘 전에 브룬디시움에 머물던 중, 동생 퀸투스의 편지를 통해 모든 연령과 계층의 놀라운 열의와 이탈리아 전역의 믿을 수 없는 군집 속에서 백인조회에서 법안이 마침내 통과되었음을 알게 되었네.
inde a Brundisinis honestissime ornatus iter ita feci ut undique ad me cum gratulatione legati convenerint. §4.1.5ad urbem ita veni ut nemo ullius ordinis homo nomenclatori notus fuerit qui mihi obviam non venerit, praeter eos inimicos quibus id ipsum, se inimicos esse, non liceret aut dissimulare aut negare.
그곳을 떠나 브룬디시움 사람들에게 지극히 명예로운 배웅을 받으며 여행하는 동안, 사방에서 사절들이 축하를 건네기 위해 내게 모여들었다네. 내가 도성에 이르렀을 때, 자신들이 원수라는 바로 그 사실을 위장할 수도 부정할 수도 없었던 정적들을 제외하고는, 호명 노예에게 알려진 어떤 계층의 사람도 나를 마중 나오지 않은 이가 없을 정도였네.
cum venissem ad portam Capenam, gradus templorum ab infima plebe completi erant.
내가 카페나 문에 다다랐을 때, 신전들의 계단은 최하층의 평민들로 가득 차 있었네.
a qua plausu maximo cum esset mihi gratulatio significata, similis et frequentia et plausus me usque ad Capitolium celebravit in foroque et in ipso Capitolio miranda multitudo fuit.
그들로부터 가장 큰 박수와 함께 축하의 뜻이 전해졌을 때, 도성의 군집과 박수갈채는 카피톨리움에 이르기까지 나를 계속해서 떠받들었고, 포룸과 카피톨리움 본당에는 경이로운 무리가 모여 있었다네.